افسردگی ماژور - درمان بیماری

اختلال افسردگی اساسی یا افسردگی ماژور یکی از شایع ترین تشخیص های روانپزشکی است که مشخصه آن خلق افسرده و با احساس غمگینی، اعتماد به نفس پایین و بی علاقگی به هر نوع فعالیت و لذت روزمره مشخص می شود. افسردگی مجموعه ای از حالات مختلف روحی و روانی است که از احساس خفیف ملال تا سکوت و دوری از فعالیت روزمره بروز می کند. افسردگی ماژور واژه ای است که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا جهت مجموعه ای از علایم اختلال خلق برای DSM-III در سال ۱۹۸۰ به کار رفت و پس از آن عمومیت یافت. افسردگی اساسی منجر به از کارافتادگی قابل توجه فرد در فعالیت های روزمره زندگی فردی و اجتماعی و اشتغال می شود و عملکردهای عادی فرد همچون خوردن و خوابیدن و سلامتی فرد را تحت تأثیر قرار می دهد.

درمان های بسیاری برای افسردگی وجود دارد. مصرف داروها و نیز مشاوره های روانشناسی (روان درمانی) برای اغلب مؤثر می باشد. پزشک معالج یا روانپزشک می تواند به منظور کاهش علایم افسردگی داروهایی را تجویز کند. لیکن بسیاری از افراد مبتلا به افسردگی همراه با مصرف دارو از مشاوره با روانشناس یا سایر مشاوران سلامت روان نیز بهره می برند. در صورت شدید بودن افسردگی ممکن است فرد بیمار در بیمارستان بستری شود و یا تا زمان بهبودی علایم به شرکت در برنامه های درمانی خاص نیاز داشته باشد.

در این بخش به مطالعه روش های تشخیص این اختلال و بررسی روش های درمانی آن خواهیم پرداخت.

 

ویزیت روانپزشکی

تست ها و آزمایش هایی وجود دارند که می توانند به کنار گذاشتن سایر دلایل بروز بیماری و نیز تشخیص دقیق افسردگی و بروز عوارض مرتبط به آن کمک کنند. مواردی نظیر:

  • معاینه بدنی. به احتمال زیاد پزشک به معاینه بدنی پرداخته و سؤالات جامعی را نیز در ارتباط با وضعیت سلامتی تان مطرح خواهد کرد. در برخی از موارد علت بروز افسردگی می تواند به وجود یک بیماری فیزیکی برگردد.
  • تست های آزمایشگاهی. به عنوان مثال پزشک اقدام به انجام آزمایش خونی خواهد کرد که شمارش کامل سلولهای خونی (CBC) نامیده می شود و یا به منظور بررسی عملکرد صحیح غده تیروئید به آزمایش این غده خواهد پرداخت.
  •  ارزیابی روانی. پزشک معالج به منظور بررسی علایم افسردگی سؤالاتی را در ارتباط با علایم، افکار احساسات و الگوهای رفتاری مطرح خواهد کرد. همچنین ممکن است که به منظور سهولت پاسخگویی به این سؤالات از بیمار خواسته شود تا پرسشنامه ای را تکمیل کند.
درمان های دارویی برای افسردگی

داروهای ضد افسردگی زیادی برای درمان افسردگی وجود دارند که در این بخش به برخی از آنها اشاره شده است. در ارتباط با عوارض جانبی احتمالی این داروها با یک پزشک یا داروساز مشورت کنید.

