درباره سیپروفلوکساسین

سیپروفلوکساسین متعلق به گروهی از آنتی بیوتیک ها موسوم به فلوروکینولون ها می باشد. این دارو برای درمان برخی عفونت های باکتریایی مورد استفاده قرار می گیرد. سیپروفلوکساسین همچنین برای درمان سیاه زخم، یا پیشگیری از آن در افرادی که در معرض خطر باکتری های موجود در هوا قرار دارند (به عنوان مثال در حملات بیوترور ناشی از بمب های میکروبی)، مورد استفاده قرار می گیرد. قرص های طولانی اثر، آهسته رهش، این دارو فقط برای درمان انواع خاصی از عفونت های مجاری ادراری مصرف می شوند.

موارد مصرف

سیپروفلوکساسین در درمان عفونت های ناشی از باکتری های گرم منفی (شامل سالمونلا، شیگلا، کمپیلوباکتر، نیسریا و پسودوموناس) مصرف می شود. این دارو دارای اثرات متوسط بر علیه باکتری های گرم مثبت (شامل استرپتوکوکوس فکالیس) می باشد. کاربرد اصلی دارو، در درمان عفونت های تنفسی (به جز عفونت ناشی از استرپتوکوک وس پنومونیه)، عفونت مجاری ادراری، عفونت های دستگاه گوارش (از جمله تیفوئید)، سوزاک و سپتی سمی ناشی از میکرو ارگانیسم های حساس می باشد.

مکانیسم اثر

سیپروفلوکساسین از مشتقات فلوروکینولون ها، یک ترکیب باکتریسید است که از طریق مهار آنزیم DNA ژیراز، دوباره سازی، ترجمه و ترمیم DNA باکتری را مهار می کند.

فارماکوکینتیک

این دارو از راه خوراکی بخوبی جذب می شود، اما جذب آن در حضور غذا به تاخیر می افتد. اوج غلظت سرمی دارو 2 - 1 ساعت پس از جذب خوراکی بدست می آید. نیمه عمر پلاسمایی دارو 4.5 - 3.5 ساعت است. پس از جذب به طور گسترده در اغلب بافت ها و مایعات بدن منتشر می شود. دفع این دارو عمدتاً کلیوی است.

هشدارها
  • مصرف سیپروفلوکساسین می تواند موجب پارگی تاندون ها یا التهاب تاندون ها 1، حین مصرف یا حتی چندین ماه پس از مصرف، شود. این مساله می تواند تاندون های شانه، دست ها، پشت و یا مچ پا و یا سایر قسمت های بدن را درگیر کند. التهاب یا پارگی تاندون می تواند در هر سنی اتفاق بیافتد، ولی سالمندان بالای 60 سال بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
  • در صورتی که تحت عمل پیوند اعضا، مانند پیوند کلیه، قلب، و یا ریه قرار گرفته اید، یا مبتلا به بیماری های مفاصل یا تاندون ها، مانند روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید2) و غیره هستید، پزشک خود را مطلع کنید.
  • همچنین در صورتی که داروی خوراکی یا تزریقی کورتیکواستروئیدی مانند دگزامتازون، متیل پردنیزولون، یا پردنیزون مصرف می کنید، در مورد مصرف سیپروفلوکساسین، با پزشک خود مشورت کنید.

در صورتی که علائم تاندونیت را مشاهده کردید، مصرف دارو را قطع نموده، عضو ملتهب را استراحت داده و با پزشک خود تماس بگیرید. این علائم عبارتند از: درد، تورم، تندرنس (درد در هنگام لمس)، سفتی و یا سختی در حرکت دادن عضله.

همچنین در صورتی که با علائم پارگی تاندون مواجه شدید، بلافاصله مصرف دارو را قطع نموده و با اورژانس تماس بگیرید. این علائم عبارتند از:

  • شنیدن یا احساس کردن صدای ترکیدن یا قفل شدن در ناحیه تاندونی
  • ایجاد کبودی در ناحیه تاندونی پس از جراحت یا آسیب
  • عدم توانایی در حرکت دادن ناحیه
  • یا عدم توانایی تحمل وزن بدن در تاندون آسیب دیده.

