دوکساپرام

موارد مصرف

دوکساپرام به عنوان محرک در درمان ضعف تنفسی، تضعیف تنفسی پس از اعمال جراحی و یا آپنه ای که بدلیل مصرف شل کننده های عضلانی - اسکلتی ایجاد نشده باشد، نارسایی حاد تنفسی در مبتلایان به بیماری انسدادی مزمن ریوی و نیز برای تحریک تنفس عمیق بعد از اعمال جراحی به کار می رود.

مکانیسم اثر

این دارو با تاثیر بر گیرنده های شیمیائی کاروتید محیطی موجب تحریک تنفس و در نتیجه افزایش حجم حیاتی و افزایش جزئی تعداد تنفس می گردد. به تدریج با افزایش میزان مصرف دارو، مراکز تنفس در بصل النخاع نیز تحریک شده که این خود به طور پیشرونده، سایر قسمت های مغز و طناب نخاغی را نیز تحریک می کند.

فارماکوکینتیک

اثر دارو طی 20 - 40 ثانیه شروع شده و پس از 1 - 2 دقیقه به حداکثر می رسد. اثر دوکساپرام 5 - 12  دقیقه به طول می انجامد. حدود 55% آن از طریق صفرا دفع می گردد.

عوارض جانبی

بروز عوارض قلبی - عروقی مانند درد قفسه سینه، ضربانات سریع یا نامنظم قلب و یا همولیز و ترومبوفلبیت گزارش شده است.

موارد منع مصرف

دوکساپرام در مواردی چون صدمات عروق مغزی، بیماری شریان کرونر، صرع، ضربه به سر، نارسایی قلبی، افزایش حاد فشار خون، عدم کفایت تنفسی بدلایلی از قبیل انسداد راه های هوائی، دیسپنه شدید، پنوموتوراکس، فلج عضلانی و نیز در بیماری های ریوی مثل آسم حاد نایژه ای، آمبولیسم ریوی، نارسایی تنفسی ناشی از اختلالات عضلانی - اسکلتی و فیبروز ریوی نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. استفاده از دوکساپرام به منظور درمان آپنه در نوزادان، ممکن است عوارضی چون تحریک اعصاب مرکزی، صرع و احتمالاً زیادی فشار خون به همراه داشته باشد.
  2. چنانچه سرعت انفوزیون بیش از مقدار توصیه شده باشد ممکن است باعث بروز همولیز شود.
  3. در برخی موارد مانند سابقه آسم نایژه ای، آریتمی قلبی یا تاکی کاردی شدید، خیز مغزی، پرکاری تیروئید، فئوکروموسیتوم، عیب کار کبد یا کلیه ها باید با احتیاط مصرف شود.
تداخل های دارویی
  • تجویز همزمان داروهای مهار کننده آنزیم مونوآمین اکسیداز (MAO) شامل فورازولیدون، و پروکاربازین و نیز ترکیبات مقلد سمپاتیک موجب تقویت اثرات تنگ کننده عروقی این داروها و یا دوکساپرام می گردد.
  • مصرف توام محرک های CNS با دوکساپرام نیز موجب تحریک اضافی CNS خواهد شد.
  • مصرف همزمان هوشبرهای هیدروکربنه نیز با اثرات دوکساپرام به دلیل افزایش حساسیت میوکارد به کاتکول آمین ها به وسیله این ترکیبات تداخل دارد.
نکات قابل توصیه
  1. در مصرف طولانی مدت بهتر است محل تزریق را تغییر داد تا از بروز ترمبوفلبیت یا تحریکات موضعی جلوگیری شود.
  2. در طول دریافت دارو کنترل علائم حیاتی (قلبی - عروقی) و ABG بیمار توصیه می شود.
مقدار مصرف

به منظور درمان تضعیف تنفسی پس از عمل جراحی، 0.5 mg/kg به صورت تزریق وریدی تجویز می شود. میزان مصرف در یک تزریق، نباید از 1.5 mg/kg  تجاوز نماید. در صورت نیاز به تکرار مصرف، تجویز دارو در فواصل  5 دقیقه ای صورت می گیرد، تا حداکثر مقدار مصرف به  2 mg/kg برسد.

فرم های دارویی

 Injection: 100 mg/5 ml