دونپزیل

موارد مصرف

این دارو در درمان موارد خفیف تا متوسط زوال عقل در بیماری آلزایمر بکار می رود. البته این دارو روند پیشرفت بیماری را جلوگیری نمی کند.

مکانیسم اثر

این دارو یک مهارکننده غیررقابتی برگشت پذیر کولین استراز است و بطور نسبتاً انتخابی این آنزیم را در نورون ها و بویژه در مغز مهار می کند و بنظرمی رسد که آثار درمانی خود را از طریق اثرات کولینرژیک خود اعمال می کند.

فارماکوکینتیک

این دارو جذب خوبی داشته و فراهمی زیستی خوراکی آن 100 درصد است. جذب گوارشی آن تحت تاثیر غذا یا زمان مصرف دارو قرار نمی گیرد. پیوند پروتئینی آن زیاد و حدود 96 درصد می باشد. دونپزیل در کبد بطور وسیع متابولیزه می شود و تحت تاثیر اثر عبور اولیه کبدی قرارمی گیرد. نیمه عمر حذف آن حدود 70 ساعت و زمان رسیدن به اوج غلظت سرمی 3 - 4 ساعت می باشد. حذف آن کلیوی و صفراوی است.

عوارض جانبی

بی اشتهایی، خستگی و ضعف غیرعادی، بی خوابی، تهوع، استفراغ، اسهال و کرامپ عضلانی و در برخی موارد رویاهای غیرعادی، درد مفاصل، گیجی، سردرد، تکرر ادرار، افسردگی، سنکوپ، خواب آلودگی و خونریزی غیرعادی از عوارض جانبی این دارو هستند.

هشدارها
  1. این دارو در موارد اختلالات قلبی - عروقی نظیر سندرم سینوس بیمار یا اختلالات هدایتی فوق بطنی و سنکوپ، قرحه گوارشی یا سابقه آن، آسم و سایر بیماری های مزمن انسدادی ریه، اختلال عملکرد کبد و سابقه تشنج باید با احتیاط فراوان تجویز شود.
  2. برای اطمینان از مصرف صحیح این دارو و هر داروی دیگر در بیماران دچار زوال عقل یا اختلالات شناختی، باید حتی الامکان مصرف دارو تحت نظر فرد دیگری صورت گیرد.
تداخل های دارویی
  • مصرف این دارو با داروهای آنتی کولینرژیک می تواند موجب مهار اثرات هر دو دارو شود.
  • مصرف همزمان این دارو با داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی می تواند عوارض گوارشی بیشتری را در پی داشته باشد.
  • تجویز داروهای کولینرژیک از جمله بتانکول و همچنین سوکسینیل کولین با دونپزیل ممکن است موجب تقویت اثر این داروها یا دونپزیل شود.
نکات قابل توصیه
  1. این دارو باید دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف شود و از مصرف بیش از مقدار تجویز شده باید خودداری نمود.
  2. در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو، از مصرف آن نوبت باید صرف نظرکرد و از دو برابر کردن مصرف نوبت بعدی نیز خودداری نمود.
  3. بیماران تحت درمان با این دارو باید بطور مرتب و منظم به پزشک مراجعه کنند.
  4. در صورت انجام هر گونه جراحی یا اعمال دندانپزشکی، باید پزشک یا دندانپزشک را از مصرف این دارو آگاه نمود.
  5. در صورت بروز گیجی، خواب آلودگی، منگی یا عدم تعادل، بیماران باید احتیاط کنند.
  6. این دارو باید عصرها مصرف شود ولی در صورت بروز بیخوابی، می توان آن را در طی روز مصرف نمود.
مقدار مصرف

در بزرگسالان ابتدا 5 mg یک بار در روز تجویز می شود. پس از 4 - 6 هفته در صورت نیاز می توان آن را تا  10 mg/day افزایش داد. ولی باید توجه داشت که با این افزایش، احتمال بروز عوارض جانبی نیز بیشتر می شود. بیشینه مقدار مصرف آن 10 mg/day است ولی در خانم های مسن با وزن بدن کم، نباید بیش از 5 mg/day از دارو مصرف شود.

فرم های دارویی

Tablet: 5, 10 mg