 

مصرف سیپروفلوکساسین ممکن است موجب بدتر شدن ضعف عضلانی، اختلال شدید تنفسی و مرگ در مبتلایان به میاستنی گراو3 شود. در این صورت پزشک ممکن است شما را از مصرف این دارو منع نماید. ولی در صورتی که مبتلا به میاستنی گراو هستید و پزشک مصرف این دارو را نیز ضروری تشخیص داد، در صورت بروز علائم ضعف تنفسی و یا ضعف عضلانی بلافاصله پزشک خود را مطلع کنید.

 


1 تاندونیت: تورم و التهاب تاندون ها (بافت فیبری که عضلات را به استخوان ها متصل می کنند).

2 آرتریت روماتوئید: وضعیتی که در آن سیستم ایمنی به مفاصل خود بدن حمله کرده و موجب بروز التهاب، درد، تورم و افت عملکرد مفصل می شود.

3 میاستنی گراو: یک بیماری در سیستم عصبی که موجب ضعف عضلانی می شود.

ملاحظات قبل از مصرف دارو

قبل از مصرف دارو در صورت وجود هر یک از موارد زیر پزشک خود را مطلع سازید:

  • در صورتی که به سیپروفلوکساسین، سایر داروهای گروه کینولون ها و یا فلوروکینولون ها و یا هر داروی دیگری آلرژی دارید.
  • اگر داروی تیزانیدین مصرف می کنید (پزشک ممکن است توصیه کند که در طول دوره درمان با این دارو از مصرف سیپروفلوکساسین خودداری کنید).
  • در صورتی که همزمان داروهای دیگری نیز مصرف می کنید، به خصوص هر یک از داروهای زیر:
  • در صورتی که خود شما یا هر یک از اعضای خانواده تان به یکی از اختلالات و یا بیماری های زیر مبتلا هستید، و یا سابقه ابتلا به آن را دارید:
    • QT طولانی در ECG (یک مشکل قلبی نادر که می تواند منجر به ضربان نامنظم قلبی، اختلال تعادل و یا مرگ ناگهانی شود).
    • ضربان نامنظم قلبی
    • اختلالات نورونی (سلول های عصبی)
    • پتاسیم پایین خون
    • آرتریواسکلروز در عروق مغزی (تنگی شریان در عروق خونرسان مغزی که می تواند منجر به بروز سکته مغزی شود)
    • تشنج
    • بیماری های کبدی
  • در صورتی که باردار هستید، قصد باردار شدن دارید و یا به نوزاد خود شیر می دهید.
نکات قابل توصیه
  • دوز معمول دارو دو بار در روز می باشد، که آن را می توان در هنگام صبح و عصر بعد از غذا  یا با معده خالی مصرف نمود. سعی کنید دارو را در سر ساعت معین شده مصرف نمایید.
  • طول مدت درمان به نوع عفونتی که دارید بستگی دارد. در این باره می توانید از پزشک خود سوال کنید.
  • دارو را با همان دوزی که تجویز شده مصرف کنید و از کم یا زیاد نمودن دوز دارو، به طور خودسرانه و بدون اطلاع پزشک خودداری کنید.
  • سیپروفلوکساسین را به همراه شیر و محصولات لبنی، و یا آبمیوه های غنی شده با کلسیم مصرف نکنید.
  • در صورتی که از داروهای آنتی اسید (مانند شربت آلومینیوم ام جی و یا شربت هیدروکسید منیزیمدیدانوزین، سوکرالفیت، داروها و مکمل های کلسیم، آهن، روی و یا ویتامین ها استفاده می کنید؛ آنها را همزمان با سیپروفلوکساسین مصرف نکنید و فاصله زمانی بین مصرف دو دارو را رعایت کنید.
  • در همان چند روز اول درمان با این دارو، احساس بهبودی خواهید کرد و علائم بیماری شروع به برطرف شدن خواهند نمود. در صورتی که بیماری شما بهتر نشد و یا علائم آن بدتر شد، با پزشک خود تماس بگیرید.
  • در صورتی که دارو را برای درمان عفونت مجاری ادراری مصرف می کنید و در طول درمان با این دارو دچار تب و یا کمردرد شدید، با پزشک خود تماس بگیرید. این علائم می تواند مربوط به بدتر شدن وضعیت عفونت باشد.
  • طول دوره درمان با این دارو را کامل کنید. از قطع مصرف دارو زودتر از موعد، خودداری کنید، حتی اگر احساس می کنید که علائم بیماری شما برطرف شده اند. قطع زود هنگام دارو قبل از تکمیل دوره درمان می تواند منجر به ایجاد باکتری های مقاوم به درمان شود.
  • سیپروفلوکساسین ممکن است موجب خواب آلودگی، گیجی و یا احساس سبکی سر شود. بنابراین تا زمانی که اثرات دارو مشخص نشده است از رانندگی یا کار با ماشین آلاتی که نیاز به هوشیاری کامل دارند خودداری کنید.
  • از ایستادن طولانی مدت در زیر نور آفتاب یا اشعه ماوراء بنفش خودداری کنید، مگر اینکه از عینک های آفتابی و کرم های ضد آفتاب استفاده کنید. این دارو ممکن است موجب حساسیت به نور و اشعه ماوراء بنفش شود.
  • از مصرف بیش از حد نوشیدنی ها و خوراکی های حاوی کافئین خودداری کنید. سیپروفلوکساسین ممکن است اضطراب، تپش قلب، عصبی بودن و بی خوابی ناشی از کافئین را افزایش دهد.
  • در طول دوره درمان با سیپروفلوکساسین آب و مایعات فراوان بنوشید.
موارد منع مصرف

