استازولامید

موارد مصرف

استازولامید در درمان گلوکوم ثانویه و زاویه باز و همچنین به منظور کاهش فشار داخل کره چشم قبل از جراحی گلوکوم مصرف می شود. این دارو در درمان و کنترل حملات تشنجی غایب (صرع کوچک)، حملات تونیک - کلونیک (صرع بزرگ)، حملات تشنجی نسبی ساده و میوکلونیک همراه با سایر داروهای ضد تشنج بکار می رود.

مکانیسم اثر

این دارو مهارکننده آنزیم انیدراز کربنیک است. احتمال دارد تجمع دی اکسید کربن در مغز (بواسطه مهار آنزیم انیدرازکربنیک) مسئول اثر ضد صرعی این داروباشد. این دارو با کاهش تولید مایع زلالیه، فشار داخل کره چشم را می کاهد.

فارماکوکینتیک

جذب خوراکی این دارو کامل است و بصورت تغییر نیافته از طریق کلیه ها دفع می شود. پیوند دارو به پروتئین بسیار زیاد است. نیمه عمر دارو  10 - 15 ساعت است. زمان شروع اثر دارو به عنوان کاهنده فشار داخل کره چشم از راه خوراکی 1.5 - 2 ساعت و از راه وریدی 2 دقیقه است.

عوارض جانبی

پارستزی، هیپوکالمی، کاهش اشتها،خواب آلودگی و افسردگی، گهگاه بثورات جلدی، اختلالات خونی و سنگ های کلیوی از عوارض جانبی این دارو محسوب می شوند.

هشدارها
  1. این دارو معمولاً برای مدت طولانی تجویز نمی شود. در غیر این صورت شمارش عناصر خونی و کنترل غلظت الکترولیت های پلاسما باید انجام شود.
  2. این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود
  3. نارسایی غده آدرنال (بیماری آدیسون)، اسیدوزهیپرکالمیک، کاهش پتاسیم و سدیم خون و اختلالات الکترولیتی، بیماری کبد، نارسایی کلیه و سنگ کلیه.
تداخل های دارویی
  • اسید استیل سالیسیلیک با کاهش دفع استازولامید احتمال مسمومیت با استازولامید را افزایش می دهد.
  • استازولامید دفع کینیدین را کاهش داده و موجب افزایش غلظت پلاسمایی آن می گردد.
  • این دارو احتمالاً خطر نرمی استخوان ناشی از بعضی ازداروهای ضد صرع مثل فنی توئین را افزایش می دهد.
  • مصرف همزمان استازولامید با کورتیکواستروئیدها، گلیکوزیدهای قلبی، سیکلوسپورین، مقادیر زیاد داروهای آگونیست گیرنده بتا -2 مانند ریتودرین، سالبوتامول و تربوتالین خطر بروز هیپوکالمی را زیاد می کند.
  • این دارو دفع لیتیم را زیاد می کند.
نکات قابل توصیه
  1. چون این دارو ممکن است سبب خواب آلودگی، سرگیجه، منگی و خستگی شود، در رانندگی و کار با وسایلی که نیاز به هوشیاری کامل دارند، باید احتیاط شود.
  2. بهتر است از تزریق داخل عضلانی آن اجتناب شود.
  3. این دارو نباید بیش از مقدار توصیه شده، مصرف شود.
  4. در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، به محض به یاد آوردن، آن نوبت باید مصرف شود، ولی اگر تقریباً زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد، از مصرف نوبت فراموش شده باید خودداری گردد و مقدار مصرف بعدی نیز نباید دو برابر شود.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

در گلوکوم با زاویه باز، ابتدا 250 میلی گرم1 - 4  بار در ر وز و به عنوان نگهدارنده بر اساس پاسخ بیمارمصرف می شود. در گلوکوم ثانویه و پیش از جراحی گلوکوم، 250 میلی گرم هر 4 ساعت مصرف می شود. به عنوان ضد تشنج، 4 -30 mg/kg/day در 4 مقدار منقسم مصرف می شود.

کودکان:

در درمان گلوکوم، 8 - 30 mg/kg/day در چند مقدار منقسم مصرف می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

برای کاهش سریع فشار داخل چشم، از راه وریدی مقدار 500 میلی گرم تزریق می شود. در بعضی از موارد حا د، تزریق دارو ممکن است تکرار شود، ولی درمان معمولاً با مصرف دارو از راه خوراکی ادامه می یابد.

کودکان:

در گلوکوم حاد، مقدار 5 - 10 mg/kg  هر 6 ساعت تزریق وریدی می شود.

فرم های دارویی

Tablet: 250 mg

Injection (as sodium): 500 mg