آکنه (جوش) - درمان

درمانهای مربوط به آکنه یا جوش بواسطه کاهش تولید چربی، افزایش سرعت جایگزینی سلولهای پوست، مبارزه با عفونت های باکتریایی، کاهش التهاب و یا تاثیر همزمان هر چهار مورد می باشد.

در اکثر درمانها، در 4 - 8 هفته نخست هیچ نشانه ای از بهبودی بروز نمی کند و حتی امکان تشدید آکنه نیز وجود دارد و این نباید موجب دلسردی از روند درمانی شود.

پزشک یا متخصص پوست، برای درمان جوش ها برخی از داروهای موضعی یا خوراکی را تجویز می کند.

در صورت احتمال بارداری باید پزشک را از این موضوع مطلع کرد. زیرا برخی از داروهای ضد جوش در دوران بارداری، بخصوص سه ماهه اول بارداری، منع مصرف دارند.

در این مقاله درمان های رایج برای انواع جوش ها، جوش های کیستیک و درمان جای جوش ها (اسکار) بررسی می شود.

درمانهای موضعی با داروهای بدون نسخه (OTC)

لوسیون های ضد آکنه می توانند باعث خشک شدن چربی و از بین رفتن باکتری ها شده و منجر به بهتر شدن روند ریزش پوست های مرده شوند. این لوسیون ها که بدون تجویز پزشک خریداری می شوند (OTC)، معمولا ملایم هستند و در قالب ماده فعال خود شامل موادی نظیر: بنزوئیل پراکسید، سولفور، رزورسینول، اسید سالیسیلیک یا سولفور می باشند. چنین محصولاتی می توانند در رفع جوش های بسیار خفیف کمک کننده باشند. با این وجود چنین داروهایی می توانند عوارض جانبی نیز داشته باشند (مواردی نظیر خارش، خشکی و پوسته پوسته شدن پوست) معمولا چنین عوارضی پس از گذشت یک ماه از شروع درمان از بین می روند و یا کمتر می شوند.

درمانهای موضعی برای جوش با تجویز پزشک

چنانچه آکنه واکنش مثبتی به درمانهای خود سرانه نداد، در این صورت می بایست به منظور دریافت لوسیون های قویتر به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کرد. ترتینوئین، آداپالن و تازاروتن نمونه هایی از محصولاتی هستند که مصرف موضعی دارند و همگی جزء مشتقات ویتامین A محسوب می شوند. تاثیر مواد مذکور بواسطه افزایش جایگزینی سلولها و جلوگیری از مسدود شدن فولیکول های مو می باشد. همچنین برخی از آنتی بیوتیک های موضعی نیز وجود دارند که بوسیله از بین بردن باکتری های اضافی پوست موجب رفع جوش ها می شوند.

به منظور دست یافتن به نتایجی مطلوب تر، اغلب به کار بردن ترکیبی از داروهای مذکور مورد نیاز است. تعدادی از داروهای متشکل از بنزویل پراکسید و آنتی بیوتیک وجود دارند که شامل ترکیب هایی با دوزهای متفاوتی از بنزویل پراکسید با کلیندامایسین و یا بنزویل پراکسید با اریترومایسین می باشند.

ژل Dapsone درمانی جدید برای آکنه است که در درمان جوش های التهابی بسیار موثر است. ممکن است درمانهای موضعی ضد جوش منجر به بروز برخی از عوارض جانبی نظیر احساس سوزش، سرخی یا پوسته پوسته شدن پوست شوند. به احتمال زیاد پزشک معالج نکاتی را به منظور به حداقل رساندن این عوارض جانبی توصیه خواهد کرد که از آن جمله می توان به افزایش تدریجی دوز دارو، شستن پوست اندکی پس از استعمال ماده بر روی آن و یا استفاده از داروهای جایگزین اشاره کرد.

آنتی بیوتیک ها

در تمام گونه های آکنه متوسط تا شدید، مصرف کوتاه مدت آنتی بیوتیک ها به صورت خوراکی، به منظور کاهش باکتری ها و مبارزه با التهاب ضروری می باشد. از آنجایی که از آنتی بیوتیک های خوراکی در درمان جوش زیاد استفاده می شده، مقاومت به آنتی بیوتیک به طرز چشمگیری در افراد مبتلا به جوش یا آکنه افزایش یافته است. به همین علت به احتمال زیاد پزشک معالج به محض مشاهده بهبود علایم یا موثر نبودن دارو، معمولا در مدت 3 - 4 ماه، توصیه به کاهش تدریجی مصرف چنین داروهایی می کند. در اغلب موارد، مصرف توام داروهای موضعی به همراه آنتی بیوتیک های خوراکی توصیه می شود. نتایج حاصل از مطالعات انجام گرفته نشان می دهند که مصرف بنزویل پراکسید موضعی به همراه آنتی بیوتیک های خوراکی می تواند باعث کاهش خطر بروز مقاومت به آنتی بیوتیک ها شود. مصرف آنتی بیوتیک ها می تواند باعث بروز برخی از عوارض جانبی نظیر ناراحتی معده، سرگیجه یا تغییر رنگ پوست شود. بعلاوه داروهای مذکور منجر به افزایش حساسیت پوست در برابر نور آفتاب شده و می توانند باعث کاهش اثر بخشی قرص های ضد بارداری خوراکی نیز شود.

