درماتیت

درماتیت اصطلاحی کلی است که برای توصیف التهابات پوستی بکار می رود. اگر چه درماتیت دلایل زیادی دارد و به اشکال مختلف روی می دهد، ولی این اختلال معمولاً بشکل ضایعات پوستی خارش دار و پوست قرمز و متورم، ظهور می کند.

پوستی که درماتیت دارد می تواند تاول زده، ضخیم شده و یا پوست اندازی کند. نمونه هایی از درماتیت ها عبارتند از: درماتیت اتوپیک (اگزما)، شوره و ضایعاتی که بواسطه تماس با پیچک سمی و یا برخی از فلزات بوجود می آیند.

درماتیت بیماری شایعی است که معمولاً مسری یا جدی نمی باشد ولیکن ظاهر این بیماری می تواند سبب ناراحتی بیمار شود. تلفیق اقدامات خود پایی و مصرف داروها می تواند به درمان درماتیت کمک کند.

 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت بروز موارد زیر حتماً به پزشک مراجعه کنید.

  • ضایعات بوجود آمده به اندازه ای ناراحت کننده هستند که قادر به انجام هیچ یک از کارهای روزانه خود نمی باشید.
  • پوست شما دردناک شده است.
  • تصور می کنید که پوستتان عفونی شده است.
  • از انجام درمانهای خودپایی بدون نتیجه خسته شده اید.
انواع درماتیت و علائم آن

ممکن است هر یک از گونه های درماتیت متفاوت به نظر برسند و بر روی نقاط مختلف بدن پدیدار شوند. شایع ترین گونه های درماتیت عبارتند از:

  • درماتیت اتوپیک (اگزما). درماتیت آتوپیک معمولاً در دوران نوزادی بوجود می آید . ضایعات قرمزی که همراه با خارش می باشند معمولاً در نواحی نرم بدن نظیر: داخل آرنج، پشت زانوها و جلوی گردن بوجود می آیند. خاراندن این ضایعات سبب خارج شدن مایع و ایجاد پوسته ای سفت بر روی آنها می شود.
  • درماتیت تماسی. این نوع ضایعات در مناطقی از بدن بوجود می آیند که در تماس مستقیم با موادی هستند که سبب تحریک پوست یا بروز واکنش های آلرژیک می شوند. ممکن است ضایعات بوجود آمده با سوزش یا خارش نیز همراه باشند. در این درماتیت تماسی احتمال تشکیل تاول نیز وجود دارد.
  • درماتیت سبورئیک. این عارضه سبب بروز ضایعات قرمز با پوسته های مایل به زرد و تا حدی چرب می شود که معمولاً بر روی پوست سر و گاهی اوقات صورت، بویژه در اطراف گوش و بینی، بوجود می آیند. درماتیت سبورئیک علت شایع بروز شوره سر می باشد. در نوزادان، این اختلال کلاه گهواره نامیده می شود.
فاکتورهای خطر ایجاد درماتیت

برخی از بیماری ها، آلرژی ها، فاکتورهای ژنتیکی و محرک ها می توانند سبب بروز انواع مختلفی از درماتیت ها شوند:

  • درماتیت اتوپیک (اگزما). درماتیت اتوپیک اغلب در اثر آلرژی ها بوجود می آید و معمولاً در آن دسته از خانواده هایی بروز می کند که اعضای آنها به آسم، تب یونجه یا اگزما مبتلا می باشند.
  • درماتیت تماسی. این عارضه در اثر تماس مستقیم پوست با یکی از هزاران محرک ها یا مواد آلرژی زا - نظیر پیچک سمی، جواهرات حاوی نیکل، و برخی از محصولات شوینده، عطرها و مواد آرایشی - بوجود می آید.
  • درماتیت سبورئیک. بروز درماتیت سبورئیک در آن دسته از افرادی شایع است که پوست یا موی چرب دارند. درماتیت سبورئیک، بسته به علت بروز، بخودی خود بوجود می آید و از بین می رود. به احتمال زیاد عوامل وراثتی نیز نقش مهمی را در بروز این نوع درماتیت بر عهده دارند.

