کمر درد حاد

ستون فقرات ستونی متشکل از بیش از 30 استخوان (مهره) می باشد که توسط عضلات، تاندون ها و رباط ها در کنار یکدیگر قرا گرفته اند و دیسک های ضربه گیر نیز از آنها محافظت می کنند. وجود هر گونه مشکل در هر یک از بخش های ستون فقرات می تواند سبب بروز کمر درد شود. در برخی از افراد کمر درد تنها یک مشکل بسیار جزئی و ساده است که سبب بروز ناراحتی های خفیف می شود و این در حالی است که در برخی از افراد بروز درد کمر می تواند بسیار مشقت بار و ناتوان کننده باشد.

بیشتر کمر درد ها، حتی انواع شدید آن، در عرض 2 - 4 هفته بخودی خود از بین می روند. جراحی بندرت برای درمان برخی از کمر دردها ضرورت پیدا می کند و معمولاً به عنوان آخرین گزینه درمانی در نظر گرفته می شود.

بیشتر کمر دردها در عرض چندین هفته و بدون درمان خاصی بهبود می یابند. در صورت ابتلا به کمر درد می توانید یک یا دو روز در تختخواب استراحت کنید، ولی دقت کنید که این زمان استراحت طولانی نشود، چرا که استراحت طولانی تر بجای نتایج مثبت منجر به وارد آمدن آسیب بیشتر به کمر خواهد شد. مصرف مسکن های بدون نسخه و بکار بردن کمپرس های آب سرد یا گرم در محل درد نیز اغلب از شدت درد می کاهند.

 

کمردرد حاد می تواند خود را به صورت درد در ناحیه تحتانی پشت نشان دهد یا علائم آن به صورت سفتی عضلات پشت، کاهش حرکات در ناحیه کمر و اشکال در ایستادن به حالت صاف باشد. کمردرد حاد می تواند از چند روز تا چند هفته طول بکشد.

 

چه زمان به پزشک مراجعه کنیم؟

چنانچه پس از گذشت 3 روز از درمانهای خانگی، هیچ بهبودی در کمر درد شما ایجاد نشد یا کمر درد دارای شرایط زیر بود، حتماً به پزشک مراجعه کنید:

  • شدید یا مستمر بودن درد، بویژه به هنگام شب یا دراز کشیدن
  • انتشار درد به یک یا هر دو پا، بویژه در صورت رسیدن به زیر زانوها
  • احساس ضعف، بی حسی یا سوزش در یک یا هر دو پا
  • کاهش وزن ناخواسته
  • التهاب یا قرمزی در ناحیه کمر

در صورت بروز شرایط زیر همراه با درد کمر حتماً با اورژانس تماس بگیرید و یا از فرد دیگری بخواهید که شما را به اورژانس برساند:

  • بروز کمر درد پس از یک تصادف شدید، افتادن به زمین یا وارد آمدن آسیب به کمر به هنگام انجام تمرینات ورزشی
  • بروز اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع بواسطه بروز کمر درد
  • همراه بودن کمر درد با تب
علل کمر درد حاد

خیلی از مردم حداقل یک بار در طول عمر خود کمر درد را تجربه می کنند. اگر چه این درد و ناراحتی در هر ناحیه ای از پشت می تواند رخ دهد، ولی بیشتر در ناحیه تحتانی پشت بروز می کند. دلیل آنهم این است که این قسمت از پشت بیشترین وزن بدن را تحمل می کند.

کمردرد دومین علت شایع مراجعه مردم به درمانگاه ها و مطب های پزشکان می باشد (بیشترین مراجعه مربوط به سرماخوردگی و آنفولانزا می باشد).

درد معمولا با بلند کردن یک جسم سنگین، حرکت ناگهانی، نشستن در یک وضعیت نامناسب به مدت طولانی، و یا بعد از یک حادثه یا آسیب شروع می شود. اسپاسم عضلات یا کشیدگی و یا حتی پارگی عضلات و لیگامان ها  بر اثر آسیب ناگهانی به عضلات و لیگامان های حمایتی پشت اصلی ترین علت کمردرد حاد می باشند.

 

علل کمردرد حاد عبارتند از:

  • شکستگی های فشاری1 در مهره ها بر اثر پوکی استخوان
  • التهاب عصب ساتیک
  • اسپاسم عضلانی
  • پارگی یا فتق دیسک های بین مهره ای
  • تنگی کانال نخاعی
  • شکستگی ستون فقرات
  • سرطان در ناحیه ستون فقرات
  • وجود انحنا در ستون فقرات (مانند کیفوز و اسکولیوز)، این وضعیت می تواند یک اختلال ارثی بوده و در کودکان و نوجوانان نیز دیده شود.
  • کشیدگی و یا پارگی عضلات و لیگامان های حمایت کننده مهره ها

 

