موارد مصرف استامینوفن (مدلاین پلاس)

استامینوفن برای برطرف نمودن انواع درد های خفیف تا متوسط و رفع تب ناشی از بیماری ها و اختلالات مختلف به کار می رود مانند: سر درد، دردهای عضلانی، دردهای قاعدگی، سرما خوردگی، گلودرد، درد دندان، درد پشت و کمر درد، واکنش های واکسیناسیون.

استامینوفن همچنین ممکن است برای برطرف نمودن دردهای ناشی از استئوآرتریت (آرتروز)، نوعی آرتریت که در اثر سائیدگی غضروف بین مفاصل بوجود می آید، نیز به کار برده شود.

استامینوفن را جزء داروهای ضد درد و ضد تب، یا تب بر، طبقه بندی می کنند. این دارو با تغییر در حس درد توسط بدن و پایین آوردن دمای بدن اثرات خود را اعمال می کند.

موارد مصرف (دارونامه رسمی ایران)

استامینوفن در تسکین دردهای ملایم تا متوسط و به عنوان ضد تب بکار می رود.

نحوه مصرف استامینوفن

استامینوفن به فرم های مختلف خوراکی، قرص، قرص جویدنی، سوسپانسیون، محلول (شربت) و شیاف ساخته می شود. این دارو را می توان همراه با غذا یا با معده خالی مصرف نمود. فرم شیاف دارو نیز به صورت رکتال (مقعدی) استفاده می شود. این دارو را می توان بدون نسخه تهیه نمود (داروی OTC).

اگر دارو را به کودک یا نوزاد خود می دهید، دقت نمایید که داروی مناسب برای سن یا وزن او را تهیه کنید. دارویی که برای بزرگسالان تولید می شود، برای کودکان و نوزادان مناسب نیست و ممکن است او را دچار مسمومیت دارویی نماید. برچسب دارو را به دقت مطالعه نمایید و دوز دارو را دقیقا بر حسب وزن نوزاد، و اگر وزن نوزاد را نمی دانید، بر حسب سن او تنظیم نمایید. در این مورد می توانید از پزشک کودک خود کمک بخواهید.

استامینوفن را به کودک دارای گلو درد شدید یا همراه با تب، سر درد، راش ها یا ضایعات پوستی، تهوع و یا استفراغ می باشد، ندهید. زیرا این علائم ممکن است نشانه های یک بیماری یا اختلال جدی تر باشند، در این صورت با پزشک کودک خود تماس حاصل نمایید.

استامینوفن ممکن است به صورت ترکیب با داروهای دیگر برای رفع علائم سرماخوردگی یا سرفه به کار رود. در مورد داروی مناسب برای علائم بیماری تان می توانید از پزشک خود سوال کنید.

مکانیسم اثر

این دارو با مهار ساخته شدن پروستاگلاندین ها موجب کاهش تب و کاهش شدت درد می گردد.

فارماکوکینتیک

جذب استامینوفن از راه خوراکی سریع و کامل و از راه رکتال متغیر می باشد. بطور وسیعی (90 - 95%) در کبد متابولیزه شده و دفع دارو و متابولیت های آن عمدتاً از راه ادرار صورت می گیرد. نیمه عمر دارو 1 - 4 ساعت و زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر 1-3 ساعت می باشد.

عوارض جانبی (دارونامه رسمی ایران)

بثورات پوستی، درماتیت آلرژیک، اختلالات خونی و پانکراتیت حاد از عوارض جانبی پس از مصرف طولانی می باشد. صدمات کبدی متعاقب مصرف بیش از حد آن ایجاد می گردد.

مصرف طولانی مدت با مقادیر زیاد دارو موجب عوارض کلیوی می شود.

عوارض جانبی استامینوفن (مدلاین پلاس)

استامینوفن نیز مانند هر داروی دیگری ممکن است دارای عوارضی باشد.