 

فاکتورهایی که سبب افزایش احتمال بروز برخی از گونه های درماتیت می شوند عبارتند از:

  • سن. تمامی افراد در سنین مختلف می توانند به درماتیت مبتلا شوند، ولی درماتیت اتوپیک (اگزما) معمولاً در دوران نوزادی آغاز می شود.
  • آلرژی ها و آسم. احتمال ابتلا به درماتیت اتوپیک در آن دسته از افرادی که سابقه خانوادگی یا شخصی ابتلا به تب یونجه یا آسم را دارند بسیار بالا می باشد.
  • شغل. شغل هایی که فرد بواسطه آنها در معرض تماس با برخی از فلزات خاص، حلال ها یا مواد شوینده قرار می گیرد سبب افزایش احتمال ابتلا به درماتیت تماسی می شوند.
اقدام به درمان درماتیت

خراشیدن و خاراندن ضایعات پوستی خارش دار که با درماتیت همراه می باشند می تواند سبب بوجود آمدن زخم های بازی شود که احتمال عفونی شدن آنها زیاد می باشد. این عفونت های پوستی می توانند انتشار یابند و در موارد بسیار نادر تبدیل به عارضه ای بسیار خطرناک شوند.

به احتمال زیاد به هنگام بروز ضایعات پوستی نخست به پزشک خانوادگی یا یک پزشک عمومی مراجعه خواهید کرد و در صورت نیاز او شما را به یک متخصص بیماری های پوستی ارجاع خواهد داد.

در این بخش اطلاعاتی ذکر شده که به روند کسب آمادگی برای ملاقات با پزشک و انتظاراتی که می توان از او داشت کمک می کند.

 

اقداماتی که می توان انجام داد.

بهتر است قبل از جلسه ویزیت، فهرستی از پاسخ ها را برای سؤالات زیر تهیه کنید.

  • علایم بوجود آمده کدامند و زمان پیدایش آنها چه موقع بوده است؟
  • آیا مواردی وجود دارند که سبب تحریک این علایم شده باشند؟
  • در حال حاضر چه داروهایی را مصرف می کنید؟ (از جمله تمامی داروهای خوراکی، کرم ها و پمادها).
  • آیا در خانواده شما سابقه ای از بروز آلرژی یا آسم وجود دارد؟
  • تا بحال چه درمانهایی را امتحان کرده اید؟ آیا این درمانها مؤثر بوده اند؟

 

انتظاراتی که می توان از پزشک داشت.

احتمالاً پزشک نیز سؤالاتی را از شما خواهد پرسید. آمادگی برای پاسخگویی به این سؤالات، وقت بیشتری را برای بررسی مسائل مورد نظر در اختیارتان قرار می دهد. سؤالات احتمالی پزشک عبارتند از:

  • آیا این علایم صرفاً هر از چند گاهی بروز می کنند و یا دائمی می باشند؟
  • هر چند وقت یکبار حمام می کنید؟
  • از چه محصولات پوستی استفاده می کنید؟ (از جمله صابون ها، محلول ها و لوازم آرایشی).
  • از کدامیک از محصولات شوینده خانگی استفاده می کنید؟
  • آیا بواسطه شغلی که دارید یا سایر فعالیت هایی که انجام می دهید در معرض محرک های احتمالی قرار می گیرید؟
  • میزان اثر بخشی علایم بوجود آمده در کیفیت زندگی شما - بعنوان مثال کیفیت خواب- به چه حد است؟
تشخیص درماتیت

تست پچ (Patch testing)

به احتمال زیاد در صورت بروز درماتیت های تماسی، پزشک به منظور شناسایی عوامل ملتهب کننده پوست اقدام به انجام تست پچ خواهد کرد. در این تست پزشک مقادیر کمی از مواد مختلف را بواسطه یک کاور چسب دار بر روی پوست قرار می دهد. در طول ویزیت های بعدی، که چند روز بعد انجام می گیرند، پزشک به منظور بررسی واکنش بدن در برابر هر یک از این مواد به معاینه پوست می پردازد. تست پچ مفید ترین تست برای تعیین احتمال وجود آلرژی تماسی می باشد.

درمان درماتیت

درمانهای مختلفی برای درماتیت وجود دارند و انتخاب گزینه صحیح درمانی به علت بوجود آورنده این عارضه بستگی دارد.

برای بیشتر درماتیت ها، استفاده از کرم های کورتیکواستروئیدی، کمپرس های مرطوب و پرهیز از قرار گرفتن در معرض محرک ها اساسی ترین روندهای درمانی محسوب می شوند.

