مورفین

موارد مصرف

مورفین برای تسکین درد و بعنوان داروی کمکی در درمان سرفه و ادم حاد ریوی مصرف می شود.

فارماکوکینتیک

این دارو از راه خوراکی بخوبی جذب می شود، اما متابولیسم گذر اول کبدی آن زیاد بوده و برای رسیدن به اثر درمانی، نسبت به راه های غیرخوراکی، مقدار بیشتری از مورفین نیاز خواهد بود. این دارو در اکثر بافت ها تجمع می یابد. ضمناً در کبد با گلوکورونیک اسید کونژوگه شده و سپس از طریق کلیه ها دفع می شود. مقدار کمی از دارو نیز بدون تغییر از کلیه ها دفع می گردد. پیوند این دار و به پروتئین بسیار کم است. نیمه عمر دارو 2 - 3 ساعت و زمان شروع اثر دارو از راه تزریق عضلانی و زیرجلدی 10 - 30 دقیقه است. زمان لازم برای اثر دارو از راه عضلانی 30 - 60 دقیقه، از راه وریدی 20 دقیقه و ازراه خوراکی 1 - 2 ساعت می باشد. این دارو از راه کلیه (85 درصد) و صفرا (10 درصد) دفع می شود.

عوارض جانبی

تهوع و استفراغ (بخصوص در شروع مصرف)، یبوست، خواب آلودگی، کاهش فشار خون و تضعیف تنفس در مقادیر مصرف زیاد، مشکل در ادرار کردن، اسپاسم صفرا یا مثانه، خشکی دهان، تعریق، سردرد، برافروختگی صورت، سرگیجه، کاهش ضربان قلب، تپش قلب، افت فشار خون وضعیتی، کاهش دمای بدن، توهم، حالت خماری، تغییر خلق و خو، وابستگی، اختلال در تفکر، تنگی مردمک چشم، بثورات جلدی، کهیر و خارش از عوارض جانبی دارو هستند.

موارد منع مصرف

این دارو در صورت وجود اسهال شدید همراه با کولیت پسودوممبران ناشی از مصرف سفالوسپورین ها یا پنی سیلین ها، اسهال ناشی از مسمومیت، ضعف حاد تنفسی نباید مصرف شود. برای مصرف خارج سخت شامه ای یا تزریق داخل نخاعی نیز، از تجویز دارو در بیماران دچار اختلالات انعقادی و همچنین مبتلا به عفونت در ناحیه تزریق باید خودداری نمود.

هشدارها
  1. در موارد زیر مصرف این دارو باید با احتیاط فراوان انجام شود: آسم، کم بودن ذخیره تنفسی و التهاب روده.
  2. مصرف مکرر این دارو، باعث ایجاد وابستگی و تحمل به اثرات دارو می گردد.
تداخل های دارویی
  • اگر بطور همزمان با الکل یا سایر داروهای مضعف CNS مصرف شود، تضعیف CNS تشدید شده و میتواند موجب ایجاد ضعف تنفسی و کاهش فشار خون شود.
  • مصرف همزمان با داروهای شبه آتروپینی نیز موجب تشدید احتباس ادرار و یبوست شده و ممکن است انسداد فلجی روده ایجاد نماید.
  • مصرف بوپرنورفین پیش از مصرف یک داروی ضد درد اوپیوئیدی ممکن است اثر درمانی داروی ضد درد را کاهش دهد.
  • مصرف نالترکسون در بیمارانی که به دارو های ضد درد اوپیوئیدی وابستگی جسمی دارند، ممکن است سبب بروز علائم قطع مصرف شود.
  • در صورت مصرف همزمان این دارو با داروهای مهار کننده مونوآمین اکسیداز ممکن است واکنش های خطرناک بروز کند.
  • مورفین ممکن است متابولیسم زیدووودین را مهار کند.
نکات قابل توصیه
  1. این دارو نباید بیش از مقدار توصیه شده مصرف شود.
  2. اگر پس از چند هفته مصرف دارو، پاسخ مطلوب حاصل نشد، بدون مشورت با پزشک مقدار مصرف دارو نباید افزایش یابد.
  3. در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو، به محض به یاد آوردن آن نوبت باید مصرف شود، مگر اینکه، تقریباً زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد. مقدار مصرف بعدی نیز نباید دو برابر شود.
  4. از مصرف فرآورده های حاوی الکل و سایر داروهای مضعف CNS با این دارو باید خودداری شود.
  5. در صورت بروز سرگیجه، خواب آلودگی، منگی و احساس کاذب سرخوشی باید احتیاط نمود.
  6. هنگام برخاستن ناگهانی از حالت خوابیده یا نشسته باید احتیاط نمود.
  7. قبل از قطع مصرف دارو پس از مصرف طولانی مدت، باید با پزشک مشورت شود. قطع تدریجی مصرف دارو ممکن است ضروری باشد.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

به عنوان ضد درد، مقدارمصرف باید توسط پزشک و برای هر فرد بطور جداگانه براساس پاسخ و شدت درد تعیین شود. با این حال مقدار 10 - 30 میلی گرم هر 4 ساعت توصیه می شود.

کودکان:

به عنوان ضد درد، مقدار مصرف باید توسط پزشک و برای هر فرد بطور جداگانه براساس پاسخ و شدت درد تعیین شود. معذلک مقدار 10 - 30 میلی گرم هر 4 ساعت توصیه می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

مقدار 5 - 20 میلی گرم هر 4 ساعت برحسب نیاز بیمار تزریق عضلانی یا زیرجلدی می شود. از راه وریدی نیز مقدار 4 - 10 میلی گرم که با 4 - 5 میلی لیتر آب برای تزریق رقیق شده است، به آهستگی تزریق می شود. از راه اپی دورال مقدار 5 mg در ناحیه لومبار تزریق می شود و در صورت کافی نبودن مقدار مصرف، پس از یکساعت مقادیر 1 - 2mg تا دستیابی به اثر مناسب یا مقدار حداکثر 10 mg در 24 ساعت تزریق می شود. از راه داخل نخاعی مقدار  0.2 - 1 mg بصورت تعداد واحد تزریق می شود.

کودکان:

 به عنوان ضد درد، 0.1 - 0.2 mg/kg هر  4ساعت بر حسب نیاز بیمار تزریق زیرجلدی می شود. از راه وریدی مقدار 0.05 - 0.1 mg/kg با سرعت آهسته و قبل از عمل جراحی نیز مقدار  0.05 - 0.1 mg/kg تزریق عضلانی می شود.

فرم های دارویی

Injection: 10 mg/ml

Tablet: 10 mg