برخی از این عوارض ممکن است بسیار جدی باشند، در صورت بروز هر یک از موارد زیر مصرف دارو را قطع نموده و بلافاصله پزشک خود را در جریان گذاشته یا با اورژانس 115 تماس بگیرید:

  • وجود قرمزی، لایه لایه شدن یا ایجاد تاول در پوست.
  • راش یا ضایعات پوستی
  • کهیر
  • خارش
  • تورم صورت، گلو، زبان، لب ها، چشم ها، دست ها، بازوها یا اندام های تحتانی.
  • تغییر تون صدا (خشونت صدا)
  • تنفس یا بلع مشکل
هشدار ها (مدلاین پلاس)
  • مصرف مقادیر زیاد استامینوفن می تواند به کبد آسیب برساند. در برخی موارد این مقدار به حدی زیاد می شود که می تواند منجر به آسیب دائمی کبد، در نتیجه پیوند کبد، شده و یا موجب مرگ شود. مصرف زیاد استامینوفن ممکن است در موارد مصرف تصادفی مقدار زیاد این دارو، یا مصرف همزمان چندین دارویی که حاوی استامینوفن هستند اتفاق بیافتد. به همین دلیل هنگام مصرف هر دارویی، به خصوص دارو هایی که حاوی چندین دارو در ترکیبات خود هستند (مانند داروهایی که برای سرماخوردگی، سینوزیت و آنفلوانزا تجویز می شوند) دقت کافی داشته باشید.
  • دقت کنید که مجموع مصرف روزانه شما از این دارو نباید بیش از 4000 mg (4 gr) باشد. اگر داروهایی غیر از استامینوفن مصرف می کنید که آنها هم حاوی استامینوفن هستند، ممکن است محاسبه مقدار استامینوفن دریافتی برایتان مشکل باشد. در این مورد می توانید از پزشک یا داروساز خود کمک بخواهید.
  • قبل از مصرف دارو در صورتی که بیماری کبدی دارید به پزشک خود اطلاع دهید.
  • فردی که روزانه بیش از 3 واحد الکل مصرف می کند، نباید استامینوفن دریافت کند.
  • در صورتی که به صورت اتفاقی مقادیر زیادی استامینوفن دریافت کرده باشید، بلافاصله به پزشک یا یک مرکز درمانی مراجعه کنید، حتی اگر احساس می کنید که حال عمومی تان خوب است.
هشدارها (دارونامه رسمی ایران)
  1. در  بیماران دیابتی، احتمال مثبت شدن کاذب تست قند خون وجود دارد.
  2. از  مصرف سالیسیلات ها یا سایر ضد التهاب های غیراستروئیدی همراه با استامینوفن بیش از چند روز باید خودداری شود.
  3. در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود الکلیسم فعال، بیماری کبد و هپاتیت ویروسی.
ملاحظات قبل از مصرف استامینوفن

قبل از مصرف دارو در هر یک از موارد زیر حتما پزشک یا داروساز خود را مطلع نمایید:

  • در صورت حساسیت به استامینوفن یا ترکیبات موجود در دارو
  • در صورتی که دارو یا مکمل دیگری مصرف می کنید به خصوص داروهای زیر:
    • داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین
    • ایزونیازید (INH)
    • برخی داروهای ضد صرع شامل: کاربامازپین، فنوباربیتال و فنی توئین
    • داروهای ضد درد یا تب بر دیگر
    • فنوتیازین ها (داروهای مورد استفاده برای اختلالات روانی یا درمان استفراغ)
  • در صورتی که بعد از مصرف استامینوفن دچار راش های پوستی می شوید.
  • در صورت بارداری، تصمیم به باردار شدن و یا شیردهی.

در صورتی که روزانه بیش از 3 واحد الکل مصرف می کنید، نباید استامینوفن مصرف کنید.

