کتوکونازول

موارد مصرف

کتوکونازول در درمان بلاستومیکوزیس ریوی و منتشر، کاندیدیاز مقاوم مری، حلق و دهان، عفونت های کاندیدیایی دستگاه ادراری، پنومونی، کاندیدیاز شدید مزمن مخاطی - پوستی و کاندیدیاز واژن مصرف می شود.

کتوکونازول در درمان پیتیریازیس ورسیکالر، کچلی بدن، کروم ومیکوزیس و کوکسیدیوئیدو و میکوزیس شدید به عنوان انتخاب دوم، کچلی اندام های تحتانی و پای مقاوم به گریزئوفولوین، لیشمانیوز جلدی، عفونت های قارچی ناخن و اطراف آن و پنومونی قارچی، سپتی سمی قارچی و اسپورتریکوزیس منتشر مصرف می شود.

مکانیسم اثر

کتوکونازول با مهار بیوسنتز ارگوسترول یا دیگر استرول ها باعث آسیب به غشاء سلول قارچ و تغییر نفوذپذیری آن و در نهایت منجر به از دست رفتن عناصر ضروری داخل سلولی می گردد.

فارماکوکینتیک

جذب دارو از راه خوراکی متغیر است. فراهمی زیستی دارو حدود %75 است. متابولیسم کتوکونازول کبدی است و راه اصلی دفع آن از طریق صفرا می باشد.

عوارض جانبی

خارش و تحریکی که قبل از مصرف کتوکونازول وجود نداشته است، از عوارض شایع کتوکونازول موضعی می باشد. تهوع، استفراغ، درد شکم، سردرد، بثورات جلدی، کهیر و بندرت ترومبوسیتوپنی، پارستزی، ترس از نور، سرگیجه، طاسی، ژینکوماستی و کاهش تعداد اسپرم نیز با مصرف این دارو گزارش شده است.

موارد منع مصرف

کتوکونازول در صورت وجود حساسیت شدید به داروهای ضد قارچ آزولی و نیزدر نارسایی کبدی یا پورفیری نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. مصرف سیستمیک کتوکونازول در صورت عیب کار کبد، فقدان یا کاهش اسید معده باید با احتیاط فراوان صورت گیرد.
  2. با مصرف این دارو احتمال بروز هپاتیت و آسیب کشنده کبدی (بویژه در صورتی که طول درمان بیش از 14 روز باشد)، وجود دارد. در طول درمان با این دارو پیگیری کار کبد ضروری است.
تداخل های دارویی

کتوکونازول با داروهای هپاتوتوکسیک، آنتی اسید، آنتی کولینرژیک، آنتی اسپاسمودیک، استاتین ها، آنتاگونیست های گیرندهH2 ، امپرازول، سوکرالفیت، سیزاپراید، سیکلوسپورین، ایزونیازید، ریفامپین، فنیتوئین و وارفارین تداخل دارد.

نکات قابل توصیه
  1. کتوکونازول باید همراه با غذا مصرف شود.
  2. از تماس اشکال موضعی دارو با چشم باید اجتناب شود.
  3. دوره درمان باید کامل شود. عفونت های قارچی ممکن است به دوره درمان طولانی نیاز داشته باشند.
  4. هنگام مصرف موضعی دارو، مقدار کافی از دارو باید در موضع مصرف شود به طوری که سطح پوست را بپوشاند.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

برای درما ن یا پیشگیری از بروز عفونت های قارچی مقدار  200 mg/day مصرف می شود که در عفونت های شدید یا عدم پاسخ به درمان تا دو برابر افزایش می یابد. دوره درمان با این دارو 14 روز است، اما در صورت عدم پاسخ به درمان می توان درمان را تا حداقل یک هفته بعد از محو علائم عفونت و کشت منفی ادامه داد (خطر بروز مسمومیت کبدی وجود دارد).

کودکان:

مقدار مصرف دارو در کودکان  3 mg/kg در روز یا  50 mg/day برای کودکان 1 - 4 سال و  100 mg/day برای کودکان 5 -12 سال می باشد.

 

موضعی

مقدار مصرف کرم کتوکونازول در بزرگسالان در درمان کچلی بدن، کچلی اندام تحتانی، کچلی پا و پیتی ریازیس ورسیکالر و کاندیدیاز پوستی یکبار در روز و در حالات سبورئیک پوستی، عفونت اطراف ناخن، کچلی ریش وپوست سر 2 یا 3 بار در روز است.

مقدار مصرف شامپو در بزرگسالان در درمان شوره سر هر 4 روز یکبار به مدت 4 هفته می باشد که این مقدار مصرف به یکبار هریک یا دو هفته کاهش می یابد.

فرم های دارویی

Tablet: 200 mg

Shampoo: 2%

Cream: 2%