سیکلوفسفامید

موارد مصرف

سیکلوفسفامید در درمان لوسمی لنفوبلاستیک حاد، لوسمی مونوسیتیک حاد، لوسمی میلوژنوس حاد، لوسمی گرانولوسیتیک مزمن، آدنوکارسینومای تخمدان، سرطان پستان، سرطان ریه، سرطان آندومتر، میلوم مولتیپل، انواع لنفوما و در تومور ویلمز بکار می رود و به عنوان داروی کمکی جهت کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن برای جلوگیری از پس زدن پیوند، سندروم نفروتیک، آرتریت روماتوئید و لوپوس اریتماتوز بکار می رود.

مکانیسم اثر

یکی از متابولیت های سیکلوفسفامید مانند داروهای آلکیله کننده عمل می کند. اثر سلول کش آن عمدتاً ناشی از ایجاد اتصال بین دو رشته مولکولی DNA و نیز RNA و همچنین مهار ساخت پروتئین است.

فارماکوکینتیک

سیکلوفسفامید بخوبی از دستگاه گوارش جذب می گردد. به مقدار محدودی از سد خونی - مغزی عبور می کند. متابولیسم آن کبدی است و پس از آن به متابولیت های فعال تبدیل و نهایتاً از طریق کلیه دفع می گردد.

عوارض جانبی

عوارضی که با مقادیر مصرف معمول این دارو بروز می کند لکوپنی و یا عفونت است که معمولاً بدون علامت می باشد. بدلیل اثر کاهنده بر روی غدد جنسی احتمال بروز اختلال در دوران قاعدگی وجود دارد که پس از قطع دارو رفع می گردد. لکوپنی نیز معمولاً 17 - 21 روز پس از قطع دارو بهبود می یابد.

تداخل های دارویی

سیکلوفسفامید اگر همزمان با آلوپورینول ویا کولشی سین استفاده شود ممکن است غلظت اسید اوریک خون را بالا ببرد. سیکلوفسفامید در صورت مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد خوراکی، ممکن است فعالیت این دارو ها را به علت کاهش ساخت کبدی فاکتورهای پیش انعقادی و تداخل با تشکیل پلاکت ها، افزایش دهد. مصرف همزمان سیکلوفسفامید همراه سیتارابین باعث بروز خطر کاردیومیوپاتی می گردد. استفاده همزمان آن با داروهای دیگر مضعف سیستم ایمنی ممکن است باعث بروز عفونت گردد.

نکات قابل توصیه
  1. در صورت بروز خونریزی مصرف دارو باید قطع گردد.
  2. در صورت کاهش لکوسیت ها و پلاکت ها مصرف دارو باید قطع گردد تا سطح خونی آنها به حد قابل قبولی برسد و سپس می توان دارو را در صورت لزوم با مقدار کمتری تجویز نمود.
  3. بیمار باید برای جلوگیری از خطر عارضه کلیوی ناشی از افزایش اسید اوریک، مایعات زیاد مصرف کند.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

به عنوان ضد سرطان مقدار 1 – 5 mg/kg/day مصرف می شود. بعنوان کاهنده ایمنی در درمان آرتریت روماتوئید، به مقدار 1.5 – 2 mg/kg/day مصرف می شود. مقدار مصرف دارو می تواند تا مقدار 3 mg/kg/day افزایش پیدا کند.

کودکان:

به عنوان ضد نئوپلاسم مقدار شروع 2 - 8 mg/kg/day درمقادیر منقسم بمدت شش روز یا بیشتر مصرف می شود و مقدارنگهدارنده  2.5 mg/dayدو بار در هفته می باشد. در درمان سندروم نفروتیک 2.5 – 3 mg/kg/day مصرف می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

به عنوان ضد سرطان مقدار 40 – 50 mg/kg طی 2 – 5 روز تزریق می شود. مقدار مصرف نگهدارنده آن نیز 10 – 15 mg/day هر 7 – 10 روز و یا 3.5 mg/day دو بار در هفته به صورت وریدی است.

کودکان:

به عنوان ضد سرطان مقدار 2 – 8 mg/kg/day در مقادیر منقسم بمدت 6 روز یا بیشتر تزیق می شود. مقدار نگهدارنده 10 – 15 mg/day هر 7 – 10 روز یا 30 mg/kg هر 3 – 4 هفته یک بار یا پس از بازگشت فعالیت مغز استخوان به حالت عادی است.

 

فرم های دارویی

Injection: 200 mg, 500 mg