مترونیدازول

موارد مصرف

مترونیدازول در درمان عفونت های بیهوازی (از جمله عفونت های دندان) ریشه کنی هلیکوباکترپیلوری و عفونت های تک یاخته ای مصرف می شود. این دارو در درمان واژینوز باکتریایی ناشی از هموفیلوس یا گاردنلا یا کورینه باکتریوم، واژینیت غیر اختصاصی و واژینوز بیهوازی مصرف می شود.

مکانیسم اثر

مترونیدازول، پس از جذب توسط میکروارگانیسم ها احیا و به یک ترکیب سمی تبدیل می شود که با پیوند یافتن به DNA موجب توقف ساخت آن و مرگ سلول می شود.

فارماکوکینتیک

این دارو از راه خوراکی به خوبی جذب می شود و در اغلب مایعات و ترشحات بدن منتشر می شود. غلظت سرمی دارو 2 - 1 ساعت پس از مصرف خوراکی به اوج خود می رسد. نیمه عمر مترونیدازول در بزرگسالان 12 - 6 ساعت است که در صورت عیب کار کبد به 29 - 10 ساعت افزایش می یابد. دفع این دارو عمدتاً کلیوی است و تا 15 درصد از دارو ممکن است از راه مدفوع دفع شود. حدود 20% از دارو بعد از مصرف واژینال به صورت سیستمیک جذب می شود.

عوارض جانبی

تهوع، استفراغ، طعم بد دها ن، زبری زبان، اختلالات گوارشی، بثورات جلدی، کهیر و آنژیوادم، بندرت خواب آلودگی، سر درد، سر گیجه، آتاکسی، تیره شدن ادرار، خارش، درد هنگام آمیزش، ترشحات غلیظ سفید رنگ از عوارض جانبی این دارو هستند.

هشدارها

در صورت وجود عیب کار کبد و آنسفالوپاتی کبدی، مصرف این دارو باید با احتیاط فراوان صورت گیرد.

تداخل های دارویی

اثر وارفارین در صورت مصرف همزمان با این دارو ممکن است افزایش یابد.

مترونیدازول متابولیسم فنی توئین را مهار می کنند و غلظت پلاسمایی این دارو را افزایش می دهند.

فنوباربیتال، متابولیسم این دارو را افزایش و غلظت پلاسمایی آن را کاهش می دهد.

مترونیدازول متابولیسم فلوئورواوراسیل را مهار می کند

و احتمال مسمومیت با لیتیم با مصرف همزمان مترونیدازول گزارش شده است.

واکنش شبه دی سولفیرام با مصرف همزمان مترونیدازول و فرآورده های حاوی الکل ممکن است بروز کند.

نکات قابل توصیه
  1. پیگیری وضعیت بالینی و آزمایشگاهی بیمار در صورتی که طول دوره درمان از 10 روز تجاوز کند، توصیه می شود.
  2. در صورت بروز تحریک گوارشی، مترونیدازول را می توان با غذا مصرف کرد.
  3. مترونیدازول تزریقی فقط به صورت انفوزیون آهسته وریدی مصرف می شود، که در این صورت انفوزیون محلول ها یا سرم های دیگر باید قطع شود.
  4. شستن دست ها قبل و بعد از استعمال واژینال دارو توصیه می شود. همچنین رعایت اصول بهداشتی برای جلوگیری از بروز مجدد عفونت ضروری است.
  5. در صورت بروز حساسیت یا تحریک، مصرف دارو باید قطع شود.
  6. در صورت مصرف شکل واژینال این دارو در درمان تریکوموناز، استفاده از کاندوم به منظور پیشگیری از بروز مجدد عفونت ضروری است. ممکن است به طور همزمان مردان نیز به مصرف این دارو نیاز داشته باشند.
  7. در صورت بروز سرگیجه یا منگی با مصرف این دارو باید احتیاط نمود.
  8. در طول مصرف شکل واژینال این دارو، به منظور پیشگیری از عفونت متقاطع، عفونت مجدد یا رقیق شدن دوز دارو، باید از مقاربت جنسی خودداری نمود.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