دقت کنید مصرف داروهای ترکیبی حاوی استامینوفن مانند: داورهای سرماخوردگی، سرفه، احتقان بینی، یا داروهای خلط آور، برای کودکان زیر 2 سال ممنوع است. استفاده از این دارو ها در کودکان زیر 2 سال ممکن است منجر به بروز عوارض جدی و خطرناک شود. برای کودکان بالاتر از 2 سال نیز باید دقیقا مطابق با برچسب دارو یا دستورات پزشک مصرف شود.

تداخل های دارویی
  • کلستیرامین جذب استامینوفن را کاهش و متوکلوپرامید موجب تسریع جذب آن می شود.
  • مصرف همزمان این دارو با سایر داروهای ضد درد و ضد التهاب غیراستروئیدی ممکن است عوارض کلیوی را افزایش دهد.
مصرف بیش از حد (overdose) یا مسمومیت با استامینوفن

در صورت مصرف اتفاقی بیش از حد دارو، حتی اگر احساس می کنید حال عمومی تان خوب است، بلافاصله به یک مرکز اورژانس مراجعه نمایید.

علائم مسمومیت دارویی یا مصرف بیش از حد (overdose) استامینوفن عبارتند از:

  • تهوع
  • استفراغ
  • کاهش اشتها
  • تعریق
  • خستگی بیش از حد
  • خونریزی غیر عادی یا کبودی
  • درد در ناحیه بالا و راست معده
  • زرد شدن پوست یا چشم ها
  • علائم شبه آنفلوانزا
نکات قابل توصیه
  1. مصرف بیش از 5 نوبت در روز در کودکان توصیه نمی شود، مگر اینکه طبق دستور پزشک باشد. همچنین مصرف طولانی دارو در کودکان و بزرگسالان غیر از مواردی که پزشک توجیه کرده باشد، توصیه نمی گردد.
  2. به دلیل احتمال بروز آسیب کبدی یا کلیوی، این دارو نباید بیش از مقدار توصیه شده مصرف شود.
مقدار مصرف

قرص، محلول خوراکی، سوسپانسیون

 بزرگسالان:

به عنوان ضد درد و ضد تب، 325 - 500 میلی گرم هر 3 ساعت یا 325 - 650 میلی گرم هر  4ساعت تا زمان وجود علائم مصرف می شود.

کودکان:

به عنوان ضد درد و ضد تب

 تا 3 ماه، 40 میلی گرم هر 4 ساعت

4 - 12 ماه، 80 میلی گرم هر 4 ساعت

 1 - 2 سال، 120 میلی گرم هر 4 ساعت

 2 - 4 سال، 160 میلی گرم هر 4 ساعت

 4 - 6 سال، 240 میلی گرم هر 4 ساعت، (تا زمان وجود علائم)

 6 - 9 سال 320 میلی گرم هر 4 ساعت (تا زمان وجود علائم)

 9 - 11 سال 320 - 400 میلی گرم هر 4 ساعت (تا زمان وجود علائم)

11 - 12 سال 320 – 480 میلی گرم هر 4 ساعت (تا زمان وجود علائم) مصرف می شود.

 

شیاف

بزرگسالان:

به عنوان ضد درد و ضد تب، 325 - 500 میلی گرم هر 3 ساعت یا 325 - 650 میلی گرم هر 4 ساعت (تا زمان وجود علائم) استعمال می شود.

کودکان:

به عنوان ضد درد و ضد تب در کودکان تا 2 سال، مقدار مصرف توسط پزشک، تعیین می شود. برای کودکان با سن بالاتر، مقدار مصرف مشابه مقدار مصرف سایر اشکال دارویی این دارو است.

فرم های دارویی

Pediatric Drops: 100 mg/ml

Oral Solution: 120 mg/5 ml

Pediatric Suppository: 125 mg

Oral Suspension: 120 mg / 5 ml

Suppository: 325 mg

Tablet: 325 mg, 500 mg

Film coated Tablet: Acetaminophen 300 mg + Codeine Phosphate 20 mg