کلونیدین

موارد مصرف

کلونیدین برای کنترل زیادی فشار خون مصرف می شود.

مکانیسم اثر

تصور می شود که اثر کلونیدین در پائین آوردن فشار خون ناشی از تحریک گیرنده های آلفا2  - آدرنرژیک مرکزی باشد که منجر به کاهش جریان خروجی سمپاتیک به سمت قلب، کلیه ها و بستر عروق محیطی می شود. نتیجه آن کاهش مقاومت عروق محیطی، کاهش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و کاهش سرعت ضربان قلب است.

فارماکوکینتیک

کلونیدین از راه خوراکی بخوبی جذب می شود. پیوند این دارو به پروتئین کم تا متوسط است (20 – 40 درصد). متابولیسم این دارو کبدی است. نیمه عمر کلونیدین در افراد با کلیه سالم حدود  12 - 16ساعت می باشد. اثر کاهش فشار خون 30 - 60 دقیقه پس از 2 - 4 ساعت ظاهر می شود. طول اثر دارو از راه خوراکی تا 8 ساعت (24 - 36 ساعت در بعضی از بیماران) می باشد. 40-60 درصد دارو از راه کلیه طی 24 ساعت بصورت تغییر نیافته دفع می گردد.

عوارض جانبی

خشکی دهان، تسکین، افسردگی، احتباس مایعات، برادی کاردی، پدیده رینود، سردرد، سرگیجه، احساس سرخوشی، بیقراری شبانه، تهوع، یبوست و بندرت کاهش توانایی جنسی با مصرف این دارو گزارش شده است.

هشدارها
  1. به منظور جلوگیری از بروز بحران زیادی فشار خون، مصرف این دارو باید بتدریج قطع شود.
  2. این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: سندرم رینود یا سایر بیماری های انسدادی عروق محیطی، سابقه افسردگی و پورفیری (در این مورد عدم مصرف دارو ترجیح داده می شود).
  3. در صورت وجود عیب کار کلیه، کاهش مقدار مصرف دارو ممکن است ضروری باشد.
  4. اگر برای جراحی نیاز به قطع درمان باشد، توصیه می شود که آخرین مقدار حداکثر 4 - 6 ساعت قبل از جراحی استفاده شود و مصرف مجدد دارو بلافاصله پس ازجراحی شروع شود.
  5. اندازه گیری فشار خون در فواصل منظم در طول درمان با این دارو ضروری است.
تداخل های دارویی
  • داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای ممکن است اثرات کاهنده فشار خون کلونیدین را کاهش دهند.
  • در صورت مصرف همزمان کلونیدین با مسدود کننده های گیرنده های بتا آدرنرژیک، قطع مصرف کلونیدن ممکن است موجب بحران زیادی فشار خون شود.
نکات قابل توصیه
  1. مصرف این دارو حتی در صورت احساس بهبودی باید ادامه یابد.
  2. این دارو، افزایش فشار خون را درمان نمی کند، بلکه آنرا کنترل می نماید. از این رو مصرف دارو ممکن است تا آخر عمر ضروری باشد.
  3. مراجعه به پزشک، قبل از قطع مصرف دارو ضروری است، زیرا ممکن است کاهش تدریجی مقدار مصرف برای جلوگیری از بروز زیادی واجهشی فشار خون لازم باشد.
  4. به علت احتمال بروز خواب آلودگی از رانندگی و کار کردن با وسایلی که نیاز به هوشیاری دارد، باید خودداری شود.
  5. از مصرف سایر داروها، بخصوص داروهای مقلد سمپاتیک که نیاز به نسخه ندارند و دارو های مضعفCNS  باید خودداری شود.
  6. توصیه می شود به منظور اطمینان از کنترل فشار خون در طول شب و کاهش حالت خواب آلودگی در روز، آخرین مقدار مصرف روزانه دارو هنگام خواب مصرف شود.
  7. در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، به محض بیاد آوردن، آن نوبت باید مصرف شود. اگر بیش از2  نوبت مصرف دارو فراموش شد، به دلیل احتمال بروز واکنش شدید، حتماً باید با پزشک مشورت گردد.

 

مقدار مصرف

بزرگسالان:

به عنوان پائین آورنده فشار خون، ابتدا 0.1 میلی گرم 2 بار در روز مصرف می شود. در صورت نیاز به کنترل فشار خون، مقدار مصرف هر هفته 0.1 میلی گرم افزایش می یابد  به عنوان مقدار نگهدارنده،0.2 - 0.6 mg/day  در مقادیر منقسم مصرف می شود.

به منظور کاهش فوری زیادی فشار خون (ولی نه در موارد اضطراری)، مقدار حمله ای  0.2 میلی گرم مصرف شود و سپس 0.1 میلی گرم هر یک ساعت تا زمانی که فشار خون دیاستولی کنترل گردد، یا مقدار مصرف تام به 0.8 میلی گرم برسد، مصرف می گردد.سپس بیمار با مقدار نگهدارنده دارو باید کنترل شود.

فرم های دارویی

Tablet: 0.2 mg