ایزوترتینوئین

در ارتباط با کیست های عمیق، به احتمال زیاد مصرف آنتی بیوتیک ها کافی نخواهد بود. ایزوترتینوئین داروی قوی است که برای درمان جوش های کیستیکی که جای آن بر پوست باقی می ماند، یا آن دسته از جوش هایی که در برابر سایر درمان ها واکنش مثبتی نشان نداده اند بکار برده می شود. این دارو برای درمان شدیدترین گونه های آکنه اختصاص داده شده است و بسیار موثر می باشد. با این وجود امکان بروز عوارض جانبی بسیار شدید پس از مصرف این دارو وجود دارد. بنابراین افرادی که ایزوترتینوئین مصرف می کنند می بایست تحت کنترل یک متخصص پوست باشند.

مصرف ایزوترتینوئین ها در زنان باردار یا زنانی که ممکن است در طول درمان یا چند هفته پس از درمان باردار شوند خطرناک می باشد. چرا که با نقایص جنینی شدیدی مرتبط است. در حقیقت، عوارض جانبی احتمالی ناشی از مصرف داروی مذکور آن چنان خطرناک می باشد که آن دسته از زنانی که در سنین باروری قرار دارند می بایست به منظور دریافت نسخه حاوی این دارو در برنامه های نظارتی مورد تایید از سوی سازمان غذا و دارو (بیماران تحت درمان در کشور آمریکا) شرکت کنند.

معمولا ایزوترتینوئین باعث بروز عوارض جانبی نظیر خشکی دهان، چشم ها، لب ها، بینی و پوست و همچنین خارش، خون دماغ، درد عضلات، حساسیت به نور آفتاب و کاهش بینایی در شب می شود. همچنین ممکن است این دارو باعث افزایش سطح تری گلیسیرید و کلسترول خون شده و منجر به افزایش میزان آنزیم های کبدی نیز بشود.

بعلاوه، ایزوترتینوئین می تواند منجر به افزایش احتمال افسردگی و خودکشی در افراد نیز شود. اگر چه وجود چنین رابطه علّی هنوز به اثبات نرسیده است، با این حال پزشکان می بایست نسبت به بروز چنین نشانه هایی در افراد مصرف کننده این داروها گوش به زنگ باشند. در صورت بروز احساس غیر عادی از ناراحتی یا ناتوانی از انجام کارها فورا با پزشک خود مشورت کنید.

قرص های ضد بارداری خوراکی

قرص های ضد بارداری خوراکی، از جمله ترکیبی از norgestimate و ethinyl estradiol می توانند باعث بهبود آکنه در زنان شوند. با این وجود، قرص های ضد بارداری خوراکی می توانند باعث بروز سایر عوارض جانبی نیز شوند (مواردی نظیر: سردرد، درد سینه، حالت تهوع و افسردگی) که در صورت بروز چنین عوارضی می بایست با پزشک معالج خود مشورت کنند. شدیدترین عوارض احتمالی مصرف چنین قرص هایی افزایش جزئی خطر ابتلا به بیماری های قلبی، فشار خون بالا و لخته شدن خون می باشد.

لیزر و نور درمانی

در چنین درمانهایی امکان دسترسی به لایه های عمیق تر پوست، بدون وارد آمدن آسیب به سطح پوست وجود دارد. چنین تصور می شود که لیزر درمانی باعث وارد آمدن آسیب به غدد چربی (سباسه) شده و سبب می شود که چربی کمتری از این غده ها ترشح شود.

در نور درمانی، باکتری هایی هدف قرار داده می شوند که باعث بروز التهاب در جوش ها می شوند. همچنین چنین درمان هایی می توانند باعث بهتر شدن بافت پوست و رفع جای جوش ها (اسکار) نیز بشوند. به منظور کسب اطلاعات بیشتر در ارتباط با موثرترین کاربرد نور و لیزر درمانی در روند درمان جوش ها انجام تحقیقات بیشتری مورد نیاز است. در حال حاضر کارشناسان چنین شیوه هایی را در قالب درمانهای مستقل، تنها برای آن دسته از افرادی توصیه می کنند که توانایی تحمل مصرف داروهای ضد آکنه به تایید رسیده را ندارند. ممکن است چنین درمانهایی آزار دهنده و دشوار باشند و منجر به بروز مشکلات پوستی موقتی شوند که شبیه آفتاب سوختگی شدید می باشند.

روش های زیبایی و آرایشی

پیلینگ (پوست گیری) با استفاده از مواد شیمیایی و روند لایه برداری در سطح میکرو (میکرو درم ابریژن)، می توانند در کنترل بروز آکنه موثر باشند. چنین شیوه های زیبایی (که به شیوه سنتی و با هدف کاهش بروز خطوط ریز، رفع ضایعات ناشی از نور آفتاب و زخم های جزئی صورت بکار می روند) به هنگام ترکیب با سایر درمانهای ضد آکنه دارای بیشترین میزان اثربخشی می باشند. استفاده از چنین شیوه هایی می تواند منجر به بروز سرخی شدید و موقتی، سوختگی و تاول و تغییر رنگ بلند مدت پوست شود.