کلرپروپامید

موارد مصرف

کلرپروپامید برای درمان دیابت ملیتوس و دیابت بی مزه هیپوفیزی (به عنوان درمان خط دوم) به کار می رود.

مکانیسم اثر

سولفونیل اوره ها (کلرپروپامید) با تحریک مستقیم ترشح انسولین از سلول های بتای لوزالمعده، گلوکز خون را کاهش می دهند. در طولانی مدت این داروها حساسیت به انسولین را در بافت های محیطی مانند کبد، عضله و چربی افزایش می دهند که نتیجه آن کاهش گلیکوژنولیز و گلوکونئوژنز در کبد است. کلرپروپامید اثر هورمون آنتی دیورتیک را در بیماران مبتلا به دیابت بی مزه تقویت می کند.

فارماکوکینتیک

جذب دارو از دستگاه گوارش کامل و سریع است، ولی غذا آن را به تاخیر می اندازد. نیمه عمر آن 36 ساعت است. متابولیسم کبدی دارو ناقص بوده و 20 درصد دارو به صورت تغییر نیافته دفع می شود. متابولیت های دارو از راه ادرار دفع می شوند.

عوارض جانبی

به دنبال مصرف دارو ترومبوسیتوپنی، آنمی آپلاستیک، آگرانولوسیتوز، اختلالات گوارشی، سردرد، افزایش قند خون، کاهش قند خون و واکنش های حساسیتی مشاهده شده است.

موارد منع مصرف

این دارو در موارد اسیدوز، سوختگی شدید، اغمای دیابتیک، کتواسیدوز دیابتیک، اغمای غیرکتونیک هیپراسمولار، شرایطی که باعث تغییرات زیاد قند خون می شوند، شرایطی که نیاز به انسولین را به سرعت تغییر می دهند، بیماری های کبدی و کلیوی، پورفیری و نارسایی احتقانی قلب نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در مواردی مانند انفارکتوس میوکارد، اغما، عفونت، تروما، در جراحی و یا دوران بارداری باید به طور موقت، انسولین جایگزین سولفونیل اوره ها شود.
  2. در موارد افزایش قند خون (مانند تغییرات هورمون های جنسی در زنان، تب بالا، عفونت، پرکاری آدرنال و استرس های روانی) ممکن است افزایش مقدار مصرف دارو یا تغییر آن به انسولین مورد نیاز باشد.
  3. در پرکاری تیروئید، کنترل قند خون مشکل تر بوده و ممکن است نیاز به افزایش مقدار مصرف دارو باشد.
  4. مصرف دارو در افراد مسن، به دلیل نیمه عمر طولانی باید با احتیاط صورت گیرد.
تداخل های دارویی
  • در صورت مصرف همزمان با ضد انعقادهای خوراکی مقدار مصرف دو دارو باید تنظیم شود.
  • در هنگام مصرف همزمان با آسپارژیناز، کورتیکواستروئیدها، مدرهای تیازیدی و لیتیم به دلیل فعالیت ذاتی این ترکیبات در بالا بردن قند خون تنظیم مقدار مصرف دارو لازم است.
  • مصرف همزمان کلرپروپامید با تیازیدها خطر هیپوناترمی را خصوصاً در بیماران مسن افزایش می دهد.
  • در صورت مصرف همزمان داروهایی مانند گوانتیدین، مهارکننده های منوآمین اکسیداز، کینین، کینیدین و مقادیر زیاد سالیسیلات ها، کلرامفنیکل و مهارکننده های بتا آدرنرژیک مقدار مصرف مورد نیاز کلرپروپامید تغییر می یابد.
نکات قابل توصیه
  1. احتمال حساسیت به سولفونیل اوره ها، سولفونامیدها و تیازیدها را باید مورد توجه قرار داد.
  2. با تغییر رژیم غذایی، فعالیت بدنی و بیماری، میزان قند خون و برنامه درمانی تغییر می کند.
  3. دارو به همراه صبحانه مصرف شود.
مقدار مصرف

ابتدا 250 mg/day (در افراد مسن 100 - 125 میلی گرم) همراه صبحانه مصرف می شود. مقدار مصرف ممکن است مطابق با پاسخ بیمار تا 500 mg/day می تواند افزایش یابد.

فرم های دارویی

Tablet: 250 mg