سم بوتولینوم

موارد مصرف

این دارو به صورت تزریق موضعی در درمان بلفارواسپاسم (اسپاسم عضلة حلقوی پلک های چشم) و استرابیسموس (لوچی) به کار می رود.

مکانیسم اثر

سموم بوتولینوم با مهار آزاد سازی (وابسته به یون کلسیم) استیل کولین در پایانه های اعصاب حرکتی منجر به کاهش پتانسیل صفحة حرکتی و متعاقباً فلج عضله مورد نظر می شوند. این فلج تا زمان تشکیل پایانه های جدید عصبی (معمولاً 2 تا 4 ماه) ادامه می یابد.

عوارض جانبی

درمان با سم بوتولینوم نوع A ممکن است باعث تولید آنتی بادی بر علیه سم شود. این مسئله ممکن است منجر به کاهش اثربخشی ادامه درمان شود. بنابراین برای جلوگیری از این مسئله، دارو باید در حداقل مقدار تجویز شود و در هر صورت در هر ماه کمتر از 200 واحد از دارو تجویز گردد. خشکی چشم و عدم توانایی بستن کامل پلک، تغییر رنگ آبی یا بنفش پلک، حساسیت چشم به نور و پتوزیس و Vertical deviation  از عوارض جانبی دارو هستند.

موارد منع مصرف

سم بوتولینوم در اختلالات ژنرالیزه فعالیت عضلانی نظیر میاستنی گراو و همچنین در بارداری و شیردهی نباید تجویز شود.

هشدارها
  1. مشابه سایر محصولات بیولوژیک، خطر ایجاد آنافیلاکسی باید مد نظر باشد.
  2. وقتی که دارو به عضلات اطراف چشم تزریق می شود، کاهش تعداد پلک زدن چشم می تواند منجر به آسیب قرنیه، اثر دائم اپی تلیالی و ز خم قرنیه شود. لذا حساسیت قرنیه باید به طور منظم در افرادی که دارو را دریافت نموده اند، بررسی شود و از تزریق دارو به داخل مناطق پایین تر پلک خودداری شود و هر گونه مشکل اپی تلیالی باید درمان شود.
  3. بعد از دارو درمانی، فعالیت های بیمار باید به آهستگی افزایش یابد و قبل از انجام هر گونه فعالیت ورزشی باید با پزشک مشورت شود.
تداخل های دارویی

از لحاظ تئوری اثر سم بوتولینوم ممکن است توسط آمینوگلیکوزیدها یا اسپکتینومایسین تشدید گردد.

نکات قابل توصیه
  1. بیمار باید از عوارض جانبی دارو مطلع شود.
  2. بیمار بعد از درمان باید فعالیت های خود را به آهستگی افزایش داده و قبل از انجام برنامه های ورزشی، مراتب را با پزشک در میان بگذارد.
مقدار مصرف

مقدار تجمعی دارو در درمان بلفارواسپاسم و استرابیسموس نباید از 200 واحد در یک دوره یک ماهه بیشتر باشد.

فرم های دارویی

 Powder for Injection