شوره سر

شوره سر یکی از مشکلات شایع ناحیه پوست سر می باشد که از علایم آن می توان به پوسته پوسته شدن پوست سر اشاره کرد. هر چند که شوره سر، بیماری مسری نبوده و بندرت شکل جدی به خود می گیرد، ولیکن این بیماری اغلب آزار دهنده می باشد و گاهی اوقات نیز به سختی درمان می شود.

خوشبختانه شوره سر را می توان کنترل کرد و موارد خفیف شوره سر تنها نیازمند شستشوی روزانه با شوینده های ملایم می باشند و موارد شدیدتر نیز اغلب واکنش مثبتی به شامپوهای ضد شوره از خود نشان می دهند.

 

علائم بیماری

شناسایی علایم شوره سر در بسیاری از نوجوانان و بزرگسالان بسیار آسان می باشد: پوسته های سفید و چرب مانند پوست مرده سر که بر روی موها و شانه ها دیده می شوند و احتمالاً خارش پوست سر. ممکن است این وضعیت در فصول پاییز و زمستان تشدید یابد و در فصل تابستان نیز بهتر شود.

نوعی از شوره سر نیز در کودکان بروز می کند که کلاه گهواره1 نامیده می شود. این اختلال که سبب پوسته پوسته و ضخیم تر شدن پوست سر می شود در نوزادان بسیار شایع است، ولی می تواند در تمامی دوران نوزادی رخ دهد. اگر چه بروز این عارضه علامت هشداری برای والدین محسوب می شود، ولی مورد خطرناکی نیست و معمولاً تا رسیدن کودک به سن 3 سالگی بخودی خود از بین می رود.

 

زمان مراجعه به پزشک

بیشتر موارد مربوط به شوره سر هیچ نیازی به مراجعه به پزشک ندارند، ولی چنانچه هفته ها پس از استفاده از شامپو های ضد شوره، هنوز هم دچار خارش پوست، قرمزی یا تورم پوست سر هستید بهتر است به یک پزشک عمومی یا متخصص پوست مراجعه کنید، چرا که ممکن است به درماتیت سبورئیک یا بیماری دیگری که بسیار شبیه به شوره سر می باشد مبتلا شده باشید. در اغلب موارد، پزشک می تواند تنها با بررسی مو و پوست سر بیماری را تشخیص دهد.

 

علل بوجود آمدن شوره سر

عوامل مختلفی می توانند منجر به بروز شوره سر شوند که از آن جمله می توان به موارد زیر شاره کرد:

  • خشکی پوست. خشکی پوست شایع ترین علت بروز شوره سر می باشد. پوسته هایی که بواسطه خشکی پوست بوجود می آیند معمولاً نسبت به سایر گونه های شوره کوچکتر هستند و میزان چربی آنها کمتر است. در این نوع شوره سر، علایم و نشانه های خشکی پوست معمولاً در سایر بخش های بدن نظیر پاها و دست ها نیز بوجود می آیند.
  • پوست چرب و حساس (درماتیت سبورئیک). از نشانه های این مشکل، که یکی از شایع ترین دلایل بروز شوره سر است، می توان به قرمز و چرب بودن پوستی اشاره کرد که با پوسته های سفید یا زرد پوشانده شده است. درماتیت سبورئیک می تواند در پوست سر و سایر نواحی که غده های چربی در آنجا واقع شده اند، نظیر ابروها، کناره های بینی و پشت گوش ها، استخوان سینه، ران و گاهی اوقات زیر بغل نیز بوجود آید.
  • شستشوی ناکافی موها. عدم شستشوی منظم موها با شوینده ها سبب تجمع چربی و سلولهای پوستی بر روی پوست سر شده و منجر به تشکیل شوره می شود.
  • سایر بیماری های پوستی. احتمال بروز شوره سر در افراد مبتلا به مشکلات پوستی نظیر اگزما یا پسوریازیس (سوریازیس یا بیماری صدف) بیشتر از سایر افراد می باشد.
  • قارچ های مخمر مانند (مالاسزیا). در پوست سر اغلب بزرگسالان مالاسزیا وجود دارد. ولیکن تنها در برخی از افراد است که این مخمر سبب تحریک پوست و رشد بیشتر سلولهای پوستی می شود این سلولهای اضافی پوست می میرند و بشکل پوسته های سفیدی بر روی موها یا لباس ها دیده می شوند. علت قطعی تحریک پوست برخی از افراد بدلیل وجود مالاسزیا هنوز مشخص نمی باشد.
  • حساسیت به محصولات بهداشتی و آرایشی مخصوص مو (درماتیت تماسی). گاهی اوقات بروز حساسیت به برخی از عناصر موجود در محصولات مراقبت از مو یا رنگ ها، بویژه پارافنیلن دی آمین، می توان سبب بروز قرمزی، خارش یا پوسته پوسته شدن پوست سر شود. شستن زیاد مو با شامپو یا استفاده بسیار زیاد از محصولات نرم دهنده مو نیز می تواند سبب تحریک پوست سر و بروز شوره شود.

 

فاکتورهای خطر

تقریباً تمامی افراد می توانند دچار شوره سر شوند، ولیکن فاکتورهایی که سبب افزایش احتمال ابتلا به این عارضه می شوند عبارتند از:

  • سن. شوره سر معمولاً در سنین نوجوانی شروع می شود و تا میانسالی ادامه می یابد. البته این بدین معنی نیست که افراد مسن هیچ گاه مبتلا به این عارضه نمی شوند. در برخی از افراد شوره سر تبدیل به یک عارضه مادام العمر می شود.
  • جنس مذکر. از آنجایی  که شوره سر در مردان شایع تر است، برخی از محققان معتقدند که هورمونهای مردانه سبب بروز این عارضه می شوند. گذشته از این، مردان غدد چربی بزرگتری در پوست سر خود دارند که همین امر می تواند سبب افزایش احتمال بروز شوره سر شود.
  • پوست و موی چرب. مالاسزیا از چربی پوست سر تغذیه می کند و به همین علت است که چرب بودن بیش از حد پوست سر و موها سبب می شود که فرد مستعد ابتلا به شوره شود.
  • رژیم های غذایی نامناسب. فقدان یا کمبود برخی مواد مغذی مانند زینک، ویتامین های B یا برخی از اشکال چربی در رژیم های غذایی سبب افزایش احتمال بروز شوره سر می شوند.
  • برخی از بیماری ها. بنا به دلایل نامشخص، افراد مبتلا به بیماری های عصب شناختی، نظیر پارکینسون و بیماری هایی نظیر ایدز و نیز افرادی که در مراحل بهبودی حملات قلبی و سکته ها قرار دارند و یا افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، بیشتر در معرض ابتلا به درماتیت سبورئیک و شوره سر می باشند.

 

1 Cradle cap