بوی بد دهان

بوی بد دهان که هالیتوزیس نامیده می شود عارضه ای است که سبب ناراحتی فرد شده و در برخی از موارد حتی می تواند منجر به بروز اضطراب و تشویش نیز شود. بیخود نیست که قفسه فروشگاه ها انباشته از انواع آدامس ها، قرص های نعناع، شوینده های دهان و سایر محصولات برای درمان بوی بد دهان می باشند، با این حال بیشتر این محصولات بدلیل از بین نبردن مشکل اصلی تنها به شکل موقت منجر به رفع بوی بد می شوند.

برخی از مواد غذایی، بیماری ها و عادات از جمله دلایل شایع بوی بد دهان محسوب می شوند. در برخی از موارد می توان با رعایت بهداشت دهان و دندان به شکل مستمر، بوی بد را از بین برد. در صورت مؤثر واقع نشدن روش های ساده درمان خانگی در رفع این مشکل می توانید به منظور ارزیابی احتمال وجود مشکلات جدی تری که منجر به بروز این عارضه می شوند به یک پزشک یا دندانپزشک مراجعه کنید.

بوی بد دهان بسته به عوامل بوجود آورنده آن دارای طیف های مختلفی می باشد. برخی از افراد با وجود نداشتن بوی بد دهان بسیار نگران این موضوع هستند و این در حالی است که سایر افراد بدون اینکه خودشان اطلاع داشته باشند به این عارضه مبتلا می باشند. از آنجایی که ارزیابی بوی دهان توسط خود فرد دشوار می باشد، می توانید از یک دوست یا یکی از اعضای خانواده خود بخواهید تا این کار را انجام دهد.

علل بوی بد دهان
  • مواد غذایی. تجزیه ذرات مواد غذایی در داخل یا اطراف دندانها منجر به افزایش تعداد باکتری ها و ایجاد بوی بد می شود. مصرف مواد غذایی خاص نظیر: سیر، پیاز و سایر سبزیجات و ادویه جات نیز می توانند سبب ایجاد بوی بد در دهان شوند. این مواد غذایی پس از گوارش وارد جریان خون شده و به سمت ریه ها انتقال یافته و از این طریق سبب بد بو شدن  تنفس می شوند.
  • مصرف سیگار. کشیدن سیگار نیز منجر به بد بو شدن دهان می شود. مصرف کنندگان تنباکو و سیگار، بیشتر مستعد ابتلا به بیماری های لثه هستند که این بیماری ها خود، علت دیگری برای ایجاد بوی بد دهان می باشند.
  • عدم رعایت بهداشت دهان و دندان. در صورت مسواک نزدن و عدم استفاده از نخ دندان، ذرات مواد غذایی در دهان باقی می مانده و منجر به ایجاد بوی بد در دهان می شوند. لایه بی رنگ و چسبنده ای از باکتری ها (پلاک ها) بر روی دندانها تشکیل می شوند که مسواک نزدن آنها سبب تحریک لثه ها (ورم لثه ها) و در نهایت تشکیل حفره هایی پر از پلاک در بین دندانها و لثه ها (التهاب لثه) خواهد شد. سطح ناهموار زبان نیز می تواند منجر به حبس باکتری های تولید کننده بوی بد در دهان شوند. عدم شستشوی مرتب یا قرار گرفتن نامناسب دندانهای مصنوعی در دهان نیز منجر به تجمع باکتری ها یا ذرات غذایی ایجاد کننده بوی بد در دهان می شوند.
  • خشکی دهان. بزاق دهان از طریق دور کردن ذرات ایجاد کننده بوی بد به تمیز کردن دهان کمک می کند. وضعیتی که خشکی دهان نامیده و از آن با عنوان (Xerostomia) نیز یاد می شود، نیز می تواند بواسطه کاهش میزان بزاق تولید شده سبب ایجاد بوی بد دهان شود. خشکی دهان معمولاً در طول خواب رخ می دهد و منجر به بد بو شدن دهان به هنگام صبح می شود. گذشته از این باز ماندن دهان به هنگام خواب سبب تشدید این وضعیت می شود. مصرف برخی از داروها، مشکلات غدد بزاقی و برخی از بیماری ها نیز می توانند منجر به خشکی مزمن دهان شوند.
  • عفونت دهان. وجود زخم هایی که بواسطه جراحی، کشیدن دندان یا در اثر پوسیدگی دندان، بیماری های لثه یا زخم های دهان ایجاد شده اند نیز می توانند منجر به ایجاد بوی بد در دهان شوند.
  • سایر بیماری های مرتبط با دهان، بینی و گلو. گاهی اوقات سنگ های کوچک ایجاد شده در لوزه ها که توسط باکتری های تولید کننده مواد شیمیایی بد بو پوشانده می شوند نیز منجر به بوی بد می شوند.
  • سینوزیت. عفونت ها یا التهاب مزمن بینی، سینوس ها یا گلو، که می توانند سبب آبریزش از قسمت عقب بینی و سینوس ها شوند، نیز منجر به ایجاد بوی بد دهان می شوند.
  • داروها. برخی از داروها به شکل غیر مستقیم و از طریق ایجاد خشکی دهان منجر به ایجاد بوی بد در دهان می شوند. برخی دیگر نیز پس از تجزیه در بدن منجر به آزاد شدن مواد شیمیایی بد بویی می شوند که به مجاری تنفسی راه پیدا می کنند.
  • سایر دلایل ایجاد بوی بد دهان. برخی از بیماری ها، نظیر سرطان ها و اختلالات متابولیکی می توانند بواسطه تولید مواد شیمیایی خاص، سبب بد بو شدن دهان شوند. ریفلاکس اسید معده به مری(GERD) نیز می تواند منجر به بروز این عارضه شود. در کودکان، بوی بد دهان اغلب بوجود یک جسم خارجی در بدن نظیر تکه کوچکی از اسباب بازی یا مواد غذایی بر می گردد، که در سوراخ بینی گیر کرده است.
مراجعه به دندانپزشک