به عنوان ضد باکتری سیستمیک در عفونت های بیهوازی مقدار 7.5 mg/kg حداکثر تا یک گرم هر 6 ساعت به مدت 7 روز یا بیشتر مصرف می شود. در التهاب روده، 500 میلی گرم چهار بار در روز، در کولیت ناشی از آنتی بیوتیک 500 میلی گرم 3 - 4 بار در روز، در گاستریت و زخم دوازدهه ناشی هلیکوباکتر پیلوری به عنوان درمان کمکی 500 میلی گرم 3 بار در روز به همراه سایر آنتی بیوتیک های خوراکی و درمان واژینوز باکتریایی، 500 میلی گرم 2 بار در روز برای 7 روز مصرف می شود.

به عنوان ضد تک یاخته در آمیبیازیس 500 – 750 میلی گرم 3 بار در روز برای 7 - 10 روز، در بالانتیدیازیس  750میلی گرم 3 بار در روز برای 5 یا 6 روز، در ژیاردیازیس 2 گرم یکبار در روز برای 3 روز یا 250 میلی گرم 3 بار در روز به مدت 5 - 7 و در درمان تریکومونازیس 2 گرم به صورت مقدار واحد، یک گرم 2 بار در روز به مدت یک روز یا 250 میلی گرم 3 بار در روز به مدت 7 روز مصرف می شود.

 

کودکان:

به عنوان ضد باکتری در عفونت های بیهوازی 7.5 mg/kg هر ساعت یا 10 mg/kg هر 8 ساعت مصرف می شود. به عنوان ضد تک یاخته در درمان آمیبیازیس 11.6 – 16.7 mg/kg، سه بار در روز به مدت 10 روز، در بالانتیدیازیس 11.6 – 16.7 mg/kg سه بار در روز به مدت 5 روز، در ژیادیازیس5 mg/kg  سه بار در روز به مدت 5 – 7 روز و در درمان تریکومونازیس 5 mg/kg سه بار در روز به مدت 7 روز مصرف می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

به عنوان ضد باکتری سیستمیک در عفونت های بیهوازی ابتدا 15 mg/kg و سپس 7.5 mg/kg تا حداکثر یک گرم، هر 6 ساعت به مدت 7 روز یا بیشتر انفوزیون وریدی می شود. برای پیشگیری از عفونت در اعمال جراحی، 15 mg/kg یک ساعت قبل از شروع جراحی و 76.5 mg/kg و 12 ساعت پس از مقدار اولیه، انفوزیون وریدی می شود. به عنوان ضد تک یاخته در درمان آمیبیازیس 500 - 750 میلی گرم هر 8 ساعت به مدت 5 - 10 روز انفوزیون وریدی می شود.

 

کودکان:

به عنوان ضد باکتری سیستمیک در عفونت های بیهوازی، در نوزادان نورس،  15 mg/kgبعنوان مقدار اولیه و سپس 5-7 mg/kg و 12 ساعت، تا 48 ساعت پس از مقدار اولیه، انفوزیون وریدی می شود. در نوزادان کامل، 15 mg/kg بعنوان مقدار شروع و سپس 7.5 mg/kg هر 12 ساعت، تا 24 ساعت پس از آن مقدار مصرف اولیه، انفوزیون وریدی می شود. در نوزادان با سن 7 روز و بزرگتر، مقدار 15 mg/kg بعنوان مقدار شروع و سپس  7.5 mg/kg هر 6 ساعت از راه انفوزیون وریدی مصرف می شود.

 

واژینال:

در واژینوز باکتریایی یا تریکومونازیس، 500 mg هر شب به مدت 10 یا 12 روز متوالی از راه واژینال مصرف می شود.

فرم های دارویی

Infusion: 500 mg/100 ml

Tablet: 250 mg   Suspension: 125 mg/5ml (as Benzoate)

Suppository: 500 mg

Vaginal Tablet: 500 mg

Vaginal Gel: 0.75%