  •  مهار کننده های انتخابی باز جذب سروتونین (SSRIs). پزشکان معمولاً روند درمانی را با تجویز SSRI آغاز می کنند. این داروها در مقایسه با سایر داروهای ضد افسردگی معمولاً بی خطر هستند و عوارض جانبی کمتری نیز دارند. SSRI ها شامل فلوکستین، پروکستین، سرترالین، سیتالوپرام و اس سیتالوپرام می باشند.
  •  مهار کننده های باز جذب سروتونین و نوراپی نفرین (SNRIs). نمونه های SNRI ها عبارتنداز: دلوکستین، ونلافاکسین و دس ونلافاکسین.
  •  مهار کننده های باز جذب نوراپی نفرین و دوپامین (NDRIs). بوپروپیون در این گروه قرار دارد. این دارو یکی از معدود داروهای ضد افسردگی می باشد که فاقد عوارض جانبی جنسی است.
  •  داروهای ضد افسردگی بی قاعده. این گروه از داروها به هیچ طبقه ای از داروهای ضد افسردگی تعلق ندارند و شامل ترازودون و میرتازاپین می باشند. هر دو دارو حالت مسکن دارند و بهتر است به هنگام عصر مصرف شوند. چنین به نظر می رسد داروی جدیدتری که ویلازودون نامیده می شود نسبت به سایر داروها عوارض جنسی کمتری را به همراه داشته باشد.
  • داروهای ضد افسردگی 3 حلقه ای. ضد افسردگی های 3 حلقه ای، نظیر ایمی پرامین و نورتریپتیلین، در مقایسه با داروهای ضد افسردگی جدید عوارض جانبی بیشتری را به همراه دارند. بنابراین ضد افسردگی های 3 حلقه ای معمولاً تجویز نمی شوند مگر اینکه مصرف SSRI ها بی تأثیر بوده باشد.
  •  مهار کننده های مونوآمین اکسیداز (MAOIs). معمولاً MAOI ها، نظیر ترانیل سیپرومین و فنلزین، به دلیل داشتن عوارض جانبی بسیار خطرناک تنها زمانی تجویز می شوند که سایر داروها بی تأثیر بوده باشند. استفاده از MAOI ها بدلیل احتمال بروز تداخلات خطرناک (و حتی کشنده) با غذا، نظیر برخی از پنیرها، ترشیجات و شراب ها، و برخی از داروها، نظیر قرص های ضد بارداری، ضد احتقان ها و مکمل های گیاهی، نیازمند یک رژیم غذایی بسیار دقیق می باشند. سلژیلین، گونه جدیدی از MAOI است که بر روی پوست بدن چسبانده می شود، در مقایسه با سایر MAOI ها عوارض جانبی کمتری را به همراه دارد. می بایست از مصرف این داروها با SSRI ها اکیدا خودداری شود.
  •  سایر داروها. ممکن است پزشک معالج به منظور افزایش اثر بخشی داروهای ضد افسردگی مصرف داروهای دیگری را نیز توصیه کند، به عنوان مثال ترکیب 2 داروی ضد افسردگی یا داروهایی نظیر تثبیت کننده های خُلق یا داروهای ضد روان پریشی.

 

بعلاوه ممکن است داروهای ضد اضطرابی و محرک نیز برای مدت کوتاهی تجویز شوند.

یافتن داروی مناسب

چنانچه واکنش یکی از اعضای خانواده به داروی ضد افسردگی مثبت باشد. در این صورت به احتمال زیاد مصرف این دارو به شما نیز کمک خواهد کرد. در غیر این صورت ممکن است مجبور شوید تا به منظور پیدا کردن داروی مناسب داروهای متعددی را امتحان کنید. برای یافتن داروی مناسب می بایست صبور باشید چرا که اثر بخشی برخی از داروها و تطابق بدن با این داروها و عوارض جانبی آنها می تواند هفته ها به طول بیانجامد. هیچ گاه بدون مشورت با پزشک اقدام به قطع داروهای ضد افسردگی نکنید. اگر چه داروهای ضد افسردگی اعتیاد آور نمی باشند، لیکن در برخی از موارد مصرف این داروها می تواند منجر به بروز وابستگی های جسمی شود که متمایز از اعتیاد می باشد. قطع ناگهانی دارو یا عدم مصرف چندین دوز از دارو می تواند علایمی شبیه به ترک مواد مخدر را به همراه داشته باشد و یا سبب تشدید افسردگی شود. در ارتباط با کاهش تدریجی و بی خطر دوز مصرفی دارو با پزشک مشورت کنید.

صفات ارثی نقش مهمی را در چگونگی تأثیر داروهای ضد افسردگی بر عهده دارند. در برخی از موارد، نتایج تست های ژنتیکی (که توسط آزمایش های خون یا تست های سوآب بدست آمده اند) می توانند سرنخ هایی در ارتباط با چگونگی واکنش بدن به یک داروی ضد افسردگی را در اختیار قرار دهند. بررسی چگونگی تأثیرات ژنها بر واکنش افراد به داروها، فارماکوژنومیک نامیده می شود. با وجود این، علاوه بر ژنتیک ها سایر متغیرها نیز می توانند بر چگونگی واکنش بدن در برابر داروها تأثیر گذار باشند.

داروهای ضد افسردگی و بارداری

چنانچه باردار و یا شیرده هستید، مصرف برخی از داروهای ضد افسردگی می تواند برای جنین یا نوزاد خطرناک باشد. چنانچه باردار هستید و یا قصد بچه دار شدن را دارید حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

داروهای ضد افسردگی و افزایش خطر خودکشی

اغلب داروهای ضد افسردگی معمولاً بی خطر هستند. لیکن سازمان غذا و دارو، شرکت های دارویی را ملزم ساخته است تا تمامی جعبه های داروهای ضد افسردگی برچسب هشدار داشته باشند.

در برخی از موارد، مصرف داروهای ضد افسردگی در کودکان، نوجوانان و جوانان زیر 25 سال سبب افزایش افکار یا رفتارهای خود کشی در این گروه ها می شود، بویژه در هفته های اول مصرف داروها یا پس از تغییر دوز مصرفی.

