متوکلوپرامید

موارد مصرف

متوکلوپرامید در درمان تهوع و استفراغ ناشی از جراحی یا شیمی درمانی، برگشت محتویات معده به مری، آهسته بودن تخلیه معده، جلوگیری از پنومونی ناشی از آسپیراسیون، سردرد عروقی، سکسکه مقاوم و فلج معده دیابتیک مصرف می شود.

مکانیسم اثر

متوکلوپرامید احتمالاً شل شدن عضلات صاف معدی ناشی از دوپامین را مهار می کند و بنابراین باعث تقویت اثرات کولینرژیک می شود. اثرات ضد تهوع دارو ناشی از افزایش آستانه فعالیت گیرنده های شیمیائی (CTZ) می باشد.

فارماکوکینتیک

جذب متوکلوپرامیداز دستگاه گوارش سریع است. متابولیسم آن کبدی و نیمه عمر دارو 4 - 6 ساعت است. زمان شروع اثر دارو از راه خوراکی 30 - 60 دقیقه، تزریق عضلانی 10 - 15 دقیقه و تزریق وریدی 1 - 3 دقیقه است. طول اثر دارو 1 - 2 ساعت است و دفع آن عمدتاً کلیوی است.

عوارض جانبی

تغییرات فشار خون، تاکی کاردی، عوارض خارج هرمی و دیسکینزی، اسهال، سرگیجه، بیقراری، خستگی یا ضعف غیرعادی، ازعوارض جانبی دارو هستند.

موارد منع مصرف

این دارو در صورت ابتلا بیمار به صرع، خونریزی گوارشی، انسداد مکانیکی یا پرفوراسیون مجرای گوارش یا فئوکروموسیتوم، نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. این دارو در صورت وجود عیب شدید کار کلیه یا کبد، باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
  2. در صورت عیب شدید کار کلیه یا کبد مقدار مصرف دارو باید به حدود نصف کاهش یابد.
  3. احتمال بروز عوارض اکستراپیرامیدال در کودکان و سالخوردگان وجود دارد.
تداخل های دارویی

مصرف متوکلوپرامید با سایر داروهای مضعف CNS باعث تشدید عوارض تسکین بخش این داروها می شود.

نکات قابل توصیه
  1. تزریق وریدی متوکلوپرامید باید به آهستگی و طی 1 - 2 دقیقه انجام شود.
  2. شکل خوراکی دارو با ید 30 دقیقه قبل از هر وعده غذا و موقع خواب مصرف شود.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

برای درمان فلج معده ناشی از دیابت 10 میلی گرم 30 دقیقه قبل از شروع علایم یا قبل از غذا و هنگام خواب، تا حداکثر 4 بار در روز مصرف می شود. در درمان برگشت محتویات معده به مری 10 - 15 میلی گرم 30 دقیقه قبل از شروع علایم یا قبل از غذا و هنگام خواب، تا حداکثر 4 بار در روز مصرف می شود. در درمان سکسکه مقدار 10 - 20 میلی گرم 4 بار در روز به مدت یک هفته تجویز می شود. در صورت نیاز مقدار اولیه 10 میلی گرم به صورت تزریق عضلانی تجویز می شود. حداکثر مقدار مصرف دارو 0.5 mg/kg/day  است.

کودکان:

در درمان تاخیر تخلیه معده یا به عنوان محرک پریستالتیک در کودکان 5 - 14 سال مقدار 2.5 - 5 میلی گرم 3 بار در روز و 30 دقیقه قبل از غذا و هنگام خواب مصرف می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

در درمان تاخیر معده یا محرک پریستالتیک 10 میلی گرم تزریق وریدی می شود. در درمان سکسکه ابتدا 10 میلی گرم تزریق آهسته وریدی می شود و سپس درمان به صورت خوراکی ادامه می یابد. به عنوان ضد تهوع در شیمی درمانی 2 mg/kg  برای 30 دقیقه قبل از شیمی درمانی تجویز می شود که در صورت نیاز هر 2 یا 3 ساعت تکرار می شود. در صورت نیاز می توان 1 mg/kg  از دارو را به صورت انفوزیون وریدی تجویز کرد. به عنوان ضد تهوع بعد از جراحی 10 - 20 میلی گرم نزدیک پایان جراحی تزریق عضلانی می شود.

کودکان:

به عنوان ضد تهوع و در درمان تاخیر معده یا محرک پریستالتیک1 mg/kg  به صورت مقدار واحد تجویز می شود که در صورت نیاز مصرف دارو یک ساعت بعد تکرار می شود.

فرم های دارویی

Drops or Solution: 60 mg/15 ml

Injection: 10 mg/ 2 ml

Tablet: 10 mg