آلزایمر - علل و علائم بیماری

بیماری آلزایمر یک بیماری پیش رونده است که سبب تخریب حافظه و سایر عملکرد های مهم ذهنی می شود. آلزایمر شایع ترین علت بروز زوال عقل است، مجموعه ای از اختلالات مغزی که منجر به از دست رفتن مهارتهای ذهنی و اجتماعی می شوند. تغییرات بوجود آمده به اندازه کافی شدید و جدی هستند که منجر به بروز اختلالاتی در زندگی روزمره شوند.

در بیماری آلزایمر، ارتباط میان سلولهای مغزی و نیز خود سلولهای مغزی تحلیل یافته و در نهایت از بین می روند و بدین ترتیب منجر به کاهش ثابت و مداوم حافظه و نیز عملکرد های ذهنی می شوند.

داروها و راهکارهای مدیریتی که در حال حاضر برای بیماری آلزایمر بکار می روند می توانند سبب بهبود موقتی علایم شوند. گاهی اوقات این داروها و راهکارها به افراد مبتلا به آلزایمر کمک می کنند تا عملکرد خود را به حداکثر رسانده و استقلال خود را مانند گذشته حفظ کنند.

لیکن از آنجایی که هیچ درمان کاملی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد، بهره گیری از خدمات حمایتی و عضویت زود هنگام در شبکه های حمایتی بسیار مهم می باشد.

آنچه در این مقاله می خوانید:
علائم بیماری آلزایمر

ممکن است در آغاز، فراموشی فزاینده یا سردرگمی خفیف تنها علایم بیماری آلزایمر باشند که فرد بوجود آنها پی می برد. لیکن با گذشت زمان، بیماری سبب فراموش کردن بسیاری از خاطرات، بویژه خاطرات جدید می شود. سرعت تشدید علایم در افراد مختلف متفاوت است. در آغاز بیماری، معمولا خود بیمار نخستین فردی است که به عدم توانایی به خاطر آوردن موضوعات مختلف و نیز سازماندهی افکار خود پی می برد. البته این امکان نیز وجود دارد که خود فرد بوجود بیماری آلزایمر پی نبرد (حتی در مواقعی، تغییرات بوجود آمده به حدی برجسته و چشمگیر می باشند که اعضای خانواده، دوستان نزدیک یا همکاران بیمار بوجود آنها پی می برند). تغییرات مغزی بوجود آمده به همراه بیماری آلزایمر، منجر به بروز مشکلات فزاینده ای در زمینه های زیر می شوند:

 

حافظه

تمامی افراد گاه و بیگاه دچار فراموشی های لحظه ای می شوند. فراموش کردن محلی که دسته کلید خود را در آنجا گذاشته اید یا نام برخی از آشنایان پدیده ای کاملا طبیعی می باشد. لیکن فراموشی که همراه با بیماری آلزایمر بوجود می آید می تواند تاثیرات نامطلوبی را بر توانایی انجام وظایف در محیط های کاری و خانه داشته باشد. ممکن است افراد مبتلا به آلزایمر:

  • اقدام به تکرار مکرر جملات و سوالات بکنند. بدون اینکه واقف به بیان و پرسش قبلی آنها باشند.
  • مکالمات، قرار ملاقات ها یا حوادث بوقوع پیوسته را فراموش کنند و بعد ها هم قادر به خاطر آوردن آنها نباشند.
  • به کرات اشیا را در جای اشتباه بگذارند، اغلب در مکانهای غیر منطقی، و سرانجام اسامی اعضای خانواده و اشیای معمولی را فراموش کنند.

 

سردرگمی و تفسیر غلط ارتباطات مکانی (سه بعدی)

ممکن است افراد مبتلا به آلزایمر قادر به خاطر آوردن روز، فصل و مکانی که در آن قرار دارند و یا حتی شرایط فعلی زندگی خود نباشند. بعلاوه آلزایمر می تواند سبب مختل شدن توانایی تفسیر آنچه که فرد می بیند شده، و بدین ترتیب منجر به دشوار شدن درک محیطی شود که فرد در آن قرار گرفته است. در نهایت تمامی مشکلات ذکر شده می توانند منجر به گم شدن فرد مبتلا به آلزایمر، حتی در مکانهای آشنا شود.

 

صحبت کردن و نوشتن

ممکن است افراد مبتلا به آلزایمر در یافتن واژه هایی صحیح به منظور تشخیص و توصیف اشیا و افکار خود و یا شرکت در بحث ها مشکلاتی را تجربه کنند.

با گذشت زمان، توانایی خواندن و نوشتن نیز در این افراد کاهش می یابد.

 

تفکر و استدلال

بیماری آلزایمر سبب بروز مشکلاتی در تمرکز و تفکر می شود، بویژه در ارتباط با مفاهیمی چون اعداد.

