فلوئورواوراسیل

موارد مصرف

فلوئورواوراسیل در درمان کارسینوم کولورکتال، پستان، معده و لوزالمعده تجویز می شود.

 همچنین در درمان کارسینوم مثانه، پروستات، تخمدان، دهانه رحم، رحم، ریه، کبد، سر و گردن، ترشحات ناشی از تومور بدخیم در فضای جنب، صفاق و پریکارد نیز مصرف شده است.

فلوئورواوراسیل در درمان کراتوز چندگانه ناشی از نور خورشید و کارسینوم پوست بکار می رود.

این دارو در درمان التهاب لب ناشی از نور خورشید، لکوپنی مخاطی، درماتیت ناشی از پرتو درمانی،بیماری بوئن و اریتروپلازی کوئیرات نیز مصرف شده است.

مکانیسم اثر

فلوئورواوراسیل آنالوگ پیریمیدین است. در چرخه سلولی به طور اختصاصی در فاز S تقسیم سلولی موثر است و با تبدیل به متابولیت فعال در بافت ها باعث مهارساخت DNA و RNA می شود.

فارماکوکینتیک

فلوئورواوراسیل از سد خونی - مغزی عبور می کند. متابولیسم دارو کبدی وسریع است. نیمه عمر تزریق وریدی در فاز آلفا 10 - 20 دقیقه و در فاز بتا 20 ساعت می باشد.  دفع آن عمدتاً از طریق ریه ها (60 - 80 درصد ) و کلیه ها ( 7-20درصد) می باشد.

عوارض جانبی

اسهال، اروفاگوفارنژیت، کاهش گلبول های سفید یا عفونت، استئوماتیت اولسراتیو، درماتیت و زخم گوارشی از عوارض جانبی مهم و نسبتاً شایع فلوئورواوراسیل می باشند.

واکنش های التهابی یا حساسیتی، سوزش، درماتیت تماسی، افزایش حساسیت پوست به نور، خارش، ترشح، درد یا حساس شدن موضع به لمس از عوارض جانبی مهم و نسبتاً شایع بعد از مصرف شکل دارویی کِرِم می باشند.

هشدارها
  1. این دارو بسیار سمی است و به محض بروز اولین علائم مسمومیت مثل اسهال، کاهش سلول های خونی، زخم و خونریزی گوارشی، ازوفاگوفارنژیت، خونریزی در هر عضوی، استئوماتیت و استفراغ جهنده مصرف دارو باید قطع گردد. با این وجود می توان مصرف دارو را با مقدار مصرف کمتر بعد از بر طرف شدن این علائم مجدداً از سر گرفت.
  2. به دلیل امکان بروز سمیت عصبی از تزریق دارو داخل غلاف نخاعی خودداری شود.
  3. شکل دارویی کرم در بافت های با زخم خونریزی دهنده با توجه به جذب سیستمیک و بروز مسمومیت و  نیز در کلوآسما با احتیاط مصرف شود.
  4. در صورت بروز واکنش های التهابی وسیع روی پوست طبیعی بعد از مصرف کرم، درمان متوقف شود. تجویز کورتیکوستروئیدهای موضعی پس از تکمیل درمان با دارو می تواند باعث تسریع در بهبود ضایعات شود.
نکات قابل توصیه
  1. بیمار باید در شروع درمان در بیمارستان بستری شود.
  2. مقدار مصرف نگهدارنده دارو بر اساس نیازهای فردی هر بیمار و بر مبنای پاسخ های هماتولوژیک بیمار متناسب با مقدار مصرف قبلی تنظیم شود. مقدار مصرف بعدی دارو، تنها پس از بهبود عوارض سمی مقدار مصرف قبلی باید تجویز شود.
  3. اندازه گیری هماتوکریت یا هموگلوبین و شمارش لکوسیت و پلاکت در ابتدا و طول درمان لازمست.
  4. انفوزیون آهسته وریدی دارو(2 – 24  ساعت )از سمیت دارو می کاهد، هر چند تزریق سریع داخل وریدی دارو1-2 )  دقیقه ) موثرتر است.
  5. قبل از مصرف کر م فلوئورواوراسیل بیوپسی در شروع و طول درمان برای تایید بهبود کارسینوم سطحی سلول های قاعده ای، توصیه می شود.
  6. در صورت بروز لکه های صورتی و نرم در محل مصرف کرم، مصرف دارو باید قطع شود.
  7. احتمال بروز واکنش حساسیت به نور طی درمان با کرم فلوئورواوراسیل و 1 - 2 ماه پس از خاتمه درمان وجود دارد. لذا از قرارگرفتن در مقابل نور خورشید خودداری شود.
مقدار مصرف

در درمان کارسینومای کولورکتال، پستان، معده، لوزالمعده، مثانه، پروستات یا تخمدان ابتدا 7-12 mg/kg/day به مدت 4 روز تجویز می شود که در صورت عدم بروز علائم مسمومیت 3 روز بعد 7-10 mg/kg هر 3 یا 4 روز در میان به مدت 2 هفته تزریق وریدی می شود. برنامه مصرف دارو می تواند به صورت 12 mg/kg/day  به مدت 4 روز باشد که در صورت ظاهر نشدن علائم مسمومیت 6 mg/kg  یک روز در میان برای 4 - 5 روز تا مدت 12 روز تکرار می شود. مقدار مصرف نگهدارنده 7 – 12 mg/kg هر 7 – 10 روز یکبار برای 4 یا 5 روز است که هر ماه تکرار می شود.

حداکثرمقدار مصرف تا 800 mg/day (یا 400 mg/day در بیماران با شدت بیماری کمتر) می باشد.

 شکل داروئی کرم دارو در درمان کراتوز ناشی از نور خورشید یا اشعه ماورابنفش، 1 - 2 بار در روز به میزانی که ضایعه را بپوشاند به کار می رود. در کارسینوم سطحی سلول های قا عده ای دو بار در روز به کار می رود. درمان باید حداقل 3 - 6 هفته و گاه تا 12 هفته ادامه یابد.

فرم های دارویی

Injection: 50 mg/ml

Topical Cream: 5%