دکستروز

موارد مصرف

محلول های 5 و 10 درصد دکستروز از طریق انفوزیون وریدی محیطی برای تامین کالری در مواردی که درمان جانشینی مایع و کالری لازم است، مصرف می شوند. محلول های 20 درصد دکستروز در مواردی که تامین کالری کافی در حداقل حجم آب ضروری باشد، مصرف می شود. محلول های 50 درصد دکستروز در درمان کمی قند خون ناشی از مصرف مقدار زیاد انسولین مصرف می گردد.

مکانیسم اثر

محلول های تزریقی دکستروز بعنوان منبع کالری و مایعات مصرف می شوند (هر گرم گلوکز مونوهیدرات، 3.4 کالری انرژی آزاد می کند). دکستروز تزریقی ممکن است دیورز ایجاد کند. این ماده براحتی متابولیزه می شود و ممکن است از دست رفتن پروتئین و نیتروژن را کاهش داده و تشکیل گلیکوژن را تسریع نماید.

فارماکوکینتیک

گلوکز تزریقی براحتی متابولیزه می شود و در اثر اکسیداسیون به آب و دی اکسید کربن تبدیل می گردد.

عوارض جانبی

واکنش های تب زا، عفونت در محل تزریق، نکروز بافتی، ترومبوز وریدی یا فلبیت، اغتشاش شعور یا عدم هوشیاری و تحریک ورید با مصرف این دارو گزارش شده است.

هشدارها
  1. محلول های دکستروز در صورت وجود دیابت بدون علائم بالینی یا آشکار یا عدم تحمل کربوهیدرات ها و همچنین در نوزادان مادران مبتلا به دیابت، باید با احتیاط مصرف شوند.
  2. محلول های هیپرتونیک دکستروز ممکن است در صورت مصرف از راه انفوزیون وریدی محیطی، موجب بروز ترومبوز شوند. بنابراین، این محلول ها باید از طریق کاتتر به آهستگی در وریدهای مرکزی تزریق شوند.
نکات قابل توصیه
  1. وضعیت بیمار از نظر تعادل مایع و غلظت الکترولیت ها و تعادل اسید و باز باید پیگیری شود.
  2. محلول دکستروز را باید طوری تزریق نمود که دارو به بافت های اطراف رگ نشت نکند.
  3. محلول های غلیظ دکستروز را نباید بصورت عضلانی یا زیرجلدی تزریق نمود.
مقدار مصرف

بزرگسالان:

مقدار 10 - 25 گرم از محلول 20 درصد در هر نوبت تزریق می شود. حداکثر سرعتی که می توان دکستروز را انفوزیون نمود، بدون آنکه قند در ادرار دیده شود، 0.5g/kg/hr است.

 

کودکان:

در کودکان بمنظور کنترل علائم حاد کمی قند خون، 250 - 500mg/kg از محلول 20  درصد تزریق می شود.

فرم های دارویی

Injection Solution: 5% (Dextrose anhydrous or monohydrate eq. to 5 g/100ml)

Injection Solution: 10% (Dextrose anhydrous or monohydrate eq. to 10 g/100ml)

Injection Solution: 20% (Dextrose anhydrous or monohydrate eq. to 20 g/100ml)

Injection Solution: 50% (Dextrose anhydrous or monohydrate eq. to 50 g/100ml)

Injection Solution: 3.33% in NaCl 0.3% (Dextrose anhydrous or monohydrate eq. to 3.33%/100ml)

Injection Solution: 5% in NaCl 0.45% (Dextrose anhydrous or monohydrate eq. to 5g/100ml)

Injection Solution: 5% in NaCl 0.9% (Dextrose anhydrous or monohydrate eq. to 5g/100ml)