پیروی از موارد زیر در روند کنترل درماتیت مؤثر می باشد:

  • استفاده از داروهای ضد خارش و ضد التهاب که بدون نسخه پزشک (OTC) بفروش می رسند. کرم هیدروکورتیزون یا لوسیون کالامین هر دو، می توانند سبب تسکین موقتی خارش شوند. در موارد شدید خارش، مصرف آنتی هیستامین های خوراکی نظیر دیفن هیدرامین می تواند مؤثر واقع شود.
  • قرار دادن کمپرس های مرطوب و خنک بر روی پوست. با پوشاندن ناحیه مبتلا به درماتیت با باند می توان از زخم محافظت و از خاراندن آن جلوگیری کرد.
  • دوش آب خنک. بهتر است مقدار بسیار کمی از جوش شیرین، آرد جو دوسر نپخته یا آرد جو دو سر کلوئیدی را به آب وان اضافه کنید.
  • پرهیز از خاراندن پوست. چنانچه نخاریدن ناحیه تحت تأثیر، غیر ممکن است. می توانید این ناحیه را با باند بپوشانید. ناخن های خود را کوتاه کنید و به هنگام خواب شبانه دستکش بپوشید.
  • پوشیدن لباس های نخی. لباس های تهیه شده از بافت های نخی نرم، از تحریک ناحیه مبتلا به درماتیت جلوگیری می کنند.
  • شستن لباس ها با شوینده های ملایم. از آنجایی که لباس ها، ملافه ها و حوله ها تماس مستقیمی با پوست دارند انتخاب شوینده های فاقد عطر برای شستشوی این نوع پارچه ها اهمیت زیادی دارد. از بکار بردن نرم کننده های لباس خودداری کنید.
درمانهای طبیعی برای درماتیت

اثر بخشی برخی از درمان های طبیعی نیز در درمان درماتیت مورد مطالعه قرار گرفته است که از جمله این درمان ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پره بیوتیک ها. بر طبق برخی از تحقیقات انجام گرفته، برخی از گونه های لاکتوباسیلوس می توانند در بهبود علایم درماتیت اتوپیک در کودکان زیر 13 سال مؤثر باشند. ولیکن به منظور تأیید اثر بخشی این باکتری در رنج گسترده تری از رده های سنی به انجام تحقیقات بیشتری نیاز هست.
  • سبوس برنج. چنین به نظر می رسد که استفاده موضعی از عصاره سبوس برنج می تواند در کاهش شدت درماتیت اتوپیک مؤثر باشد.
  • غضروف گاو. استفاده از کِرِمی که حاوی 5% غضروف گاو می باشد می تواند در درمان درماتیت تماسی بوجود آمده از تماس با پیچک سمی مؤثر باشد.
پیشگیری از بروز درماتیت

پرهیز از خشک نگهداشتن پوست می تواند از بروز مجدد درماتیت پیشگیری کند.

توصیه های زیر می توانند تأثیرات خشک کنندگی استحمام را به حداقل برسانند:

  • کاهش تعداد دفعات استحمام. بیشتر افراد مستعد ابتلا به درماتیت نیازی به استحمام روزانه ندارند. سعی کنید تا دفعات استحمام خود را به یک روز در میان یا هر دو روز در میان کاهش دهید. زمان استحمام خود را به 15 - 20 دقیقه برسانید. و بجای آب داغ از آب ولرم استفاده کنید.
  • استفاده از صابون های ملایم. صابون های ملایمی را انتخاب کنید که بدون از بین بردن بیش از اندازه چربی طبیعی، بدن را تمیز می کنند. صابون های آنتی باکتریال و برطرف کننده بو می توانند سبب خشکی بیشتر پوست شوند. تنها بر روی صورت، زیر بغل، ناحیه تناسلی، دست ها و پاها از صابون استفاده کنید.
  • پس از استحمام بدنتان را با احتیاط تمام خشک کنید. آب پوست را به آرامی و بواسطه کف دست بگیرید و با استفاده از حوله به آرامی اقدام به خشک کردن پوست خود بکنید.
  • پوست خود را مرطوب کنید. از کرم یا روغن های مرطوب کننده تا زمان خشک نشدن پوست استفاده کنید. به نواحی چون ساق پاها، بازوها، کمر و پهلو ها بیشتر توجه کنید.
خواندن این مطالب نیز توصیه می شود . . .
شوره سر
درمان شوره سر