سولفات منیزیم

موارد مصرف

این دارو برای پیشگیری و درمان کمبود منیزیم بویژه کمی منیزیم خون که باعث بروز حالت کزازی می شود و پیشگیری و درمان فوری تشنج ناشی از توکسمی بارداری (اکلامپسی و پره اکلامپسی) مصرف می شود. در بیمارانی که تنها از راه تزریق مواد غذایی دریافت می کنند نیز این دارو به مواد دریافتی آنها اضافه می شود.

مکانیسم اثر

مکانیسم اثر منیزیم کاملاً شناخته شده نیست، اما بر پمپ Na+k+ ATPase کانال های سدیمی، پتاسیمی و کلسیمی تاثیر می گذارد. همچنین موجب کاهش آزاد شدن استیل کولین در محل اتصال عصب - عضله می گردد.

فارماکوکینتیک

از راه وریدی، اثر دارو بلافاصله شروع و حدود 30 دقیقه ادامه می یابد. این دارو از طریق کلیه ها دفع می شود. اثر دارو از راه عضلانی پس از یک ساعت شروع می شود و طول اثر آن 3 - 4 ساعت می باشد.

عوارض جانبی

با افزایش غلظت خونی منیزیم، به ترتیب موجب کاهش رفلکس تاندون، طولانی شدن قطع QT و پهن شدن QRS در نوار قلبی، پس از از بین رفتن رفلکس تاندونی، فلج تنفسی، اختلال هدایت قلبی و ایست قلبی بروز می کند. علائم اولیه زیادی منیزیم خون شامل برادی کاردی، دو بینی، برافروختگی، سردرد، کاهش فشار خون، تهوع، تنگی نفس، اشکال در تکلم، استفراغ و ضعف می باشد.

موارد منع مصرف

در صورت وجود بلوک قلبی و نارسایی کلیه نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. این دارو در نارسایی کبدی و یا عیب کار کلیوی باید با احتیاط فراوان تجویز شود.
  2. در طول مدت تجویز این دارو، غلظت منیزیم و سایر الکترولیت های خونی مرتباً کنترل شود.
  3. تزریق داخل عضلانی این دارو دردناک است.
  4. در طول مصرف این دارو در اکلامپسی، ECG، فشار خون و علائم افزایش غلظت پلاسمایی باید کنترل شوند. در صورت بروز نشانه های مسمومیت با منیزیم (عدم رفلکس زانو، ضعف، تهوع، احساس داغ شدن، برافروختگی، خواب آلودگی، تاری دید و لرزش صدا) تزریق گلوکونات کلسیم توصیه می شود.
  5. محلول 50% این دارو قبل از انفوزیون وریدی باید تا غلظت 20% رقیق شود.
تداخل های دارویی

این دارو به علت رقابت با یون کلسیم اثر داروهای شل کننده عضلات غیر دپلاریزان را افزایش می دهد.

مقدار مصرف

بزرگسالان:

در درمان کمبود منیزیم حداکثر 160 میلی مول یون منیزیم که تا 5 روز ممکن است تجویز شود. منیزیم سولفات در آغاز یا بصورت تزریق عضلانی و یا انفوزیون وریدی تجویز می گردد. مقدار مصرف نگهدارنده 10 - 20 میلی مول یون منیزیم در روز است. در تشنجات ناشی از توکسمی حاملگی، مقدار 4 - 5 گرم در 250 میلی لیتر سرم قندی یا سرم نمکی ساده اضافه و طی 30 دقیقه انفوزیون وریدی می شود. همزمان میزان 5 گرم از دارو بصورت رقیق نشده تزریق عضلانی در هر عضله سرین انجام شود. روش دیگر درمان به این ترتیب است که ابتدا 4 گرم از دارو به صورت رقیق شده (غلظت 10 تا 20 درصد) بصورت تزریق وریدی طی 3 تا 20 دقیقه تجویز می شود و متعاقباً 4 تا 5 گرم بصورت عضلانی هر 4 ساعت تزریق می شود. البته روش دیگر این است که پس از تجویز مقدار اولیه وریدی 1 - 2 گرم هر یکساعت انفوزیون وریدی شود.

کودکان:

در تغذیه تام وریدی، از راه انفوزیون وریدی [1 - 5 mmole] 2 - 10 mEq) 0.25 - 1.25 g/day) تزریق می شود.

فرم های دارویی

Injection: 10%,  20%, 50% (as Sulfate 7H2O)