حمله قلبی (انفارکتوس میوکارد)

اغلب سکته قلبی یا اصطلاحا حمله قلبی بر اثر انسداد مسیر یکی از عروق کرونری بر اثر یک لخته خونی رخ می دهند. عروق کرونری مسئول خونرسانی به عضله قلب می باشند. وقتی خون رسانی به عضله قلب قطع شود سلول های قلب دچار کمبود اکسیژن شده و این امر موجب مرگ سلول ها می شود.

اصطلاح علمی برای این عارضه انفارکتوس میوکارد می باشد.

علل حمله قلبی

تجمع کلسترول و سلول ها در دیواره شریان ها موجب ایجاد پلاک می شود. پلاک ها معمولا در طول زمان ایجاد می شوند. بالا بودن کلسترول خون در دراز مدت، و نیز وجود سایر فاکتور های خطر مانند دیابت و مصرف سیگار، در تشکیل این پلاک ها تاثیر دارند.

یک حمله قلبی زمانی اتفاق می افتد که:

  • یک پارگی در پلاک اتفاق بیافتد. این امر موجب تجمع پلاکت ها (سلول های دخیل در امر انعقاد خون) در محل پارگی پلاک شده و مسیر جریان خون در شریان مربوطه را به طور کامل یا نسبی مسدود می کند. این امر موجب می شود که قسمتی از عضله قلب که توسط شریان کرونری مسدود شده خونرسانی می شد دچار کمبود اکسیژن شود. این روند اصلی ترین دلیل بروز حمله قلبی می باشد.
  • رشد تدریجی یک پلاک در طول زمان باعث ایجاد تنگی پیشرونده در مسیر شریان کرونری و در نهایت موجب انسداد کامل آن شود.

لازم به ذکر است که علت حملات قلبی، در برخی موارد ناشناخته می باشد.

 

یک حمله قلبی ممکن است:

  • زمانی اتفاق بیافتد که فرد در حال استراحت و یا خواب است.
  • بعد از یک فعالیت شدید فیزیکی اتفاق بیافتد.
  • هنگام فعالیت در یک هوای سرد در بیرون اتفاق بیافتد.
  • بعد از یک استرس روانی یا فیزیکی، مانند یک بیماری، اتفاق بیافتد.
علائم حمله قلبی

حمله قلبی یک اورژانس پزشکی محسوب می شود. در صورتی که علائم حمله قلبی را دارید، بلافاصله با اورژانس 115 تماس بگیرید.

  • هرگز خودتان اقدام به رانندگی تا اورژانس نکنید.
  • وقت را تلف نکنید و منتظر نمانید. خطر مرگ در ساعات اولیه حمله قلبی بالاست.

 

درد سینه مهمترین علامت حمله قلبی محسوب می شود:

  • فرد ممکن است درد را در یک قسمت از بدن احساس کند یا
  • درد ممکن است از سینه به سمت بازوها (بخصوص بازوی چپ)، شانه، گردن، فک، شکم و پشت انتشار یابد.

 

شدت درد می تواند خفیف یا شدید باشد. از نظر کیفیت نیز می تواند به شکل های زیر احساس شود:

  • احساس فشار بر روی قفسه سینه.
  • احساس سنگینی سر دل، مانند وضعیتی که در سوء هاضمه مشاهده می شود.
  • احساس نشستن چیزی سنگین بر روی سینه.
  • احساس وجود یک نوار فشارنده در اطراف سینه.

درد معمولا بیش از 20 دقیقه به طول می انجامد. استراحت کردن و مصرف داروهای شل کننده عروق (مانند نیتروگلیسرین) ممکن است نتوانند درد حمله قلبی را برطرف کنند. علائم ممکن است حالت بهبود و عود داشته باشد.

سایر علائم یک حمله قلبی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • اضطراب
  • سرفه
  • افتادن (سنکوپ)
  • سرگیجه، احساس سبکی سر
  • تهوع یا استفراغ
  • تپش قلب (احساس افزایش ضربان قلب یا غیر طبیعی بودن ضربان قلب)
  • تنگی نفس
  • تعریق، که ممکن است خیلی شدید باشد.

بعضی افراد ممکن است هیچ علامتی نداشته و یا علائم خفیفی را تجربه کنند، یا فقط علائم غیر معمول، مانند خستگی، ضعف، و یا تنگی نفس داشته باشند. اصطلاح "حمله قلبی خاموش" به حملاتی گفته می شود که علائمی ندارند.

تشخیص

بلافاصله پس از رسیدن فرد بیمار به اورژانس، توسط پزشک و تیم درمانی مورد معاینه قرار گرفته و آزمایش هایی بر روی وی صورت خواهد گرفت.

پزشک با معاینه توسط استتوسکوپ (گوشی پزشکی) ممکن است صداهای غیر طبیعی را در ریه بیمار (مانند کراکل) و قلب بیمار (مانند سوفل قلبی) سمع کند. در معاینه فشار خون ممکن است طبیعی، بالا و یا پایین تر از حد طبیعی باشد.

برای تشخیص وجود آسیب های قلبی از بیمار نوار قلبی (ECG) گرفته می شود. همچنین آزمایش خون نیز برای تشخیص حمله قلبی به عمل خواهد آمد.

