کلرامفنیکل

موارد مصرف

کلرامفنیکل یک آنتی بیوتیک قوی و بالقوه سمی با طیف اثر گسترده است که باید برای درمان عفونت های مخاطره آمیز، به ویژه عفونت های ناشی از هموفیلوس آنفلوآنزا و نیز درمان تب تیفوئید به کار رود. سمیت این دارو، آن را برای مصرف سیستمیک (به جز در موارد فوق) محدود می سازد.

مکانیسم اثر

کلرامفنیکل یک آنتی بیوتیک باکتریواستاتیک است که از طریق پیوند برگشت پذیر با ریبوزوم باکتریایی بیوسنتز پروتئین را مهار می کند.

فارماکوکینتیک

این دارو بخوبی و به سرعت از راه گوارش و پس از تزریق عضلانی جذب می شود و به طور گسترده در بافت های بدن توزیع می یابد. غلظت سرمی دارو 1 ساعت پس از تزریق وریدی و 3 - 1 ساعت بعد از مصرف خوراکی به اوج خود می رسد. نیمه عمر دارو 4 - 1.5 ساعت است و در صورت عیب کار کبد ممکن است افزایش یابد. متابولیسم کلرامفنیکل کبدی و دفع آن عمدتاً کلیوی است.

عوارض جانبی

اختلالات خونی از جمله آنمی آپلاستیک به طور برگشت پذیر یا برگشت ناپذیر، نوریت محیطی، نوریت بینایی، اریتم مولتی فرم، تهوع، استفراغ، اسهال، التهاب دهان، التهاب زبان، پیدایش هموگلوبین در ادرار شبانه از عوارض گزارش شده این دارو هستند.

موارد منع مصرف

این دارو در صورت ابتلای بیمار به پورفیری و سابقه بروز واکنش های سمی و آلرژیک به آن نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. از درمان مکرر یا دراز مدت با این دارو باید خودداری کرد.
  2. مقدار مصرف دارو در صورت ابتلای بیمار به نارسایی کبدی یا کلیوی باید کاهش داده شود.
  3. انجام آزمون های شمارش سلولهای خون قبل و در طول درمان با این دارو ضروری است.
  4. این دارو ممکن است موجب بروز سندرم نوزاد خاکستری، در نوزادان شود.
  5. این دارو ممکن است سبب بروز ضعف مغز استخوان، آنمی آپلاستیک و سایر اختلالات خونی که وابسته به دوز هستند، گردد.
تداخل های دارویی

فنوباربیتال و ریفامپین متابولیسم کلرامفنیکل را تسریع می کنند.

کلرامفنیکل اثر داروی ضد انعقاد وارفارین و داروهای کاهنده قند خون گروه سولفونیل اوره را افزایش می دهد و موجب افزایش غلظت پلاسمایی فنیتوئین و افزایش احتمال بروز مسمومیت با این دارو می گردد.

نکات قابل توصیه

دوره درمان دارو باید به اندازه ای باشد که ضمن درمان بیماری، عوارض دارو بروز نکنند.

کلرامفنیکل خوراکی را بهتر است با یک لیوان آب و با معده خالی (یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا) مصرف کرد.

به علت احتمال بروز اختلالات خونی، توصیه می شود بیمار به طور منظم به پزشک مراجعه نماید.

مقدار مصرف

خوراکی و تزریقی

بزرگسالان:

مقدار مصرف کلرامفنیکل از راه خوراکی، تزریق وریدی یا انفوزیون  50 mg/kg/day در 4 مقدار منقسم است که این مقدار استثنائاً در عفونت های شدید (مانند سپتی سمی و مننژیت) ممکن است تا دو برابرافزایش یابد، مشروط بر اینکه در اولین فرصت ممکن ازنظر بالینی، مقدار مصرف دارو کاهش داده شود.

کودکان:

مقدار مصرف این دارو در کودکان در درمان اپی گلوتیت ناشی از هموفیلوس و مننژیت چرک زا 50-100 mg/kg/day در مقادیر منقسم است که باید در اولین فرصت ممکن از نظر بالینی کاهش داده شود.

این دارو در نوزادان با سن کمتر از 2 هفته، 25 mg/kg/day در 4 مقدار منقسم و در کودکان باسن 2 هفته تا یکسال،  50 mg/kg/day  در 4 مقدار منقسم مصرف می شود.

فرم های دارویی

Capsule: 250 mg

Powder For Injection: 1 g (as Sodium Succinate)

Suspension: 150 mg/5 ml (as Palmitate)