در صورت داشتن بوی بد دهان، عادات بهداشتی دهان و دندان خود را بررسی کنید و ایجاد تغییراتی نظیر مسواک زدن دندانها و زبان پس از مصرف مواد غذایی، استفاده از نخ دندان و نوشیدن مقادیر فراوان آب را در سبک زندگی خود بگنجانید و در صورت برطرف نشدن عارضه، پس از انجام اقدامات فوق حتماً به یک دندانپزشک مراجعه کنید.

در صورتی که قصد مراجعه به دندانپزشک به منظور ارزیابی بوی بد دهان را دارید، پیروی از نکات زیر می تواند مفید و کمک کننده باشد:

  • دندانپزشکان معمولاً ترجیح می دهند تا معاینات مربوط به بوی بد دهان را صبح ها انجام دهند تا بدین ترتیب احتمال اینکه مواد غذایی مصرف شده منجر به بوی بد دهان شده باشد را کاهش دهند.
  • 3 ساعت قبل از زمان معاینه، از مصرف مواد غذایی، نوشیدن مایعات، جویدن آدامس یا کشیدن سیگار خودداری کنید.
  • از زدن عطر، استفاده از کرم، رژ یا برق لب معطر خودداری کنید چرا که، این محصولات می توانند بوی بد دهان را مخفی کنند.
  • در صورت مصرف هر گونه آنتی بیوتیک در طول ماه گذشته، در ارتباط با ضرورت تغییر زمان ملاقات، با پزشک خود مشورت کنید.

 

اقداماتی که دندان پزشک انجام خواهد داد.

به احتمال زیاد دندانپزشک روند درمان را با ارزیابی تاریخچه پزشکی و از طریق پرسیدن سؤالات زیر آغاز خواهد کرد:

  • نخست چه زمانی متوجه بوی بد دهان خود شدید؟
  • آیا همیشه دچار این مشکل می شوید و یا صرفاً هر از گاهی دهانتان بوی بد می دهد؟
  • هر چند وقت یکبار دندانهای خود را مسواک می زنید یا دندانهای مصنوعی خود را تمیز می کنید؟
  • هر چند وقت یکبار از نخ دندان استفاده می کنید؟
  • از چه مواد غذایی استفاده می کنید؟
  • چه داروهای یا مکمل هایی را مصرف می کنید؟
  • به چه بیماری هایی مبتلا هستید؟
  • آیا از راه دهان نفس می کشید؟
  • آیا خروپف می کنید؟
  • آیا به مشکلات سینوسی یا آلرژی مبتلا هستید؟
  • به عقیده شما چه عاملی می تواند سبب ایجاد بوی بد دهان شده باشد؟
  • آیا سایر افراد نیز متوجه بوی بد دهان شما می شوند؟

 

دندانپزشک با بو کردن دهان و نیز نفس بینی به ارزیابی مقیاس بو خواهد پرداخت. از آنجایی که اغلب پشت زبان نیز منشا بوی بد دهان می باشد از اینرو دندانپزشک با خراشیدن این ناحیه به ارزیابی شدت بوی نامطبوع خواهد پرداخت.