مصرف این دارو در کودکان و نوجوانان به دلیل خطر بروز آرتروپاتی توصیه نمی شود، مگر در مواردی که منافع دارو در برابر مضرات آن سنجیده شود.

تداخل های دارویی
  • در صورت مصرف همزمان کینولون ها با داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی خطر بروز تشنج ممکن است افزایش یابد.
  • داروهای آنتی اسید و مواد جاذب، جذب این دارو را کاهش می دهند.
  • اثروارفارین در صورت مصرف همزمان با سیپروفلوکساسین افزایش می یابد.
  • کینولون ها اثر ضد دیابت داروهای سولفونیل اوره یا سمیت کلیوی سیکلوسپورین را افزایش می دهند.
  • جذب سیپروفلوکساسین در صور ت مصرف همزمان با املاح آهن کاهش می یابد.
  • سیپروفلوکساسین غلظت پلاسمایی تئوفیلین را افزایش می دهد.
عوارض جانبی سیپروفلوکساسین

سیپروفلوکساسین ممکن است موجب بروز عوارضی شود. در صورتی که هر یک از علائم زیر پس از مدتی مصرف دارو رفع نشده و یا بدتر شدند با پزشک خود تماس بگیرید:

  • تهوع و استفراغ
  • درد معده
  • تپش قلب
  • اسهال
  • احساس نیاز اورژانسی به دفع ادرار
  • سردرد
  • خارش و یا ترشحات واژینال

 

برخی از عوارض جانبی ممکن است جدی و خطرناک باشند. در صورت بروز هر یک از موارد زیر بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید (ولی مصرف دارو را تا زمانی که به پزشک اطلاع نداده اید قطع نکنید):

  • اسهال شدید، با یا بدون وجود تب یا کرامپ های شکمی (این عارضه حتی تا دو ماه بعد از درمان نیز می تواند ایجاد شود)
  • سرگیجه
  • گیجی
  • عصبی بودن
  • بی قراری
  • اضطراب
  • اختلالات خواب
  • کابوس های شانه
  • احساس پارانویا، یا بدبینی و عدم اعتماد به دیگران
  • توهم (دیدن و یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند)
  • افسردگی
  • داشتن افکار خودکشی و مرگ
  • تکان های بدون کنترل در برخی از قسمت های بدن

 

عوارض خطرناک:

در صورت بروز هر یک از عوارض زیر ( و یا عوارض مربوط به تاندونیت و پارگی تاندون ها که در بخش هشدارها ذکر شد)، بلافاصله مصرف دارو را قطع نموده و با پزشک خود تماس حاصل کنید:

  • راش یا ضایعات پوستی
  • کهیر
  • خارش
  • پوسته ریزی یا تاول های پوستی
  • تب
  • متورم شدن چشم ها، صورت، زبان، دهان، گلو، پاها و یا دست ها
  • خشونت صدا
  • تنگی نفس یا اشکال در بلع
  • ضربان سریع قلب
  • اختلال تعادل یا افتادن
  • اختلال هوشیاری
  • زردی پوست و یا چشم ها
  • تیره شدن رنگ ادرار
  • تشنج
  • خونریزی و یا کبودی های غیر معمول
  • درد مفاصل و درد عضلات

 

سیپروفلوکساسین ممکن است موجب بروز مشکلاتی در مفاصل، استخوان ها و بافت های اطراف مفاصل در کودکان شود. این دارو به طور معمول به کودکان و نوجوانان زیر 18 سال داده نمی شود، مگر، بنا به تشخیص پزشک و در عفونت های شدیدی که به سایر آنتی بیوتیک ها جواب نمی دهند و یا در پیشگیری از بیماری سیاه زخم، در مواردی که فرد در معرض باکتری های موجود در هوا قرار دارد.