ممکن است تیم درمانی بلافاصله بیمار را تحت آنژیوگرافی کرونری قرار دهند. در این روش تصویر برداری، یک ماده حاجب از طریق رگ های خونی و توسط تجهیزات خاصی به داخل عروق خونی تزریق شده و میزان تنگی عروق کرونری توسط اشعه ایکس مشاهده و مورد بررسی قرار می گیرد.

 

سایر روندهای تشخیصی که در بیمارستان ممکن است بر روی بیمار انجام گیرد عبارتند از:

  • اکوکاردیوگرافی، با یا بدون تست استرس
  • تست ورزش یا تست استرس
  • اسکن رنگی قلب
درمان اولیه

بلافاصله پس از ورود بیمار با حمله قلبی به اورژانس:

  • بیمار تحت مانیتور قلبی قرار می گیرد
  • بیمار تحت اکسیژن درمانی قرار می گیرد، تا مقداری از فشار کاری قلب کاسته شود.
  • از بیمار رگ گیری می شود تا داروها و انفوزیون های وریدی از طریق آن انجام شود.
  • برای کاستن از درد بیمار به وی نیتروگلیسرین و مورفین تجویز می شود.
  • برای بیمار آسپیرین داده می شود. در مواردی که آسپیرین برای بیمار منع مصرف دارد از داروهای مشابه دیگری استفاده می شود.
  • ضربان های قلب غیر طبیعی (آریتمی) و خطرناک نیز ممکن است با داروهای مناسب و یا الکتروشوک مورد درمان قرار بگیرند.

 

پروسه های اورژانسی

آنژیوپلاستی فرایندی است که در آن عروق تنگ و یا مسدود شده قلبی، باز می شوند.

  • آنژیوپلاستی اغلب اولین انتخاب درمانی می باشد و در صورت نیاز باید در عرض 90 دقیقه اول ورود بیمار به اورژانس صورت گیرد، و اصولا نباید بیشتر از 12 ساعت از حمله قلبی بیمار گذشته باشد.
  • استنت، یک مش فلزی لوله ای شکل بسیار کوچک می باشد که در حین انجام آنژیوپلاستی وارد رگ شده و در درون رگ باز  می شود. استنت به باز ماندن رگ و عدم انسداد مجدد آن کمک می کند.

برای از بین بردن لخته های خونی که موجب انسداد عروق کرونری گشته اند داروهای خاصی به بیمار داده می شود. بهترین تاثیر درمانی این دارو ها زمانی است که در عرض 3 ساعت اول شروع درد داده شوند.

برای باز کردن رگ مسدود و برقراری مجدد جریان خون عضله قلب، برخی بیماران تحت جراحی بای پس قرار می گیرند. این عمل جراحی قلب باز، و یا جراحی بای پس عروق کرونری نام دارد.

درمان های پس از حمله قلبی (درمان های غیر اورژانسی)

پس از انجام اقدامات ضروری در بیمارستان، پس از چند روز بیمار از بیمارستان مرخص خواهد شد. داروهایی برای بیمار تجویز خواهد شد که لازم است برخی از آنها را حتی تا آخر عمر مصرف نماید. در مورد مصرف داروها و زمان قطع آنها از پزشک خود سوال نمایید. هرگز مصرف داروهای قلبی را خودسرانه قطع ننمایید. قطع برخی از این داروها ممکن است با خطر مرگ همراه باشد.

در زمان بستری در بیمارستان بیمار یاد خواهد گرفته که:

  • چگونه داروهای خود را درست مصرف کند، تا از بروز مجدد حمله قلبی پیشگیری نماید.
  • رژیم های غذایی مناسب برای قلب کدامند؟
  • چگونه زندگی فعال و سالمی داشته باشد و ورزشهای سالم مفید برای فرد کدامند؟
  • هنگام بروز درد سینه یا درد قلبی چه اقداماتی باید انجام دهد.
  • چگونه مصرف سیگار را قطع کند.

برخی از افراد ممکن است هنگام ترک بیمارستان احساس های خاصی از قبیل افسردگی، یا ترس از انجام کارهای مختلف و خستگی را داشته باشند. این احساسات کاملا طبیعی بوده و در عرض 2 الی 3 هفته برطرف می شوند.

برخی از بیماران پس از ترخیص از بیمارستان تحت برنامه های درمانی بازتوانی قرار می گیرند.

پیش آگهی

بعد از یک حمله قلبی، احتمال بروز حمله قلبی مجدد در فرد بالا می باشد. کیفیت بهبودی بعد از درمان به فاکتورهای مختلفی وابسته است. از جمله:

  • میزان آسیب به عضله و دریچه های قلبی
  • مکان آسیب در عضله قلبی
  • نوع و زمان اقدامات درمانی بعد از حمله قلبی

اگر قلب بیمار نتواند به خوبی عمل خونرسانی و پمپاژ خون را انجام دهد ممکن است دچار نارسایی قلبی شود. آریتمی ها، ضربان های نامنظم قلبی، نیز ممکن است بوجود آید که برخی از آنها خطرناک و تهدید کننده می باشند.

بسیاری از افراد پس از یک حمله قلبی، به آهستگی وارد زندگی عادی خود می شوند تا بتوانند فعالیت های نرمال خود را انجام دهند. این شامل فعالیت های جنسی بیمار نیز می شود. در این موارد می توانید از پزشک درمانگر خود راهنمایی بخواهید.