کنترل قند خون

چگونه بیماری دیابت را کنترل کنیم؟

داشتن اطلاعات کافی در مورد نحوه کنترل دیابت، و مدیریت درست میزان قند خون، باعث می شود زندگی سالمی داشته باشید. کنترل ضعیف دیابت می تواند منجر به بروز عوارض جدی و خطرناکی شود.

آنچه باید بدانید
  • شناخت علائم افت قند خون (هیپوگلیسمی) و درمان آن.
  • شناخت علائم افزایش قند خون (هیپرگلیسمی) و درمان آن.
  • برنامه ریزی برای رژیم غذایی صحیح.
  • پایش مرتب میزان قند خون.
  • چگونگی مراقبت از خود در مواقع بیماری.
  • یافتن، تهیه نمودن و نگه داشتن مکمل های مناسبی که برای بیماران دیابتی تولید می شوند.
  • انجام معاینات و آزمایش های دوره ای.

 

اگر شما انسولین دریافت می کنید، باید بدانید:

  • نحوه تزریق درست انسولین چگونه است؟
  • چگونه، زمانی که ورزش می کنید و یا زمانی که بیمار هستید، دوز انسولین دریافتی و نوع غذایی که می خورید را درست تنظیم کنید، تا میزان قند خون در محدوده مناسب حفظ شود.
سبک زندگی سالم
  • روزانه حداقل 30 دقیقه و هر هفته حداقل 5 روز ورزش کنید.
  • پیاده روی سریع، شنا کردن و رقص را در برنامه زندگی خود جای دهید. فعالیتی را که به آن علاقمندید انجام دهید. همیشه قبل از انجام برنامه ورزشی جدید با پزشک خود مشورت کنید.
  • از برنامه غذایی مناسب خود پیروی کنید.
  • داروهای خود را همانگونه که پزشکتان تجویز نموده مصرف نمایید.
قند خون خود را مرتب چک کنید

اندازه گیری مرتب میزان قند خون، و یادداشت نمودن نتایج بدست آمده به شما کمک می کند که بدانید تا چه اندازه در کنترل بیماری خود موفق بوده اید. به پزشک یا درمانگر خود در مورد تعداد دفعات اندازه گیری قند خون خود گزارش دهید.

  • همه بیماران دیابتی لازم نیست حتما قند خون خود را روزانه چک کنند. ولی برای برخی از بیماران لازم است حتی روزانه چند بار قند خون خود را اندازه بگیرند.
  • اگر شما مبتلا به دیابت نوع 1 هستید (دیابت وابسته به انسولین) لازم است که روزانه حداقل 4 بار قند خود را اندازه بگیرید.

 

معمولا قند خون را قبل از وعده غذایی و قبل از خواب اندازه می گیرند. علاوه بر آن، قند خون خود را باید در این موارد نیز چک کنید:

  • بعد از خوردن غذاهای نامتعارف و یا زیاد، بخصوص خوردن غذاهایی که به طور معمول در رژیم غذایی خود استفاده نمی کنید.
  • هنگامی که بیمار هستید.
  • قبل و بعد از انجام تمرینات ورزشی.
  • اگر استرس زیادی دارید.
  • بعد از پر خوری!
  • اگر داروی جدیدی دریافت کرده اید.

 

ثبت دقیق اطلاعات کمک می کند که بیماری خود را، بخصوص در مواقع خاص و مشکل دار، به خوبی مدیریت کنید. با ثبت دقیق اطلاعات می توانید مشخص کنید که در چه موقعیت هایی می توانید و چه مواقع نمی توانید قند خون خود را کنترل کنید.

