انسولین

موارد مصرف

انسولین در درمان دیابت ملیتوس، درمان کتواسیدوز دیابتیک و تشخیص کمبود هورمون رشد به کار می رود.

مکانیسم اثر

انسولین ذخیره و متابولیسم کربوهیدرات ها، پروتئین و چربی ها را کنترل می کند. انتقال فعال گلوکز را از غشای سلولی بافت چربی و عضله افزایش می دهد و موجب تبدیل گلوکز و اسید چرب آزاد داخل سلولی به شکل ذخایر گلیکوژن و تری گلیسیرید می شود و همچنین تبدیل گلوکز کبدی به گلیکوژن را افزایش داده و خروج گلوکز از کبد را مهار می کند. تزریق داخل وریدی انسولین با کاهش قند خون، ترشح هورمون رشد را تحریک می کند.

فارماکوکینتیک

در تزریق زیرجلدی، شروع اثر انسولین رگولار 30 - 60 دقیقه پس از تزریق و طول اثر آن 8 ساعت می باشد و پس از 2 - 4 ساعت به حداکثر اثر خود می رسد. شروع اثر انسولین ایزوفان دوفازی پس از30 دقیقه، طول اثر آن 24 ساعت و حداکثر اثر آن پس از 4 - 8 ساعت دیده می شود. شروع اثر انسولین NPH انسانی (ایزوفان) پس از 3 - 4 ساعت، طول اثر آن 18 - 24  ساعت و حداکثر اثر آن پس از 6 - 12 ساعت می باشد. انسولین در بیشتر بافت های بدن توزیع می شود، متابولیسم آن کبدی و کلیوی است. نیمه عمر دارو 5 - 6 دقیقه و 30 - 80 درصد دفع آن کلیوی می باشد.

عوارض جانبی

واکنش های موضعی و دیستروفی بافت چربی در محل تزریق، کاهش قند خون با مصرف مقادیر زیاد و نیز افزایش وزن دیده شده است. پروتامین موجود در فرآورده های انسولین ممکن است واکنش های آلرژیک ایجاد کند.

موارد منع مصرف

در اسهال، فلج معده، انسداد روده، استفراغ و دیگر شرایطی که سبب عدم جذب غذا می شود و یا شرایطی که موجب کاهش قند خون می شود مانند بی کفایتی آدرنال و هیپوفیز نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در بیماری های کلیوی با توجه به تغییرات کلیرانس انسولین، در بیماری های کبدی با توجه به تغییرات متابولیسم انسولین و تغییرات غلظت قند خون، تنظیم میزان مصرف لازم می باشد.
  2. در شرایط ایجاد کننده افزایش قند خون مانند تغییرات هورمونی در زنان، تب، پرکاری غده فوق کلیوی، عفونت و استرس های روانی ممکن است نیاز به انسولین افزایش یابد.
  3. پرکاری تیروئید فعالیت بدن و کلیرانس انسولین را زیاد کرده و کنترل قند خون را مشکل می کند.
  4. جراحی یا تروما ممکن است قند خون را افزایش و یا کاهش داده و تنظیم مقدار مصرف انسولین لازم باشد.
تداخل های دارویی
  • بلوک کننده های بتا آدرنرژیک ممکن است سبب بالا رفتن یا کاهش قند خون شوند، بلوک کننده های اختصاصی بتا یک کمتر عوارض فوق را ایجاد می کنند ولی می توانند علائم کاهش قند خون را مخفی کنند.
  • کورتیکواستروئیدها اثرات انسولین را خنثی می کنند. بنابراین تنظیم مقدار مصرف دارو لازم می باشد.
نکات قابل توصیه
  1. در دوران بارداری و شیردهی ممکن است نیاز به انسولین تغییر کند، بنابراین کنترل قند خون لازم می باشد.
  2. در کودکان قبل از سن بلوغ و افراد مسن به دلیل حساسیت بیشتر به انسولین، خطر پایین آمدن قند خون بیشتر است.
  3. سرنگ مناسب برای تعیین مقدار مصرف دقیق انسولین باید انتخاب شود، مح ل تزریق دقیقاً مشخص شده و در تزریقات مکرر محل تزریق تغییر داده شود.
  4. با تغییر رژیم غذایی، فعالیت بدنی یا بیماری نیاز به انسولین تغییر می کند.
مقدار مصرف

مطابق با نیاز بیمار زیرجلدی، داخل عضلانی یا داخل وریدی تزریق می شود.

فرم های دارویی

Injection: Insulin Regular 100 IU/ml

Injection: Insulin Isophane (NPH) 100 IU/ml

Injection: Insulin Biphasic Isophane 100 IU/ml (Isophane Insulin 70% + Insuline Regular 30%)

Injection: Insulin Zinc 100 IU/ml