از علل دیگر کمردرد حاد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نشت یک آنوریسم غیر طبیعی در شریان آئورت
  • وضعیت های التهاب مفاصل یا آرتریت.  مانند استئوآرتریت (آرتروز)، آرتریت پسوریاتیک و آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی)
  • عفونت های ستون فقرات مانند: استئومیلیت، التهاب دیسک و آبسه ها
  • مسائل و مشکلات مربوط به بارداری
  • وضعیت هایی مربوط به دستگاه تناسلی زنان مانند: اندومتریوز، کیست های تخمدان، سرطان تخمدان، و یا فیبروز رحمی

 

1 Compression fractures

علائم کمر درد حاد

در صورت آسیب به پشت و ستون فقرات، بسته به علت بوجود آورنده آسیب، علائم متفاوتی ممکن است ظاهر شود. این علائم ممکن است به شکل درد، سوزش، احساس درد ناراحت کننده، و یا دردی تیز بوده و یا حتی باعث شوند که فرد نتواند حرکت کند.

بسته به علت بوجود آورنده آسیب، درد ممکن است در ناحیه لگن، ساق پاها، کف پا، یا خود پاها نیز احساس شود.

معاینه و آزمایشات تشخیصی

وقتی برای اولین بار به پزشک مراجعه می کنید، پزشک درمورد کمردرد شما، کیفیت درد، نحوه شروع درد و تعداد دفعات و زمان های آن از شما سوال خواهد کرد. پزشک سعی می کند علت بوجود آورنده درد را پیدا کند. همچنین مشخص خواهد کرد که آیا درد به درمان های ساده، مانند کمپرس آب سرد، مسکن ها و ضد درد ها، فیزیوتراپی و یا تمرینات ساده ورزشی جواب می دهد یا نه؟ در بسیاری از مواقع، کمردرد با همین اقدامات ساده بهبود می یابد.

پزشک همچنین با انجام معاینات خاصی محل دقیق درد و نیز میزان تاثیر گذاری آن بر حرکات بدنی شما را تعیین خواهد کرد.

بسیاری از کمردرد ها در عرض 4 تا 6 هفته به طور کامل خوب می شوند. احتمالا پزشک در جلسه اول، تا زمانی که علائم خاصی وجود نداشته باشد، هیچ آزمایش و پروسه تشخیصی دیگری درخواست نخواهد کرد.

آزمایشات قابل انجام برای تشخیص عبارتند از:

  • تصویر برداری با اشعه X
  • سی تی اسکن از مهره های کمر
  • MRI یا تصویر برداری رزونانس مغناطیسی از مهره های کمر
درمان کمر درد حاد

چند نکته برای تسریع در روند بهبودی و برطرف شدن سریع کمردرد:

  • برای چند روز فعالیت های فیزیکی سنگین انجام ندهید. این کار به کاهش تورم و التهاب در ناحیه آسیب دیده کمر کمک می کند.
  • از کمپرس آب گرم و آب سرد استفاده کنید. بهترین کار استفاده از کمپرس یخ برای 48 تا 72 ساعت اول و سپس استفاده از کمپرس آب گرم می باشد.
  • از ضد درد های بدون نسخه مانند ایبوپروفن و استامینوفن برای کاهش درد و التهاب استفاده کنید.
  • هنگام خواب، در وضعیت جنینی (خوابیدن به پهلو در حالی که پاها به داخل شکم جمع شده) قرار بگیرید و یک بالش را نیز در بین پاهای خود قرار دهید. اگر عادت دارید که همیشه به پشت بخوابید، در این صورت یک بالش یا یک حوله لوله شده را در زیر زانوهای خود قرار دهید تا فشار وارده به کمر را کم کند.
  • باور غلطی که در مورد کمردرد وجود دارد این است که، فرد باید از هر گونه فعالیتی اجتناب کرده و استراحت نماید. در حقیقت استراحت مطلق در کمردرد به هیچ وجه توصیه نمی شود. اگر هیچ گونه علامت جدی و خطرناکی ندارید (مانند از دست دادن کنترل مثانه، ضعف، کاهش وزن و تب)، سعی کنید فعالیت های طبیعی خود را تا حد ممکن حفظ کنید.

 

شما می توانید فعالیت های خود را فقط در دو روز اول کم کنید. سپس می توانید به طور طبیعی فعالیت های خود را به تدریج افزایش دهید. تا 6 هفته بعد از شروع درد از بلند کردن اجسام سنگین و حرکات چرخشی در کمر خودداری کنید. بعد از 2 الی 3 هفته می توانید تمرینات ورزشی خود را به تدریج شروع کنید.

  • ابتدا با ورزش های ایروبیک (هوازی) شروع کنید؛ مثلا: پیاده روی، دوچرخه سواری سبک، و شنا. این ورزش های هوازی می توانند با افزایش جریان خون به سمت مهره ها و پشت موجب تسریع در بهبود التهاب و درد شوند. همچنین موجب تقویت عضلات شکم و پشت می شوند.
  • ورزش های کششی و استقامتی نیز مهم هستند. ولی شروع زود هنگام آنها بعد از آسیب، ممکن است وضعیت را بدتر کند. در مورد زمان شروع این نوع ورزش ها می توانید از فیزیوتراپیست خود سوال کنید.
  • فیزیوتراپی نیز می تواند برای شما مفید باشد. در مورد اینکه آیا فیزیوتراپی برای درمان بیماری فعلی شما لازم است یا نه، با پزشک معالج خود مشورت کنید. فیزیوتراپیست ابتدا سعی خواهد کرد با شیوه هایی درد را کاهش دهد. سپس روش هایی را به شما آموزش خواهد داد تا با اتخاذ آنها دوباره دچار کمردرد نشوید.
  • بسیاری از کمردرد ها در عرض یک هفته نسبتا خوب شده و در عرض 4 تا 6 هفته کاملا برطرف می شوند.