سیپرو فلوکساسین ممکن است موجب ایجاد آسیب های غیر قابل برگشت نورونی شود. این عوارض حتی ممکن است در اوایل دوره درمان اتفاق بیافتند. در صورتی که هر یک از علائم مربوط به آسیب نورونی ذکر شده در زیر را مشاهده نمودید بلافاصله مصرف دارو را قطع نموده و با پزشک خود تماس بگیرید:

  • بی حسی
  • احساس سوزش، درد و یا خارش توام با سوزش در بازو ها و یا پاها
  • تغییر در احساس درد، گرمی و سردی

 

عوارض جانبی سیپروفلوکساسین با جزئیات بیشتر را در این مقاله مطالعه کنید: سیپروفلوکساسین - عوارض جانبی

نکات قابل توصیه
  1. این دارو باید با مقدار کافی آب مصرف شود و در طول درمان نیز بیمار باید به اندازه کافی مایعات بنوشد. همچنین از قلیایی کردن بیش از حد ادرار باید پرهیز کرد، چرا که خطر پیدایش کریستال در ادرار با این دارو وجود دارد.
  2. در طول مدت مصرف این دارو در انجام کارهایی که به مهارت نیاز دارند (به ویژه رانندگی)، باید احتیاط کرد.
  3. این دارو را باید با معده خالی مصرف کرد.
  4. در صورت بروز هرگونه واکنشی روانی، نورولوژیک یا حساسیت مفرط با اولین مقدار مصرف دارو، مصرف آن را باید قطع کرد.
  5. در طول مصرف این دارو بیمار باید از قرارگرفتن بیش از حد در معرض آفتاب خودداری کند. در صورت بروز واکنش های حساسیت به نور، مصرف این دارو باید قطع شود.
مقدار مصرف

خوراکی

در بزرگسالان در درمان عفونت های مجاری تنفسی 250 – 750 میلی گرم دو بار در روز،

در درمان عفونت های مجاری ادرار 250 – 500 میلی گرم دو بار در روز (100میلی گرم 2 بار در روز به مدت 3 روز در سیستیت حاد در زنان)،

در درمان سوزاک 250 میلی گرم بصورت مقدار واحد (در صورت وجود عفونت مقاوم 500 میلی گرم)،

در درمان عفونت پسودومونایی مجاری تنفسی تحتانی در فیبروز سیستیک 750 میلی گرم دو بار در روز

و در سایر عفونت ها 500 - 750 میلی گرم دو بار در روز مصرف می شود.

همچنین در درمان التهاب مزمن پروستات مقدار 500 میلی گرم دو بار در روز برای 28 روز مصرف می شود.

 

تزریقی

مقدار 200 - 400 میلی گرم (درعفونت پسودومونایی مجاری تنفسی تحتانی 400 میلی گرم دو بار در روز) دو بار در طول 30 - 60 دقیقه انفوزیون وریدی می شود. این مقدار در درمان عفونت های مجاری ادرار 100 میلی گرم دو بار در روز و در درمان سوزاک 100 میلی گرم یکبار در روز می باشد.

 

توجه:

اگر چه مصرف این دارو در کودکان توصیه نمی شود، ولی در صورتی که منافع دارو بر مضرات آن برتری داشته باشد، در کودکان و نوجوانان 5 - 17 سال مقدار 10-30 mg/kg/day در دو مقدار منقسم از راه خوراکی (حداکثر تا 1. 5 گرم در روز) و 8-16 mg/kg/day  در دو مقدار منقسم از راه انفوزیون وریدی (حداکثر تا 1.2 گرم در روز) مصرف می شود.

همچنین برای درمان سیاه سرفه یا پیشگیری از ابتلای به آن از راه خوراکی 500 میلی گرم و از راه تزریقی 400 میلی گرم دو بار در روز مصرف می شود که این مقدار برای کودکان از راه خوراکی  30 mg/kg/day و از راه تزریقی 20 mg/kg/day در دو مقدار منقسم می باشد.

فرم های دارویی

Tablet: 250 mg, 500 mg, (as HCl)

Infusion: 200 mg/100 ml (as Lactate)