مسمومیت با الکل

مسمومیت با الکل وضعیتی خطرناک و گاهی اوقات کشنده است که در نتیجه نوشیدن مقادیر بیش از حد الکل در یک بازه زمانی کوتاه، رخ می دهد. نوشیدن بسیار سریع مقادیر زیاد الکل می تواند بر روند تنفس، ضربان قلب، دمای بدن و رفلکس حلقی (یا رفلکس گَگ1) تأثیر گذار باشد و احتمالاً منجر به کما و مرگ شود.

نوشیدن تصادفی یا عمدی محصولات خانگی حاوی الکل از سوی کودکان و بزرگسالان نیز می تواند منجر به بروز مسمومیت الکلی شود.

فردی که دچار مسمومیت الکلی شده است می بایستی بلافاصله تحت مراقبت های پزشکی قرار گیرد.

 

1 رفلکس گگ (gag reflex): واکنشی است که بر اثر ورود جسم خارجی به دهان و تماس با مخاط حلق و زبان ایجاد می گردد و موجب اوق زدن می شود.

علائم مسمومیت با الکل

علایم و نشانه های مسمومیت با الکل عبارتند از:

  • پریشانی
  • استفراغ
  • غش
  • تنفس آرام (کمتر از هشت دم در دقیقه)
  • تنفس نامنظم (بروز وقفه های بیشتر از 10 ثانیه در فواصل میان دم ها)
  • رنگ پریدگی یا کبود شدن رنگ پوست
  • کاهش دمای بدن (هیپوترمی)
  • بیهوشی و اختلال هوشیاری

برای اقدام به درمان، بروز تمامی علایم و نشانه های ذکر شده لازم نیست. فردی که بیهوش شده است و یا نمی تواند بیدار شود، در معرض خطر مرگ قرار دارد.

فاکتورهای خطر

عواملی که منجر به افزایش مسمومیت الکلی می شوند عبارتند از:

  • سایز و وزن بدن
  • سلامت کلی فرد
  • مواد غذایی که اخیراً مصرف شده اند
  • ترکیب یا عدم ترکیب الکل با مواد مخدر
  • درصد الکل موجود در نوشیدنی ها
  • میزان مصرف الکل
  • میزان تحمل بدن
عوارض بیماری

عوارض جسمی که در پی مسمومیت با الکل بوجود می آیند عبارتند از:

  • خفگی. ممکن است نوشیدن الکل سبب استفراغ شود. مصرف بیش از حد الکل منجر به کاهش gag reflex  می شود. از اینرو احتمال بروز خفگی به هنگام استفراغ در حالت بیهوشی بسیار بالا می باشد.
  • توقف تنفس. ورود تصادفی مواد استفراغی به درون ریه ها می تواند منجر به توقف خطرناک و کشنده تنفس شود (خفگی).
  • کم آبی شدید بدن. استفراغ می تواند سبب بروز کم آبی شدید بدن شده و منجر به کاهش بسیار شدید و خطرناک فشار خون و تند تر شدن ضربان قلب شود.
  •  غش و تشنج. کاهش قند خون که در اثر مصرف الکل بوجود می آید می تواند منجر به غش و تشنج شود.
  • هیپوترمی. افت شدید دمای بدن می تواند منجر به بروز ایست قلبی شود.
  • آسیب های مغزی. ممکن است نوشیدن مقادیر بسیار زیاد الکل منجر به وارد آمدن آسیب های جبران ناپذیری به مغز شود.
  • مرگ. تمامی موارد ذکر شده فوق می توانند منجر به مرگ بیمار شوند.
آزمایش ها و روش های تشخیص

پزشکان معالج علاوه بر بررسی علایم و نشانه های آشکار مسمومیت الکلی، انجام آزمایشات خون و ادرار را نیز به منظور بررسی سطح الکل موجود در خون و شناسایی سایر علایم مربوط به مسمومیت الکلی نظیر افت قند خون توصیه می کنند.

درمان مسمومیت با الکل

درمان مسمومیت الکلی معمولاً شامل درمان حمایتی می باشد که همزمان با پاک شدن بدن از الکل انجام می گیرد. این نوع درمان معمولاً در بردارنده موارد زیر می باشد:

  • تحت نظر قراردادن بیمار
  • پیشگیری از بروز مشکلات تنفسی
  • اکسیژن درمانی
  • تزریق درون وریدی مایعات به منظور پیشگیری از بروز دهیدراتاسیون (کم آبی بدن)
  • مصرف ویتامین ها و گلوکز به منظور کمک به پیشگیری از بروز عوارض جدی ناشی از مسمومیت الکلی

کودکان و بزرگسالانی که بطور اتفاقی متانول یا ایزوپروپیل الکل مصرف کرده اند به منظور تسریع روند خروج الکل از جریان خون نیازمند همودیالیز (شیوه مکانیکی پالایش مواد زاید و سمی از بدن) می باشند.

باورهای غلط و خطرناک درباره مسمومیت با الکل

در ارتباط با از بین بردن اثرات مسمومیت با الکل باورهای غلطی وجود دارند که حتی می توانند منجر به تشدید عوارض این بیماری نیز شوند، بنابراین می بایست از انجام اقدامات زیر خودداری کنید:

  • نوشیدن قهوه تلخ یا کافئین. این نوشیدنی ها به هیچ عنوان اثرات مسمومیت با الکل را خنثی نمی کنند.
  • دوش آب سرد. شوکی که در اثر تماس با آب سرد بوجود می آید می تواند منجر به از دست دادن هوشیاری شود.
  • قدم زدن. قدم زدن به هیچ عنوان سبب افزایش سرعت روند خروج الکل از بدن نمی شود.
  • خوابیدن به منظور از بین رفتن اثرات مسمومیت با الکل. امکان از دست دادن هوشیاری به هنگام خواب وجود دارد.