دلیتیازم

موارد مصرف

دیلتیازم در درمان آنژین، زیادی فشار خون و آریتمی مصرف می شود. این دارو در کنترل آنژین وازواسپاتیک یا آنژین ناپایدار در بیمارانی که قادر به تحمل داروهای مسدود کننده گیرنده بتا - آدرنرژیک یا نیترات ها نیستند یا علائم بیماری آنها با این داروها از بین نمی رود، مصرف می گردد. دیلتیازم تزریقی در درمان تاکی کاردی فوق بطنی و کنترل موقت ضربان بطنی سریع در فلوتر دهلیزی یا فیبریلاسیون دهلیزی نیز مصرف می شود.

فارماکوکینتیک

این دارو بخوبی از مجرای گوارش جذب می شود و به دلیل متابولیسم عبور اول از کبد، فراهمی زیستی آن تقریباً 40 درصد می باشد. فراهمی زیستی با مصرف طولانی مدت و افزایش مقدار مصرف، افزایش می یابد. پیوند این دارو به پروتئین های پلاسما زیاد می باشد، نیمه عمر این دارو پس از مصرف یک مقدار واحد خوراکی 20 - 30 دقیقه و برای مقادیر مصرف تکراری و زیاد، تقریباً 5 تا 8 ساعت می باشد. نیمه عمرآن از راه تزریقی نیز تقریباً 3.4 ساعت است. اثر دیلتیازماز راه تزریقی طی 3 دقیقه (به منظور کاهش سرعت ضربان قلب یا تبدیل تاکی کاردی فوق بطنی حمله ای به ریتم سینوسی) و با مصرف قرص های معمولی پس از30 - 60  دقیقه شروع می شود. زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر با مصرف مکرر از راه خوراکی حدود 2 هفته و با تزریق سریع وریدی 2 - 7 دقیقه است. طول اثر دارو از راه خوراکی 4 - 8 ساعت، از راه تزریق سریع وریدی 1 – 3 ساعت و از راه انفوزیون مداوم وریدی 0.5 - 1 ساعت است.

عوارض جانبی

برادی کاردی، انسداد سینوسی - دهلیزی و دهلیزی- بطنی، کاهش فشار خون، کسالت، سر درد، اختلالات گوارشی، برافروختگی و احساس گرما، خیز (ورم مچ پا) از عوارض جانبی مهم دارو می باشند.

موارد منع مصرف

این دارو در انسداد درجه 2 یا 3 دهلیزی بطنی (مگر در مواردی که از ضربان ساز مصنوعی استفاده شده باشد)، کاهش شدید فشار خون، نارسایی عملکرد گره سینوسی - دهلیزی و سندرم w-p-w همراه با فلوتر یا فیبریلاسیون دهلیزی نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. مقدار مصرف دیلتیازم در بیماران مبتلا به عیب کار کلیه و کبد باید کاهش داده شود.
  2. این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: برادی کاردی شدید، نارسایی قلبی، شوک کاردیوژنیک، انفارکتوس حاد میوکارد همراه با احتقان ریوی و حساسیت به داروهای مسدود کننده کانال کلسیمی.
  3. اندازه گیری فشار خون، ثبت نوار قلبی و اندازه گیری ضربان قلب در طول مصرف دارو ضروری است.
تداخل های دارویی
  • خطر بروز برادی کاردی، انسداد دهلیزی- بطنی و ضعف عضله قلب ناشی از مصرف آمیودارون، با مصرف همزمان دیلتیازم افزایش می یابد.
  • اثر کاربامازپین و تئوفیلین با مصرف دیلتیازم افزایش می یابد.
  • دیلتیازم سبب افزایش غلظت پلاسمایی فنی توئین و دیگوکسین می شود.
  • مصرف همزمان دیلتیازم با داروهای مسدود کننده گیرنده های بتا - آدرنرژیک، خطر بروز برادی کاردی و انسداد دهلیزی - بطنی را افزایش می دهد.
  • اثر دیلتیازم در مصرف با فنوباربیتال و فنی توئین کاهش می یابد.
  • هنگام مصرف پروکائین آمید یا کینیدین همراه با داروهای مسدود کننده کانال کلسیمی، باید احتیاط نمود، زیرا هر دو گروه از داروها دارای اثرات اینوتروپیک منفی هستند.
  • در صورت مصرف همزمان داروهای کاهنده پتاسیم خون با این دارو، اثرات کاهنده فشار خون ممکن است تشدید شود.
نکات قابل توصیه
  1. مصرف این دارو حتی در صورت احساس بهبودی باید ادامه یابد.
  2. این دارو افزایش فشار خون را درمان نمی کند، بلکه آنرا کنترل می نماید. از این رو مصرف آن ممکن است تا آخر عمر ضروری باشد.
  3. کاهش دفعات بروز درد قفسه سینه ممکن است بیمار را تشویق به فعالیت بیش از حد کند. بنابراین، در مورد میزان تمرینات بدنی باید با پزشک مشورت شود.
  4. از مصرف سایر داروها، بخصوص داروهای مقلد سمپاتیک که نیاز به نسخه ندارند، باید خودداری شود.
  5. نبض بیمار باید کنترل شود و  در صورتی که کمتر از50  بار در دقیقه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
  6. در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، به محض بیاد آوردن، آن نوبت باید مصرف شود، مگر اینکه تقریباً زمان مصرف نوبت بعدی فرارسیده باشد، در اینصورت مقدار مصرف بعدی نیز نباید دو برابر گردد.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

مقدار مصرف این دارو در درمان آنژین یا افزایش فشار خون در بزرگسالان، 30 میلی گرم 3 یا 4 بار در روز (در مورد بیماران سالخورده، ابتدا 2 بار در روز) است که در صورت نیاز می توان این مقدار را با فاصله هر1  یا 2 روز برحسب نیاز و تحمل بیمار افزایش داد. بیشینه مقدار مصرف 360 mg/day  است. مقدار مصرف اشکال دارویی خوراکی پیوسته رهش حداکثر 240 میلی گرم یکبار در روز می باشد و مقدار دارو بر حسب نیاز و تحمل دارو تنظیم می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

از راه تزریق وریدی به عنوان ضد آریتمی، مقدار 0.25 mg/kg  به آهستگی و در مدت بیش از 2 دقیقه با پیگیری مداوم الکتروکاردیوگرام و فشار خون تجویز می شود. اگر پاسخ کافی حاصل نشود، مقدار0.35 mg/kg  را می توان 15 دقیقه پس از خاتمه تزریق مقدار اولیه تجویز نمود. باید توجه داشت که بعضی از بیماران به مقدار 0.15 mg/kg  پاسخ می دهند، اگر چه طول اثر دارو ممکن است کمتر باشد.

در انفوزیون مداوم وریدی، ابتدا 10 mg/hr  بلافاصله پس از آخرین تزریق سریع وریدی تجویز می شود. سرعت انفوزیون ممکن است به میزان 5 mg/hr  باشد.

فرم های دارویی

Tablet: 60 mg

Powder for Injection: 100 mg

Injection: 100 mg

Extended Release Capsule: 120 mg

Extended Release Tablet: 120 mg