کورتیکوتروپین

موارد مصرف

کورتیکوتروپین به عنوان یک عامل تشخیصی عملکرد غده فوق کلیوی مصرف می شود.

مکانیسم اثر

کورتیکوتروپین هورمون طبیعی قسمت قدامی هیپوفیز (ACTH) است که می تواند با تحریک بخش قشری غده فوق کلیوی باعث ترشح کورتیکواستروئیدها شود. در افراد مبتلا به کم کاری اولیه غده فوق کلیوی این دارو افزایش قابل ملاحظه ای درغلظت کورتیزول ایجاد نمی کند.

فارماکوکینتیک

45 - 60 دقیقه پس از تزریق داخل وریدی یا زیرجلدی و یک ساعت پس از تزریق داخل عضلانی کورتیکوتروپین، غلظت پلاسمایی کورتیزول به حداکثر می رسد. نیمه عمر پلاسمایی دارو 15 دقیقه است.

عوارض جانبی

مصرف مقادیر زیاد کورتیکوتروپین می تواند اختلالات روانی را تشدید آب مروارید، کاهش تاری دید، تکرر ادرار بی مزه، قرحه گوارشی، علائم تاری دید، علائم شبه کوشینگ، آکنه، درد در ناحیه سرینی وافزایش فشار خون از عوارض جانبی دارو می باشند.

موارد منع مصرف

برای بیماران مبتلا به اسکلرودرم، پوکی استخوان، عفونت های شدید باکتریایی یا ویروسی، عفونت های قارچی سیستمیک، عمل جراحی جدید، عفونت هرپسی چشم، قرحه گوارشی یا سابقه ابتلا به آن، نارسایی احتقانی قلب، فشار خون بالا و حساسیت به دارو نباید مصرف شود. در درمان بیماری های همراه با نارسایی اولیه غده فوق کلیه نباید استفاده شود.

هشدارها

در هنگام استفاده دارو بایستی بیمار را از نظر واکنش های حساسیتی تحت نظر قرار داد. بروز واکنش ها به خصوص در تزریق زیرجلدی رایج می باشد.

تداخل های دارویی

همزما ن با واکسن های زنده، آمفوتریسین B، استروژن ها، داروهای ضد دیابت، انسولین، داروهای مدر دفع کننده، داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی نباید از این فرآورده استفاده نمود. وراپامیل باعث کاهش تاثیر کورتیکوتروپین و بروز پاسخ کاذب می شود.

نکات قابل توصیه

مصرف دارو در افراد مبتلا به دیابت، آبسه، عفونت های چرکی، دیورتیکولیت، میاستنی گراو، نارسایی کلیه، سیروز، هیپوتیروئیدیسم و اختلالات روانی بایستی با احتیاط انجام گیرد.

مقدار مصرف

در تشخیص عملکرد محور هیپوفیز - غدد کلیوی، مقادیر10 - 25 واحد در 500 میلی لیتر دکستروز 5% در طول مدت 8 ساعت به صورت انفوزیون داخل وریدی تجویز می شود. قبل و بعد از تجویز کورتیکوتروپین، غلظت پلاسمایی کورتیزول اندازه گیری می شود.

فرم های دارویی

Injection: 40 or 80 IU/ml