خفگی

خفگی زمانی رخ می دهد که یک جسم خارجی در گلو یا نای گیر می کند و منجر به انسداد جریان هوا می شود. در بزرگسالان، تکه های مواد غذایی معمولاً سبب خفگی می شوند و کودکان نیز اغلب اجسام ریز را می بلعند و دچار خفگی می شوند. از آنجایی که خفگی سبب توقف رسیدن اکسیژن به مغز می شود، از اینرو اجرای بلافاصله کمک های اولیه بسیار ضروری می باشد.

علامت جهانی برای خفگی، محکم گرفتن گلو با دست ها می باشد.

اگر شخص مصدوم علامتی از خفگی را نداشت می بایستی به دنبال این نشانه ها باشید:

  • عدم توانایی صحبت کردن
  • دشواری تنفس یا ایجاد سرو صدا به هنگام نفس کشیدن
  • عدم توانایی در سرفه کردن با شدت
  • کبود یا تیره شدن رنگ پوست، لب ها و ناخن ها
  • از دست دادن هوشیاری

 

صلیب سرخ شیوه 5 - 5 را برای انجام کمک های اولیه در حالت خفگی توصیه می کند:

  • 5 بار ضربه به پشت. نخست با پاشنه دست خود، به ناحیه میان دو تیغه شانه پنج بار ضربه بزنید.
  • شکم مصدوم را 5 بار فشار دهید (مانور هایملیخ Heimlich ).
  • تا زمان از بین رفتگی خفگی روش 5 بار ضربه و 5 بار فشار را بشکل متناوب اجرا کنید.

انجمن قلب آمریکا در کلاس های آموزش کمک های اولیه خود، ضربه به پشت را آموزش نمی دهد و تنها شیوه فشار بر شکم را توصیه می کند. بنابراین در صورت فرا نگرفتن تکنیک ضربه به پشت هیچ گاه این حرکت را انجام ندهید.

 

انجام مانور هایملیخ بر روی فرد مصدوم:

  • پشت فرد مصدوم قرار بگیرید. بازوهای خود را به دور کمر او بپیچید و مصدوم را کمی سمت جلو خم کنید.
  • یک دست خود را مشت کنید و کمی بالاتر از ناف مصدوم قرار دهید.
  • با دست دیگر، دستی که مشت کرده اید را محکم بگیرید و هر 2 دست را بر روی شکم قرار دهید و با یک حرکت سریع رو به بالا بر آن فشار وارد کنید - درست مثل اینکه می خواهید فرد مصدوم را بلند کنید.
  • در صورت نیاز 5 بار به شکم فشار وارد کنید و در صورت رفع نشدن خفگی یک دوره 5 - 5 دیگر را اجرا کنید.

در صورتی که شما تنها فرد نجات گر هستید، قبل از تماس با اورژانس عملیات ضربه زدن به پشت و وارد آوردن فشار بر ناحیه شکم را آغاز کنید و در صورتی که فرد دیگری نیز در صحنه حضور دارد از او بخواهید که سریعاً با 115 تماس بگیرد و خودتان نیز کمک های اولیه را اجرا کنید.

در صورت بی هوش شدن مصدوم، عملیات احیای قلبی - ریوی استاندارد CPR را با اعمال فشار بر ناحیه قفسه سینه و تنفس مصنوعی انجام دهید.

 

انجام عملیات هایملیخ بر روی خودتان:

چنانچه تنها بودید و دچار خفگی شدید بلافاصله با 115 تماس بگیرید. درست است که در این حالت نمی توانید بشکل مؤثری به پشت خود ضربه بزنید ولی با این حال می توانید برای بیرون آوردن جسم خارجی عملیات هایملیخ را اجرا کنید.

  • مشت خود را اندکی بالاتر از ناف قرار دهید.
  • دست مشت کرده خود را با دست دیگر خود بگیرید و بر روی یک سطح سفت نظیر صندلی یا کابینت- خم شوید.
  • مشت خود را به سمت داخل و بالای شکم فشار دهید.

 

رفع انسداد مجاری هوا در زنان باردار یا افراد بسیار چاق:

  • دستان خود را بر روی استخوان جناغ سینه، درست بر روی محل اتصال دنده های تحتانی قرار دهید (در این وضعیت دست ها کمی بالاتر از حالت مانور هایملیخ بر روی شکم قرا می گیرند).
  • دقیقاً همانند مانور هایملیخ عمل کنید و بر روی قفسه سینه به شکل سریعی فشار وارد کنید.
  • این کار را تا زمان خارج شدن مواد غذایی یا سایر اجسام خارجی ادامه دهید.

 

رفع انسداد مجاری هوا در افراد بی هوش:

  • فرد را به پشت بر روی کف اتاق بخوابانید.
  • مجاری هوا را باز کنید. در صورت پیدا بودن عامل انسداد در پشت گلو یا بخش بالایی گلو، انگشت خود را وارد دهان مصدوم کرده و آنرا خارج کنید. مراقب باشید که تکه مواد غذایی یا اجسام خارجی را به قسمت عمیق تر مجاری هوا وارد نکنید. بروز این پدیده در کودکان بسیار شایع است.
  • در صورت بیرون نیامدن جسم خارجی یا عدم واکنش بیمار پس از انجام اقدامات فوق، عملیات احیای قلبی – ریوی (CPR) را آغاز کنید. وارد آمدن فشار بر روی قفسه سینه در CPR می تواند سبب بیرون آمدن جسم خارجی شود. بخاطر داشته باشید که وضعیت دهان مصدوم را به شکل منظم چک کنید.

 

رفع انسداد مجاری هوا در نوزادان کوچکتر از یک سال:

  • یک وضعیت نشسته بخود بگیرید و نوزاد را به گونه ای بر روی ساعد خود قرار دهید که صورت نوزاد به سمت پایین باشد.
  • با پاشنه دست 5 بار به شکل آرام به قسمت میانی پشت کودک ضربه بزنید. ترکیب جاذبه و ضربات پشت می تواند منجر به بیرون آمدن جسم گیر کرده در گلو شود.
  • در صورت مؤثر نبودن حرکت فوق، کودک را به نحوی برروی ساعد خود قرار دهید که صورت او رو به بالا و پایین تر از سطح بدنش قرار گیرد. دو انگشت خود را در مرکز استخوان جناغ سینه قرار دهید و 5 بار به شکل سریع بدان فشار وارد کنید.
  • در صورت عدم برگشت تنفس، چرخه 5- 5 را تکرار کنید و سریعاً با 115 تماس بگیرید.
  • در صورتی که مجاری تنفس باز شدند ولی تنفس نوزاد برنگشت انجام عملیات CPR را آغاز کنید.

 

در کودکان بالاتر از یک سال، تنها فشارهای شکمی را امتحان کنید:

به منظور کسب آمادگی انجام کمک های اولیه در شرایط فوق می توانید نحوه انجام مانور هایملیخ و CPR را در دوره های آموزشی کمک های اولیه فرا بگیرید.