متاپروترنول

موارد مصرف

متاپروترونول در درمان علامتی آسم نایژه ای، اسپاسم نایژه ای برگشت پذیر که همراه با التهاب نایژه ها می باشد و نیز آمفیزم ریوی، برونشیکتازی و سایر بیماری های ریوی انسدادی برگشت پذیر مصرف می شود.

مکانیسم اثر

این دارو از طریق تحریک گیرنده های بتا  دو آدرنرژیک در ریه ها، موجب شل شدن عضله صا ف نایژه و در نتیجه کاهش اسپاسم نایژه، افزایش ظرفیت حیاتی، کاهش حجم ذخیره تنفسی، و کاهش مقاومت راه های تنفسی می شود. متاپروترنول همچنین آزاد شدن هیستامین ناشی از تحریک آنتی ژن را مهار می کند.

فارماکوکینتیک

حدود 40 درصد مقدار مصرفی خوراکی از دستگاه گوارش جذب می گردد. شروع اثر دارو به دنبال تجویز خوراکی بیش از 4 ساعت می باشد. متابولیسم دارو کبدی است.

عوارض جانبی

احساس ناراحتی یا درد در قفسه سینه، احساس سرما و یا تب، تشنج اغتشاش شعور، ضربانات سریع قلب، سردرد، افزایش فشار خون، تهوع و استفراغ، اشکال در تنفس، ضربانات آهسته قلب، رعشه، اضطراب غیر معمول، عصبانیت، بیقراری، بزرگ شدن غیرطبیعی مردمک چشم، تاری دید، سردی و رنگ پریدگی پوست، ضعف، ضربانات نامنظم قلب، گرفتگی عضلانی، تغییرات خلق و خو و نیز احساس طعم ناخوشایند در دهان از عوارض جانبی مهم دارو هستند.

موارد منع مصرف

این دارو در افراد مبتلا به آریتمی قلبی و یا با تاکی کاردی، نارسایی احتقانی قلب، بیماری عروق کرونر، زیادی فشار خون، اختلالات تشنجی، دیابت، پرکاری تیروئید و فئوکروموسیتوما نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در مبتلایان به اختلالات تشنجی، باید با احتیاط مصرف شود.
  2. مصرف مقادیر بیش از حد دارو، به ویژه در افرادی که زمینه اختلالات ریتم قلب دارند و یا دیورتیک و گلیکوزیدهای دیژیتال استفاده می نمایند، ممکن است موجب کاهش پتاسیم خون گردد.
تداخل های دارویی
  • چنانچه متاپروترنول با مقادیر زیاد، قبل و یا در مدت کوتاهی پس از بیهوشی با کلروفرم یا هالوتان تجویز گردد، خطر بروز آریتمی شدید بطنی را بالا می برد. انفلوران، ایزوفلوران نیز چنین اثری دارند.
  • ترکیبات ضد افسردگی سه حلقه ای اثرات متاپروترنول را بر روی سیستم عروقی تقویت می کنند.
  • تجویز همزمان مسدد های گیرنده بتا آدرنرژیک، علاوه بر مهار متقابل اثرات درمانی دو گروه داروئی، موجب ضدیت با اثر گشاد کنندگی نایژه ای متاپروترنول می شود.
  • تجویز توام دارو با محرک های CNS موجب تحریک اضافیCNS  و افزایش اثرات جانبی این داروها می گردد.
  • استفاده همزمان از گلیکوزیدهای قلبی و لوودوپا نیز خطر آریتمی قلبی را افزایش می دهد.
  • متاپروترنول اثرات ضد آنژین نیترات ها را کم می کند.
  • تجویز توام ریتودرین و سایر مقلدهای سمپاتیک با این دارو، اثرات درمانی و عوارض جانبی هر دو گروه را زیاد می کند.
  • هورمون های تیروئیدی نیز اثر تداخلی متقابل با متاپروترنول دارند .
  • اثرات گزانتین ها در صورت مصرف همزمان با این دارو، برCNS  تشدید شده و آثار سمی اضافی بروز می نماید.
نکات قابل توصیه
  1. در صورت بروز اشکال در تنفس و تداوم یا بدتر شدن آن، فوراً به پزشک مراجعه شود.
  2. نباید بیش از دوز توصیه شده توسط پزشک مصرف شود.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

برای گشاد کردن نایژه ها، 20 میلی گرم 3 - 4  بار در روز تجویز می شود.

کودکان:

سنین 6 - 9 سال و یا در کودکانی با وزن کمتر از 27 کیلوگرم، 10 میلی گرم 3 - 4 بار در روز و در کودکان 9 سال به بالا با وزن 27 کیلوگرم و بیشتر، مشابه افراد بالغ تجویز می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان و کودکان بالای 6 سال:

 ابتدا 0.5 میلی گرم به صورت داخل عضلانی تزریق می شود و در صورت نیاز، پس از نیم ساعت این مقدار تکرار می شود.

کودکان:

در کودکان با سن کمتر از 6 سال، 0.25 میلی گرم به صورت داخل عضلانی تزریق می گردد.

فرم های دارویی

Tablet: 20 mg Injection: 0.5 mg/ml