مدیریت سرمایه و هزینه ها، تراز دسته چک ها و نگهداشتن حساب قبوض و پرداخت به موقع آنها می تواند برای چنین بیمارانی بسیار دشوار باشد. چنین مشکلاتی می توانند تشدید یابند و تبدیل به ناتوانی تشخیص و کار با اعداد شوند.

 

قوه تشخیص و تصمیم گیری

در بیماری آلزایمر، واکنش کار آمد و موثر به مشکلات روزانه ای چون، سوختن غذا یا سوانح غیر مترقبه رانندگی، رفته رفته به مشکلی بزرگی تبدیل می شود.

 

برنامه ریزی و انجام کارها و وظایف عادی

همزمان با پیشرفت بیماری، فعالیت هایی که نیازمند اجرای مراحل زنجیره ای می باشند (نظیر آشپزی یا انجام بازی های مورد علاقه) تبدیل به کارهایی بسیار دشوار می شوند. در نهایت ممکن است که افراد مبتلا به آلزایمر پیشرفته چگونگی انجام کارهای بسیار ساده نظیر پوشیدن لباس یا حمام کردن را نیز فراموش کنند.

 

بروز تغییرات تشخیصی و رفتاری

تغییرات مغزی که در بیماری آلزایمر بوجود می آید می تواند بر کردار و احساسات فرد بیمار تاثیر گذار باشد. ممکن است افراد مبتلا به آلزایمر موارد زیر را نیز تجربه کنند:

  • افسردگی
  • کناره گیری از محیط های اجتماعی
  • تغییرات خلقی
  • عدم اعتماد به سایرین
  • تحریک پذیری و پرخاشگری
  • ایجاد تغییراتی در عادات مربوط به خواب
  • سرگردانی
  • هذیان، نظیر اعتقاد بر اینکه چیزی دزدیده شده است
علل آلزایمر

محققان بر این باورند که در اغلب افراد، بیماری آلزایمر در نتیجه ترکیبی از عوامل ژنتیکی، سبک زندگی و فاکتورهای محیطی بوجود می آید که با گذشت زمان بر مغز تاثیر می گذارند.

بروز کمتر از 5 درصد از موارد مربوط به بیماری آلزایمر در نتیجه تغییرات ژنتیکی خاصی می باشد، که این تغییرات ژنتیکی احتمال ابتلا فرد را به این بیماری افزایش می دهد.

اگر چه تاکنون درک کاملی در ارتباط با دلایل بروز آلزایمر بدست نیامده است، لیکن چگونگی تاثیرات این بیماری بر مغز روشن می باشد. بیماری آلزایمر سبب وارد آمدن آسیب و مرگ سلولهای مغزی می شود. مغزی که تحت تاثیر بیماری آلزایمر قرار گرفته است در مقایسه با یک مغز سالم دارای سلولهای بسیار کمتر و نیز ارتباطات بسیار کمتری در میان سلولهای زنده مانده می باشد.

با مرگ هر چه بیشتر سلولهای مغزی، بیماری آلزایمر منجر به کوچکتر شدن چشمگیر مغز می شود. زمانی که پزشکان اقدام به بررسی بافت های مغزی یک فرد مبتلا به آلزایمر در زیر میکروسکوپ می کنند، بوجود دو نوع ناهنجاری پی می برند که به عنوان صفات بارز بیماری در نظر گرفته می شوند:

  • پلاک ها. این دسته های پروتئینی که بتا آمیلوئید نامیده می شوند می توانند به چندین روش سبب وارد آمدن آسیب و از بین رفتن سلولهای مغزی شوند که از جمله این شیوه ها می توان به تداخل آنها (بتا آمیلوئیدها) با ارتباطات سلول به سلول اشاره کرد. اگر چه علت نهایی مرگ سلولهای مغزی در بیماری آلزایمر مشخص نیست، لیکن تجمع بتا آمیلوئیدها در قشر خارجی سلولهای مغزی عمده ترین علت احتمالی بروز این پدیده محسوب می شود.
  • تاب خوردگی رشته های پروتئینی تائو (tau). سلولهای مغزی به منظور حمل مواد مغزی و سایر مواد ضروری در امتداد طویل خود وابسته به پشتیبانی داخلی و سیستم نقل و انتقال می باشند. این سیستم نیازمند ساختارهایی نرمال و عملکرد صحیح پروتئینی بنام تائو می باشد. در بیماری آلزایمر، رشته های پروتئینی تائو در درون سلولهای مغزی به شکل توده های غیر عادی تاب می خورند و منجر به بروز اختلالاتی در سیستم حمل و نقل می شوند. چنین نارسایی در سیستم حمل و نقل منجر به زوال و مرگ سلولهای مغزی می شود.