تمامی مصرف کنندگان داروهای ضد افسردگی می بایست به منظور بررسی تشدید افسردگی یا بروز احتمال رفتارهای غیر عادی تحت نظر دقیق قرار گیرند. چنانچه خودتان یا یکی از اطرافیان تان با مصرف این داروها، دچار افکار خودکشی شدید می بایست بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید.

به خاطر داشته باشید که مصرف بلند مدت داروهای ضد افسردگی بواسطه اثر بخشی که بر بهبود وضعیت روانی دارند منجر به کاهش خطر خودکشی خواهند شد.

 

جزئیات بیشتر در این مقاله: خطر خودکشی با مصرف داروهای ضد افسردگی

روان درمانی

روان درمانی یک اصطلاح عمومی برای درمان افسردگی می باشد که از طریق صحبت بیمار با یک روانشناس در خصوص شرایط و مسائل مربوط به سلامت روانی انجام می گیرد. روان درمانی با نام های گفتار درمانی و مشاوره نیز شناخته شده است.

گونه های مختلفی از روان درمانی می توانند در درمان افسردگی مؤثر باشند که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: رفتار درمانی شناختی، درمان بین فردی، رفتار درمانی دیالکتیکی، پذیرش و تعهد درمانی و تکنیک های متفکرانه.

 

این تکنیک ها می توانند در موارد زیر کمک کننده باشند:

  • تطابق با بحران ها یا سایر مشکلات بوجود آمده
  •  شناسایی عقاید و رفتارهای منفی و جایگزینی آنها با تفکرات و رفتارهای سالم و مثبت
  •  کشف تجارب و روابط و ایجاد تعاملات مثبت با سایرین
  •  یافتن روش هایی بهتر برای مقابله و حل مشکلات
  •  شناسایی مسائل دخیل در افسردگی و تغییر رفتارهایی که سبب تشدید افسردگی می شوند
  •  بازیافتن حس رضایت و کنترل در زندگی و کمک به کاهش علایم افسردگی نظیر ناامیدی و خشم
  •  فراگیری چگونگی تعیین اهداف واقع گرایانه برای زندگی
  •  افزایش توانایی تحمل و پذیرش سختی ها بواسطه روی آوردن به رفتارهای سالم
درمان خانگی و بستری شدن در بیمارستان

در برخی از افراد شدت افسردگی به اندازه ای بالا است که منجر به بستری شدن آنها در بیمارستان می شود. در صورت عدم توانایی بیمار برای مراقبت صحیح از خود یا احتمال وارد آمدن صدمه از سوی بیمار به خود یا سایرین، بستری شدن او در بیمارستان ضرورت پیدا می کند. روان درمانی در بیمارستان می تواند تا زمان بهبودی وضعیت روانی، بیمار را آرام و او را در شرایطی بی خطر قرار دهد.

بستری شدن نیمه وقت یا برنامه های درمانی روزمره نیز می توانند برای برخی از افراد مؤثر باشند. این برنامه ها، حمایت ها و مشاوره های سرپایی را دراختیار بیمارانی قرار می دهد که نیازمند کنترل علایم افسردگی می باشند.

سایر گزینه های درمانی

ممکن است برای برخی از بیماران، روش های درمانی دیگری نیز توصیه شود:

  •  الکترو شوک درمانی (ECT). درECT، جریانهای الکتریکی از مغز عبور داده می شوند. چنین تصور می شود که این درمان بر سطح انتقال دهنده های عصبی تأثیر گذار می باشد و معمولاً به هنگام عدم اثر بخشی سایر درمانها، شیوه درمانی مؤثری محسوب می شود. عوارض جانبی این درمان، نظیر سر درد، قابل تحمل می باشد. همچنین برخی از افراد در پی انجام این درمان دچار فراموشی می شوند که معمولاً این عارضه موقتی می باشد. معمولا ECT برای آن دسته از بیمارانی توصیه می شود که مصرف داروها در آنان بی تأثیر بوده است، به دلایل پزشکی قادر به مصرف داروهای ضد افسردگی نمی باشند و یا در معرض خطر بالای خودکشی قرار دارند.
  •  تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال (TMS). این درمان برای آن دسته از افرادی توصیه می شود که واکنش مثبتی به داروهای ضد افسردگی نشان نداده اند. در طول TMS، بیمار بر روی یک صندلی قرار می گیرد و این در حالی است که الکترودهایی به سر او متصل شده است. این سیم ها به منظور تحریک سلولهای عصبی مغز، که در تنظیم روانی و افسردگی دخیل هستند، امواج مغناطیسی ضعیفی را به این سلولها می فرستند. معمولاً این درمان به صورت هفتگی (5 جلسه درمانی در هر هفته) انجام می گیرد و به مدت 6 هفته نیز ادامه می یابد.