هیپوکسمی (کاهش اکسیژن خون)

به پایین بودن سطح اکسیژن خون، کمتر از حد نرمال هیپوکسمی یا کاهش اکسیژن خون گفته می شود. بدن، به منظور داشتن عملکرد و فانکشن مناسب، به میزان مشخصی از اکسیژن جهت گردش خون در بافت ها و سلولها نیاز دارد. زمانی که این مقدار اکسیژن به کمتر از میزان مشخصی می رسد، هیپوکسمی رخ می دهد که می تواند سبب بروز تنگی نفس شود. پزشک با اندازه گیری سطح اکسیژن خون (میزان اکسیژنی که در شریانها در حال جریان می باشد) بوجود هیپوکسمی پی می برد. با آزمایش نمونه خون گرفته شده از شریانها (ABG test) می توان سطح اکسیژن خون را اندازه گیری کرد.

با استفاده از پالس اکسی متر، دستگاه کوچکی که بر روی انگشتان دست وصل می شود، نیز می توان میزان تقریبی سطح اکسیژن خون را تخمین زد. اگر چه پالس اکسی متر عملاً میزان اشباع اکسیژن خون را اندازه گیری می کند. ولی اغلب از نتایج بدست آمده از این تست به عنوان سطح تخمینی اکسیژن موجود در خون نیز استفاده می شود.

در اغلب موارد سطح نرمال پالس اکسی متر در محدوده 95 – 100 درصد متغییر می باشد. مقدار کمتر از 90 درصد، سطح کاهش یافته اکسیژن در نظر گرفته می شود.

 

در صورت بروز شرایط زیر می بایستی بلافاصله با 115 تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید:

  • تنگی نفس شدید که به شکل ناگهانی ایجاد شده و بر توانایی انجام فعالیت ها تأثیر می گذارد.
  • تنگی نفس شدید که با سر درد، بی خوابی، احتباس مایعات و سرفه در ارتفاعات بالا همراه می باشد (بالاتر از 2400 متر).

موارد ذکر شده علایم و نشانه های ادم ریوی در ارتفاعات بالا هستند که در صورت عدم مراقبت های مناسب می توانند کشنده باشند.

 

در صورت بروز شرایط زیر می بایستی هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید:

  • بروز تنگی نفس پس از انجام فعالیت های جزئی یا حتی زمانی که در حال استراحت می باشید.
  • بروز تنگی نفس که به هنگام انجام تمرینات ورزشی یا فعالیت های فیزیکی تشدید می یابد.
  • بیدار شدن های ناگهانی که در اثر تنگی نفس یا احساس خفگی بوجود می آیند موارد مذکور می توانند علایم آپنه خواب نیز باشند.

 

اقدامات خودپایی

می توانید به منظور مقابله با تنگی نفس مزمن اقدامات زیر را امتحان کنید:

  • ترک سیگار. در صورت ابتلا به بیماری انسداد ریوی مزمن (COPD) یا سایر بیماری های ریوی، تنها اقدام مهمی که می توانید انجام دهید ترک سیگار می باشد.
  • پرهیز از قرار گرفتن در معرض دود سیگار. از قرار گرفتن در محل هایی که افراد سیگاری در آنجا حضور دارند خودداری کنید. قرار گرفتن در معرض دود سیگار سایر افراد (دود سیگار دست دوم) می تواند سبب وارد آمدن آسیب های ریوی بیشتری شود.
  • انجام تمرینات منظم ورزشی. انجام تمرینات ورزشی به هنگام داشتن مشکلات تنفسی می تواند دشوار باشد، ولیکن با انجام چنین تمریناتی می توان به ارتقا سلامت و مقاومت کلی بدن کمک کرد.