 ردیاب های پیشرفته ای وجود دارند که می توانند مواد شیمیایی بوجود آورنده بوی بد دهان را شناسایی کنند ولی متاسفانه این ردیاب ها همیشه هم در دسترس نمی باشند.

درمان بوی بد دهان

در جهت کنترل بیماری و افزایش بهداشت دهان و دندان اصلاح می شوند عبارتند از:

  • استفاده از شوینده های دهانی و خمیر دندان ها. چنانچه بوی بد دهان در اثر تجمع باکتری ها (پلاک ها) بر روی دندانها ایجاد شده باشد در این صورت دندان پزشک استفاده از شوینده های دهانی ضد باکتری را توصیه خواهد کرد. شوینده های دهانی حاوی ستیل پیریدنیوم کلراید و کلرهگزیدین می توانند از تولید بوهای نامطبوع دهان جلوگیری کنند. همچنین به احتمال زیاد دندانپزشک به منظور از بین بردن باکتری هایی که سبب تجمع پلاک ها در دهان می شوند استفاده از خمیر دندانهای حاوی مواد آنتی باکتریال را نیز توصیه خواهد کرد.
  • درمان بیماری های دندانی. در صورت تشخیص ابتلا به بیماری لثه، بیمار به یک متخصص لثه ارجاع داده خواهد شد. بیماری های لثه سبب جدا شدن دندانها از لثه شده و بدین ترتیب منجر به تجمع باکتری های بوجود آورنده بوی بد در حفره های عمیق تشکیل شده در میان دندانها می شوند. گاهی اوقات تنها با یک تمیز کردن حرفه ای می توان تمامی این باکتری ها را از بین برد. ممکن است دندانپزشک ترمیم دندانهای معیوب که محل رشد و نمو باکتری ها می باشد را نیز توصیه کند.
پیشگیری از بوی بد دهان
  • دندانهای خود را پس از مصرف مواد غذایی مسواک بزنید. به منظور مسواک زدن مرتب و به موقع دندانها حتماً در محل کارتان یک مسواک داشته باشید. حداقل 2 بار در روز، بویژه پس از مصرف مواد غذایی، دندانهای خود را با خمیر دندانهای حاوی فلوراید مسواک بزنید. با توجه به نتایج بدست آمده از تحقیقات، خمیر دندانهای حاوی خواص آنتی باکتریال منجر به رفع بوی بد دهان و یا کاهش آن می شوند.
  • حداقل یکبار در روز از نخ دندان استفاده کنید. می توان با استفاده صحیح از نخ دندان، ذرات مواد غذایی و پلاک های بین دندانی را از بین برد و بدین ترتیب بوی بد دهان را کنترل کرد.
  • مسواک زدن زبان. زبان محل تجمع باکتری ها می باشد، بنابراین مسواک زدن دقیق آن می توان به کاهش بوی بد دهان کمک کند. در آن دسته از افرادی که میزان قابل توجهی از باکتری ها در زبان آنها تجمع می یابند استفاده از اسکرپیر زبان (Scraper) یا مسواک هایی که مجهز به شوینده های زبانی هستند می تواند مفید واقع شود.
  • دندانهای مصنوعی یا ابزار دندانی خود را بطور مرتب تمیز کنید. در صورت داشتن بریج (پل دندانی) یا مصنوعی بودن دندانها، حداقل یکبار در روز آنها را بطور کامل و بر طبق دستورات دندانپزشک خود تمیز کنید. در صورت داشتن گیرنده های دندانی یا محافظ های دهانی، قبل از استفاده، حتماً آنها را تمیز کنید. می توانید در ارتباط با انتخاب شوینده های مناسب از پزشک خود کمک بگیرید.
  • پیشگیری از خشکی دهان. به منظور مرطوب نگهداشتن دهان، از مصرف سیگار و تنباکو خودداری کنید و مایعات فراوان بنوشید. (از نوشیدن قهوه، الکل، یا نوشابه خودداری کنید چرا که این مواد می توانند سبب خشکی دهان شوند). می توانید به منظور تحریک ترشح بزاق آدامس بجوید یا آب نبات بمکید - ترجیحاً از نوع بدون شکر. در صورت ابتلا به خشکی دهان مزمن، پزشک یا دندانپزشک داروهای بزاق مصنوعی یا داروهای خوراکی تحریک کننده جریان بزاق را تجویز خواهد کرد.
خواندن این مطالب نیز توصیه می شود . . .
همه چیز درباره آبسه دندان