اطلاعات زیر را ثبت کنید:

  • تاریخ و ساعت اندازه گیری
  • نتیجه اندازه گیری (میزان قند خون)
  • میزان قند یا کربوهیدراتی که دریافت کرده بودید.
  • نوع و مقدار دارویی (یا انسولین) که مصرف می کنید.
  • نوع و مدت زمان انجام تمرینات ورزشی
  • موقعیت های غیر معمول مانند: داشتن استرس، خوردن غذاهای غیر معمول و متفاوت، بیماری و یا احساس کسالت.
مقادیر هدف توصیه شده برای قند خون

به کمک پزشکتان باید مقادیر هدف، برای قند خون خود تنظیم کنید. این مقادیر هدف برای 3 زمان در طول روز تنظیم می شود: قبل از غذا، بعد از غذا و زمان خواب. اگر میزان قند خونتان برای 3 روز بیشتر از هدف تعیین شده بود و شما نتوانستید علت آن را پیدا کنید، حتما پزشک خود را مطلع کنید.

 

انجمن دیابت آمریکا، مقادیر ذکر شده در زیر را به عنوان مقادیر هدف قند خون برای بیماران دیابت نوع 1 توصیه نموده است:

قبل از وعده غذایی:

  • برای بزرگسالان: 90 – 130 mg/dL
  • برای نوجوانان 13 تا 19 ساله: 90 – 130 mg/dL
  • برای کودکان 6 تا 12 ساله:  90 – 180 mg/dL
  • برای کودکان زیر 6 سال: 100 – 180 mg/dL

 

بعد از وعده غذایی (1 الی 2 ساعت پس از صرف غذا):

  • برای بزرگسالان: کمتر از 180 mg/dL

 

هنگام خواب:

  • برای بزرگسالان: 90 – 150 mg/dL
  • برای نوجوانان 13 تا 19 ساله: 90 – 150 mg/dL
  • برای کودکان 6 تا 12 ساله:  100 – 180 mg/dL
  • برای کودکان زیر 6 سال: 110 – 200 mg/dL

 

انجمن دیابت آمریکا، مقادیر هدف برای میزان قند خون را در بیماران دیابت نوع 2 به این صورت توصیه نموده:

قبل از وعده غذایی:

  • برای بزرگسالان: 70 – 130 mg/dL

 

بعد از وعده غذایی (1 الی 2 ساعت پس از صرف غذا):

  • برای بزرگسالان: کمتر از 180 mg/dL
هنگام افزایش قند خون و یا افت قند خون چه بکنیم؟

افزایش قند خون می تواند به ارگان های بدنتان آسیب بزند. در صورتی که قند خون بالا یا پایین تر از حد معمول باشد، باید بدانید که چگونه می توان آن را تنظیم نمود. در چنین مواردی می توانید سوالات زیر را از خود بپرسید:

  • آیا پرخوری کرده اید یا کمتر از حد معمول غذا خورده اید؟
  • آیا داروهای خود را درست مصرف کرده اید؟
  • آیا پزشکتان اخیرا داروهای شما را تغییر داده است؟
  • اگر انسولین دریافت می کنید، آیا دوز دریافتی آن درست بوده؟
  • آیا انسولین را در محل مناسبی تزریق کرده اید و نحوه تزریق در محل های مختلف به صورت چرخشی را رعایت کرده اید؟ (تزریق در محل اسکار یا در محل هایی که قبلا زیاد تزریق شده ممکن است موجب کاهش جذب انسولین در محل شود.)
  • آیا از افت قند خون می ترسید؟ (در این صورت ممکن است به خاطر ترس از افت بیش از حد قند خون، غذای زیادی بخورید یا دوز دارو یا انسولین را کم کنید)
  • آیا فعالیت یا ورزش بیشتر یا کمتر از حد معمول داشته اید؟
  • آیا استرس داشته اید؟
  • آیا اخیرا دچار کاهش یا افزایش وزن شده اید؟

در صورتی که میزان قند خونتان خیلی بالا و یا خیلی پایین است و شما نمی توانید دلیل آن را پیدا کرده و آن را به نحوی مناسب تنظیم کنید حتما با پزشک خود تماس بگیرید.