 

در صورتی که بعد از گذشت یک ماه، هنوز کمردردتان برطرف نشده باشد، پزشک معالج شما را به یک متخصص ارتوپد و یا متخصص مغز و اعصاب ارجاع خواهد داد.

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

در هر یک از موارد زیر لازم است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید:

  • کمردرد پس از ضربه یا سقوط از بلندی
  • سوزش ادرار یا وجود خون در ادرار
  • داشتن سابقه سرطان
  • از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع (بی اختیاری)
  • درد به نواحی پایین تر در زانو و ساق پاها انتشار یابد.
  • درد به هنگام دراز کشیدن بدتر شود و یا دردی که موجب بیدار شدن شما از خواب شود.
  • قرمزی یا تورم در ناحیه پشت و ستون فقرات
  • وجود تب غیر قابل توجیه به همراه کمردرد
  • وجود بیحسی و ضعف در ناحیه سرینی، ران، ساق و لگن

 

همچنین در موارد زیر نیز با پزشک خود تماس بگیرید:

  • کاهش وزن ناخواسته
  • در صورتی که از داروهای استروئیدی یا داروهای وریدی استفاده می کنید.
  • در صورتی که قبلا نیز کمردرد داشتید ولی احساس می کنید که درد فعلی شدید تر بوده و یا متفاوت با دفعات قبلی است.
  • در صورتی که کمردرد بیش از 4 هفته طول بکشد.
پیشگیری از کمردرد

روش های زیادی وجود دارند که با انجام آنها امکان عود کمردرد کمتر می شود. تمرینات ورزشی در این میان نقش عمده ای دارند.

  • ورزش وضعیت ایستادن شما را بهبود می بخشد.
  • عضلات پشت را قوی نموده و انعطاف پذیر تر می کند.
  • موجب کاش وزن می شود.

 

همچنین در هنگام خم شدن و بلند کردن اجسام، نکات زیر را رعایت کنید:

  • به تنهایی اجسام سنگین و دست و پا گیر را بلند نکنید، و تا حد امکان از افراد دیگری نیز کمک بخواهید.
  • تا حد امکان پاهای خود را باز کنید. با این کار سطح اتکای بدن افزایش می یابد.
  • به جسمی که می خواهید آنرا بلند کنید، تا حد امکان نزدیک تر بایستید.
  • روی زانوهای خود خم شوید، نه روی کمر خود.
  • هنگام بلند کردن اجسام عضلات شکم خود را منقبض و سفت کنید.
  • اجسام را تا حد امکان به بدن خود نزدیک تر نگه دارید.
  • برای بلند کردن اجسام از عضلات پا کمک بگیرید.
  • زمانی که جسم را بلند کرده و نگه داشته اید، به جلو خم نشوید.
  • زمانی که جسمی را حمل می کنید یا آن را بلند می کنید و یا نگه داشته اید، کمر خود را پیچ ندهید.
چند نکته
  • از ایستادن طولانی مدت به صورت سر پا، پرهیز کنید. در صورتی که به خاطر شغل خود مجبورید مدت طولانی سرپا بایستید، پاهای خود را به نوبت روی یک چهار پایه قرار داده و استراحت دهید.
  • در صورتی که کار شما طوری است که به مدت طولانی روی صندلی می نشینید، مثلا هنگام کار با کامپیوتر، از صندلی های طبی که قابلیت تنظیم ارتفاع و پشتی دارند استفاده کنید.
  • زمانی که روی صندلی نشسته اید، زیر پاهای خود وسیله ای قرار دهید، طوری که سطح زانوهای شما بالاتر از مفصل ران قرار گیرد.
  • هنگام رانندگی در مسافت های طولانی، یک بالش یا حوله لوله شده در قسمت تحتانی و پشت صندلی خود قرار دهید تا گودی کمر را بپوشاند.
  • در رانندگی های طولانی  پس از هر یک ساعت رانندگی کمی استراحت کنید. صندلی خود را تا حد امکان به جلو بکشید تا مجبور نباشید کمر خود را خم کنید.
  • بلافاصله پس از رانندگی از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
  • برای ترک سیگار خود اقدام کنید.
  • وزن خود را کم کنید.
  • انجام ورزش هایی که عضلات پشت و شکم شما را تقویت کند، اقدام کنید. این کار خطر عود کمردرد شما را در آینده کم می کند.
  • تکنیک های ریلکسیشن، یوگا، ماساژ و تای چای را نیز امتحان کنید.