آمینوگلیکوزیدها

آنچه در این مقاله می خوانید:
کلیات

 

  • Amikacin
  • Gentamicin
  • Neomycin
  • Paromomycin
  • Tobramycin
  • Streptomycin

 

این گروه از آنتی بیوتیک ها شامل آمیکاسین، جنتامایسین، نئومایسین، پارومومایسین، استرپتومایسین و توبرامایسین می شود. تمام این آنتی بیوتیک ها باکتریسید هستند و برروی بعضی از باکتری های گرم مثبت و اغلب باکتری های گرم منفی موثر می باشند. آمیکاسین، جنتامایسین و توبرامایسین بر روی پسودوموناس آئروژینوزا و استرپتومایسین بر روی مایکوباکتریوم توبرکولوزیس موثر هستند. امروزه استرپتومایسین فقط برای درمان سل در نظر گرفته می شود.

 

آمینوگلیکوزیدها از راه دستگاه گوارش جذب نمی شوند (اگر چه احتمال جذب دارو در صورت وجود بیماری التهابی روده یا در عیب کار کلیه افزایش می یابد) و به همین دلیل در درمان عفونت های سیستمیک به صورت تزریقی مصرف می شوند.

 

جذب این داروها پس از تزریق عضلانی سریع و کامل است. آمینوگلیکوزیدها از راه پوست نیز جذب می شوند. پس از جذب در اغلب بافت ها و مایعات بدن منتشرمی شوند و بیشترین غلظت را در ادرار دارند. غلظت سرمی این داروها 0.5 – 1.5 ساعت پس از تزریق عضلانی و 15 و 30 دقیقه به ترتیب پس از انفوزیون وریدی 30 دقیقه ای و یک ساعته به اوج خود می رسد. دفع این داروها عمدتاً به صورت کلیوی است و در صورت وجود عیب کار کلیه ممکن است در بدن تجمع یابند. نیمه عمر آمینوگلیکوزیدها 2 - 4 ساعت است که در صورت عیب کار کلیه ممکن است تا 100 ساعت نیز افزایش یابد.

 

اغلب عوارض جانبی آمینوگلیکوزیدها وابسته به مقدار مصرف هستند و از اینرو، در تنظیم مقدار مصرف آنها باید دقت کرد و صورت امکان نباید دوره درمان را بیش از 7 روز ادامه داد. مهمترین عوارض این داروها مسمومیت گوشی و تا اندازه ای مسمومیت کلیوی است. این عوارض عموماً در افراد کهنسال یا بیماران مبتلا به عیب کار کلیه شایعتر هستند . در صورت ابتلای بیمار به عیب کار کلیه ( یا ایجاد غلظت پلاسمایی زیاد دارو پس از مصرف هر دوز)، فاصله بین دفعات مصرف دارو باید افزایش یابد.اگر عیب کار کلیه شدید باشد، مقدار مصرف دارو را نیز باید کاهش داد.

 

آمینوگلیکوزیدها ممکن است انتقال پیام های عصبی - عضلانی را مختل سازند و نباید برای بیماران مبتلا به میاستنی گراو تجویز شوند. تجویز مقادیر زیاد این داروها در حین عمل جراحی ممکن است موجب بروز سندرم زود گذر میاستنی گراو در بیماران با عملکرد طبیعی عصب - عضله شود.

 

مصرف همزمان آمینوگلیکوزیدها با داروهای مدر بالقوه سمی برای گوش (مانند فوروسماید و اسید اتاکرینیک) ممنوع است و در صورت لزوم مصرف همزمان هر دو دارو، باید فاصله بین مصرف آنها را تا حد امکان افزایش داد.

 

در صورت لزوم مصرف همزمان آمینوگلیکوزیدها با آنتی بیوتیک های بتا لاکتام (پنی سیلین ها و سفالوسپورین ها) از مخلوط کردن دو دارو باید خودداری کرد، چرا که هر دو دارو تا حد زیادی بی اثر خواهند شد، در اینگونه موارد، دو دارو را باید جداگانه و در دو نقطه تزریق کرد. همچنین، نباید دو دارو را در یک محلول انفوزیون مخلوط کرد.