دیکلوفناک

موارد مصرف

دیکلوفناک سدیم در درد و التهاب ناشی از بیماری روماتیسمی شامل آرتریت جوانان و دیگر اختلالات عضلانی - اسکلتی، دردهای بعد از جراحی و نیز نقرس حاد به کار می رود.

مکانیسم اثر

دیکلوفناک از مهارکننده های قوی آنزیم سیکلواکسیژناز است. این دارو همچنین پروستاگلاندین ها، پروستاسایکلین و ترومبوکسان را کاهش می دهد.

فارماکوکینتیک

دیکلوفناک از راه های خوراکی یا رکتوم به طور کامل جذب می گردد. حداکثر غلظت سرمی 2 ساعت بعد از مصرف خوراکی ایجاد می شود. اتصال پروتئینی دارو 99% بوده، متابولیت های دارو غیرفعال بوده، و نیمه عمر آن 2 ساعت است. دارو عمدتاً از راه ادرار دفع می گردد.

عوارض جانبی

عوارض گوارشی شامل تهوع، اسهال، و نیز گاهگاهی خونریزی یا زخم ممکن است بروز نماید. واکنش های آلرژیک بویژه آنژیوادم، برونکو اسپاسم و بثورات جلدی و نیز عوارضی نظیر سرگیجه، سردرد، اختلالات شنوایی (مانند وزوز گوش) و دفع خون در ادرار ممکن است ایجاد گردد.

طی 2 سال گذشته گزارشات متعددی از فلج ناشی از تزریق دیکلوفناک در کودکان زیر 13 سال به مرکز ثبت و بررسی عوارض جانبی داروها ارسال شده است.

موارد منع مصرف

در بیماران حساس به ASA یا دیگر داروهای NSAID و بیماران دچار پورفیری کبدی نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در بیماران دچار اختلالات کلیوی، کبدی یا قلبی، با احتیاط و با حداقل میزان ممکن به کار رود. در ضمن وضعیت عملکرد کلیه مرتباً کنترل گردد.
  2. در بیماران دچار زخم معده فعال، از مصرف خودداری شود. همچنین بیماران با سابقه زخم، بهتر است از مصرف این دارو پرهیز نموده و در صورت بروز صدمات معدیروده ای، مصرف آن قطع گردد.
  3. این دارو در افراد پیر و همچنین افرادی که سابقه حمله آسم و حساسیتی دارند با احتیاط مصرف شود.
  4. طی 2 سال گذشته گزارشات متعددی از فلج ناشی از تزریق دیکلوفناک در کودکان زیر 13 سال به مرکز ثبت و بررسی عوارض جانبی داروها ارسال شده است.
تداخل های دارویی
  • در مصرف همزمان با مهارکننده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE)، سبب مهار اثر ضد فشار خون این داروها گردیده، و احتمالاً خطر نارسایی کلیوی و هیپرکالمی را افزایش می دهد.
  • مصرف داروهای ضد میکروبی از دسته کینولون ها همراه دیکلوفناک خطر بروز تشنج را افزایش می دهد.
  • خطر سمیت کلیوی در صورت مصرف همزمان سیکلوسپورین و دیکلوفناک افزایش می یابد.
  • دفع لیتیوم و نیز احتمالاً متوترکسات به وسیله این دارو کاهش یافته، سمیت آنها افزایش می یابد.
نکات قابل توصیه
  1. در سابقه زخم معده یا اختلالات شدید کبدی با احتیاط مصرف شود.
  2. در محل تزریق ممکن است درد و گاهگاهی صدمات بافتی ایجاد گردد.
  3. مصرف شیاف ممکن است سبب تحریک موضعی گردد.
  4. شکل تزریقی این دارو در کودکان زیر 13 سال نباید مصرف شود.
مقدار مصرف

خوراکی:

از راه خوراکی 75 - 100 mg/day در 2 - 3  مقدار منقسم ترجیحاً بعد از غذا مصرف می گردد.

 

تزریقی:

تزریق در عمق عضلات سرین، در حالات حاد و بعد از جراحی به میزان 75 mg/day (یکبار و در حالات شدید دو بار در روز) و حداکثر 2 روز انجام می شود. در کولیک حالب ها 75 میلی گرم تزریق می شود که در صورت لزوم 30 دقیقه بعد تکرار می گردد.

 

شیاف:

به میزان 100 میلی گرم و معمولاً در شب استعمال می شود.

فرم های دارویی

Delayed Release Tablet: 25 mg, 50 mg

Suppository: 50 mg, 100 mg

Injection: 75 mg/3 ml

Extended Release Tablet: 100 mg

Extended Release Capsule: 100 mg