نالیدیکسیک اسید

موارد مصرف

نالیدیکسیک اسید در درمان عفونت های مجاری ادرار مصرف می شود.

مکانیسم اثر

نالیدیکسیک اسید از مشتقات کینولون هاست که از طریق مهار ساخت DNA باکتریایی اثر خود را اعمال می کند. مقاومت به این دارو در طول درمان به سرعت بروز می کند.

فارماکوکینتیک

جذب این دارو از راه خوراکی سریع و تقریباً کامل است. این دارو و متابولیت های فعال آن در اغلب بافت های بدن به ویژه در کلیه و در ادرار منتشر می شوند. اوج غلظت سرمی دارو 2 - 1 ساعت پس از مصرف حاصل می شود. نیمه عمر سرمی دارو 2.5 - 1.1 ساعت است که در بیماران سالخورده تا 11.5 ساعت و در بیماران مبتلا به عیب کار کلیه تا 21 ساعت ممکن است افزایش یابد. دفع این دارو عمدتاً کلیوی است.

عوارض جانبی

عوارض جانبی شایع کینولون ها عبارتنداز تهوع، استفراغ، درد شکم، اسهال، سر درد، سر گیجه، اختلال در خواب، بثورات جلدی، خارش، تب، آنافیلاکسی، حساسیت به نور، افزایش اوره و کراتینین خون، اختلالات گذرا در آنزیم های کبد و بیلی روبین، درد عضلات و مفاصل، اختلالات خونی (شامل ائوزینوفیلی، کاهش پلاکت های خون، کاهش گلبول های سفید خون و تغییر در غلظت پروترومبین).

موارد منع مصرف

این دارو در صورت ابتلای بیمار به پورفیری یا سابقه ابتلا به اختلالات تشنجی و همچنین در کودکان با سن کمتر از 3 ماه نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. این دارو در بیماران مبتلا به کمبود G6PD و اختلالات کبد و کلیه باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
  2. در طول مصرف این دارو بیمار باید از قرارگرفتن در معرض نور شدید آفتاب پرهیز کند.
  3. در طول درمان با این دارو در صورتی که مدت درمان از 2 هفته بیشتر شود، انجام آزمون های شمارش سلول های خون و کار کبد توصیه می شود.
تداخل های دارویی

در صورت مصرف همزمان کینولون ها با داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی خطر بروز تشنج ممکن است افزایش یابد.

آنتی اسیدها و مواد جاذب، جذب این دارو را کاهش می دهند.

اثر وارفارین در صورت مصرف همزمان با نالیدیکسیک اسید ممکن است افزایش یابد.

کینولون ها اثر ضد دیابت داروهای سولفونیل اوره را افزایش می دهند.

سمیت کلیوی سیکلوسپورین توسط این دارو افزایش می یابد.

سمیت ملفالان در صورت مصرف همزمان با این دارو افزایش می یابد.

نکات قابل توصیه
  1. بیمار باید از قرارگرفتن در معرض شدید آفتاب خودداری کند.
  2. در صورت بروز تاری دید یا هرگونه اختلال در بینایی، سرگیجه یا خواب آلودگی باید احتیاط کرد.
  3. این دارو موجب بروز پاسخ مثبت کاذب در آزمون گلوکز ادرار با استفاده از مواد احیا کننده می شود.
مقدار مصرف

بزرگسالان:

مقدار 1 گرم هر 6 ساعت برای 7 روز مصرف می شود که این مقدار در درمان عفونت های مزمن به 500 میلی گرم هر 6 ساعت کاهش می یابد.

کودکان:

در کودکان با سن بیشتر از 3 ماه حداکثر تا 50 mg/kg/day در مقادیر منقسم مصرف می شود که این مقدار در درمان درازمدت به  30 mg/kg/day می یابد.