دسموپرسین

موارد مصرف

دسموپرسین برای درمان دیابت بی مزه نوروژنیک، شب ادراری اولیه (با غلظت طبیعی ادرار)، پرنوشی موقت و پرادراری همراه با تروما یا جراحی در ناحیه هیپوفیز، بیماری فون ویل براند نوع  I، هموفیلی خفیف نوع A و ترومبوسیتوپنی به کار می رود.

مکانیسم اثر

دسموپرسین آنالوگ وازوپرسین یا آنتی دیورتیک هورمون (ADH) می باشد. بنابراین با افزایش نفوذپذیری سلولی در مجاری جمع کننده ادراری موجب افزایش باز جذب آب در کلیه و نتیجتاً افزایش اسمولالیته ادرار و کاهش همزمان برون ده ادراری می شود. دسموپرسین اثرات آنتی هموراژیک خود را از طریق افزایش سطوح پلاسمایی فاکتور انعقادی  VIII(فاکتور ضد هموفیلیک) و افزایش فعالیت فاکتور فونویل براند و احتمالاً اثر مستقیم برجدار عروق خونی (تنگی عروق) اعمال می نماید.

فارماکوکینتیک

10 - 20 درصد دارو از مخاط بینی جذب می شود به دنبال تجویز از راه بینی طی یک ساعت اثر ضد ادراری دارو ظاهر می شود و طی 1 - 5 ساعت به حداکثر اثر می رسد. متابولیسم دارو کلیوی است. طول اثر آنتی دیورتیک دارو با تجویز از راه بینی متغیر بوده و8 - 20  ساعت است.

عوارض جانبی

احتباس مایعات و کاهش سدیم خون، در صورتی که تجویز دارو بدون محدود کردن مصرف مایعات باشد (در موارد شدید این عارضه با تشنج همراه است)، سردرد، تهوع، استفراغ، احتقان بینی و خونریزی از بینی گزارش شده است.

موارد منع مصرف

این دارو به منظور درمان شب ادراری در مبتلایان به نارسائی کلیوی، بیماری های قلبی -عروقی و مبتلایان به زیادی فشار خون شریانی نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس باید با احتیاط مصرف شود. همچنین در صورت وجود حساسیت به دارو و استعداد تشکیل ترومبوز، رینیت آلرژیک، احتمال عفونت مجاری تنفسی فوقانی نیز باید با احتیاط مصرف شود.
  2. در حین درمان با دسموپرسین از مصرف زیاد مایعات باید خودداری شود. افزایش مصرف مایعات به ویژه در سالمندان و کودکان می تواند موجب کاهش سدیم خون و مسمومیت با آب گردد. در درمان شب ادراری با اندازه گیری مرتب وزن و فشار خون بیمار می توان افزایش بیش از حد مایعات بدن را کنترل نمود.
  3. تجویز داخل وریدی سریع دارو ممکن است موجب افت فشار خون گردد.
تداخل های دارویی

مصرف همزمان با کاربامازپین، کلرپروپامید یا کلوفیبرات می تواند موجب افزایش اثر ضد ادراری دارو گردد. به عکس، استفاده همزمان از داروهایی چون لیتیم و دمکلوسایکلین یا نوراپی نفرین از اثر ضد ادراری می کاهد.

نکات قابل توصیه
  1. قبل از مصرف دارو باید از عدم حساسیت فرد به دارو اطمینان حاصل گردد.
  2. در هنگام مصرف دارو از راه بینی باید دقت به عمل آید تا دارو بیش از میزان تجویز شده مصرف نگردد.
  3. در هنگام تجویز دارو برای ارزیابی و تشخیص عملکرد کلیه ها، بهتر است مثانه بیمار خالی باشد.
  4. در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، به محض یاد آوری، دارو باید مصرف شود. در صورت فراموش شدن مصرف تا روز بعد، از دو برابر کردن و مصرف کردن دارو باید خودداری شده و رژیم درمانی معمولی ادامه یابد.
مقدار مصرف

بزرگسالان:

در دیابت بی مزه مرکزی 10 میکروگرم از راه بینی هنگام خواب مصرف می شود. این مقدار را می توان در مقادیر 2.5 میکروگرمی هر شب افزایش داد تا پاسخ رضایت بخش بدست آید. در صورت زیاد بودن حجم ادرار، می توان یک مقدار صبحگاهی که میزان 10میکروگرم به رژیم درمانی افزود و مقدار آن را تا دستیابی به نتیجه مطلوب تنظیم نمود. به عنوان دوز نگهدارنده،10 - 40 mcg/day  به صورت دوز واحد یا در دو یا سه مقدار منقسم در روز مصرف می شود. برای درمان شب ادراری اولیه، 10 میکروگرم در هر سوراخ بینی هنگام خواب (حداکثر20 mcg/day) و به عنوان دوز نگهدارنده10 - 40 mcg/day  بر اساس پاسخ بیمار مصرف می شود.

در بیماران فون ویل براند، ترومبوسیتوپاتی ها و هموفیلی،2 - 4  میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بصورت اینترانازال بکار می رود.

کودکان:

در دیابت بی مزه مرکزی، در کودکان با سن 3 ماه تا 12 سال،5 mcg/day  یک یا دو بار در روز مصرف می شود. در شب ادراری اولیه در کودکان کمتر از 6 سال، مقدار دارو مشابه مقدار مصرف بزرگسالان است.

فرم های دارویی

Nasal Solution: 0.1 mg/ml

Nasal Spray: 10 mcg/dose