اعتیاد به مواد - عوارض مصرف و عوامل مستعد کننده

اعتیاد و وابستگی به مواد مخدر نیز به عوامل مختلفی بستگی دارد. دو عامل عمده بروز این عارضه عبارتند از:

  • محیط. چنین به نظر می رسد که فاکتورهای محیطی، نظیر عقاید و رفتارهای خانواده و پیوستن به گروه همسالانی که فرد را به مصرف مواد مخدر تشویق می کنند نقش مهمی را در روی آوردن فرد به مواد بر عهده داشته باشند.
  • ژن ها. ممکن است ویژگی های ارثی نیز در تبدیل مصرف تفننی مواد به اعتیاد تأثیر گذار باشند.
عوامل مستعد کننده برای اعتیاد

اعتیاد و وابستگی به مواد مخدر نیز به عوامل مختلفی بستگی دارد. دو عامل عمده بروز این عارضه عبارتند از:

  • محیط. چنین به نظر می رسد که فاکتورهای محیطی، نظیر عقاید و رفتارهای خانواده و پیوستن به گروه همسالانی که فرد را به مصرف مواد مخدر تشویق می کنند نقش مهمی را در روی آوردن فرد به مواد بر عهده داشته باشند.
  • ژن ها. ممکن است ویژگی های ارثی نیز در تبدیل مصرف تفننی مواد به اعتیاد تأثیر گذار باشند.

 

ایجاد تغییراتی در مسیرهای های ارتباطی سلول های مغزی (نورون ها)

چنین به نظر می رسد که اعتیاد فیزیکی به هنگام استفاده مکرر از آن دسته از موادی رخ می دهد که سبب تغییر شیوه ایجاد حس خشنودی در مغز می شوند.

این گروه از مواد مخدر سبب بروز تغییرات فیزیکی در برخی از سلولهای عصبی مغز (نورونها) می شوند. نورونها به منظور برقراری ارتباط از مواد شیمیایی استفاده می کنند که انتقال دهنده های عصبی نامیده می شوند.

احتمال روی آوردن افراد مختلف از تمامی گروه های سنی، جنسی یا اقتصادی به مواد مخدر وجود دارد. ولی با وجود این فاکتور های خاصی وجود دارند که می توانند بر احتمال معتاد شدن افراد تأثیر گذار باشند:

  • وجود سابقه ای از اعتیاد به مواد مخدر در خانواده. اعتیاد به مواد مخدر در برخی از خانواده ها شایع تر است و احتمالاً این امر بدلیل تأثیرات برخی از ژنها می باشد. احتمال معتاد شدن آن دسته از افرادی که یکی از خویشاوندان نسبی آنها، نظیر والدین یا خواهر و برادر، معتاد به الکل یا مواد مخدر می باشد، بسیار بالا است.
  • جنسیت مذکر. احتمال بروز اعتیاد در مردان 2 برابر زنان می باشد.
  • ابتلا به سایر مشکلات روانی. سایر مشکلات روانی، نظیر افسردگی، اختلال بیش فعالی یا اختلال استرس پس از سانحه سبب افزایش احتمال وابستگی به داروها می شوند.
  • فشار گروه همسالان. فشار گروه همسالان فاکتوری قوی برای سوء مصرف مواد محسوب می شود که این امر در جوانان بسیار شایع می باشد.
  • نداشتن روابط گرم و صمیمی با اعضای خانواده. عدم وجود یک رابطه صمیمانه با والدین و یا نبود نظارت دقیق از سوی آنان می تواند سبب افزایش خطر روی آوردن نوجوانان به اعتیاد شود.
  • اضطراب، افسردگی و تنهایی. ممکن است مصرف مواد مخدر تبدیل به یک شیوه مقابله ای با چنین احساسات روانی آزار دهنده شود.
  • مصرف یک داروی اعتیاد آور. نسبت اعتیاد آوری برخی از داروها نظیر هروئین و کدئین بسیار سریعتر از سایر داروها می باشد.
عوارض مصرف مواد مخدر

وابستگی به مواد مخدر می تواند سبب پیدایش عوارضی شود که منجر به بروز تغییراتی در زندگی می شوند. این موارد عبارتند از:

  • مشکلات سلامتی. اعتیاد به مواد مخدر می تواند منجر به بروز برخی از مشکلات فیزیکی و روانی کوتاه و بلند مدت شود.
  • بیهوشی، کما و مرگ ناگهانی. مصرف برخی از داروها بسیار خطرناک می باشد، بویژه در مواردی که دوز بالایی از این داروها مصرف می شود و یا این داروها به همراه سایر داروها یا الکل مصرف می شوند.
  • ابتلا به بیماری های عفونی. افراد معتاد بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری های عفونی نظیر HIV یا ایدز (از طریق برقراری روابط جنسی پر خطر و یا استفاده از سرنگ های مشترک) می باشند.
  • تصادفات. احتمال رانندگی یا انجام سایر فعالیت های خطرناک به هنگام نشئگی بسیار زیاد می باشد.
  • خودکشی. نرخ خودکشی در افراد معتاد بسیار بالاتر از افراد عادی می باشد.
  • بروز مشکلات خانوادگی. تغییرات رفتاری می تواند منجر به بروز نزاع های خانوادگی و مشکلات مربوطه شود.
  • مشکلات شغلی. اعتیاد می تواند سبب پایین آمدن بازده کاری و غیبت های مکرر از کار شود.
  • بروز مشکلاتی در مدرسه. اعتیاد می تواند سبب بروز مشکلاتی در عملکرد تحصیلی شود.
  • مشکلات حقوقی. این مشکلات می توانند بواسطه انجام کارهای غیر قانونی نظیر دزدی - به منظور فراهم کردن مخارج اعتیاد - رانندگی به هنگام نشئگی یا مست کردن و یا اختلافات مرتبط با حضانت بوجود آیند.
  • مشکلات مالی. صرف هزینه های گزاف برای بدست آوردن مواد می تواند مانع از تأمین سایر نیازها شود که خود این امر منجر به بدهکاری فرد معتاد و بوجود آمدن سایر مشکلات حقوقی می شود.