نیتروگلیسرین

موارد مصرف

این دارو برای پیشگیری و درمان آنژین صدری حاد و درمان آنژین صدری مزمن و درمان نارسایی بطن چپ مصرف می شود. نیتروگلیسرین تزریقی برای کنترل فشار خون در حین بعضی از اعمال جراحی و برای کاهش خونریزی به داخل ناحیه جراحی مصرف می شود. نیتروگلیسرین تزریقی به عنوان داروی کمکی در درمان نارسایی احتقانی قلب، همراه با انفارکتوس حاد میوکارد مصرف می گردد.

فارماکوکینتیک

پیوند این دارو به پروتئین حدود 60 درصد است. نیمه عمر نیتروگلیسرین 1 - 4 دقیقه است. اثر دارو از راه انفوزیون وریدی تقریباً بلافاصله و از راه زیرزبانی پس از 30 دقیقه شروع می شود. طول اثر دارو ازراه انفوزیون وریدی چند دقیقه، از راه زیرزبانی 30 - 60 دقیقه و از راه پوستی 8 - 24 ساعت است. نیتروگلیسرین، پس از آنکه تقریباً بطور کامل متابولیزه شد، از طریق کلیه ها دفع می گردد.

عوارض جانبی

سردرد کوبنده، برافروختگی، سرگیجه و کمی فشار خون وضعیتی با مصرف این دارو گزارش شده است.

موارد منع مصرف

شکل تزریقی این دارو در موارد تامپوناد قلبی، پریکاردیت constrictive، ضربه اخیر به سر و خونریزی مغزی نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: کم خونی شدید، خونریزی مغزی، ضربه اخیر به سر، گلوکوم، پرکاری تیروئید، سابقه انفارکتوس اخیر قلبی، کاهش حجم خون و فشار پائین در مویرگ های ریوی
  2. با مصرف طولانی مدت نیترات ها، ممکن است نسبت به اثر آنها تحمل ایجاد شود و در نتیجه، نیاز بیمار به دارو افزایش یابد. برای اطمینان از حفظ اثر مطلوب دارو، پیگیری دقیق وضع بیمار توصیه می شود.
  3. در صورت لزوم قطع مصرف دارو، به دنبال مصرف مقادیر زیاد یا طولانی مدت، به منظور جلوگیری از بروز حمله واجهشی آنژین ناشی از قطع مصرف دارو، مقدار مصرف باید بتدریج کاهش داده شود.
  4. در صورت بروز تاری دید یا خشکی دهان یا تشدید آن مصرف دارو باید قطع شود.
تداخل های دارویی

مصرف همزمان نیتروگلیسرین با فرآورده های حاوی الکل، داروهای پائین آورنده فشار خون یا داروهای گشاد کننده عروق ممکن است کمی فشار خون ناشی از اثرات نیتروگلیسرین را تشدید کند.

نکات قابل توصیه
  1. قرص معمولی و پیوسته رهش نیتروگلیسرین باید همراه با یک لیوان آب و با معده خالی مصرف شود.
  2. هنگام استفاده از قرص زیرزبانی، تا زمانی که قرص حل نشده باشد، از خوردن یا نوشیدن باید خودداری شود.
  3. هنگام استفاده از پماد نیتروگلیسرین، پیش از مصرف، پوست باید تمیز شود. در هر بار مصرف، پماد باید بر روی سطح بدون مو مالیده شده و گسترده شود. پس از گسترده شدن، دارو را نباید روی پوست ماساژ داد.
  4. از جویدن و خردکردن قرص پیوسته رهش باید خودداری کرد.
  5. با بروز اولین علائم حمله آنژین، باید نشست و از قرص زیرزبانی استفاده نمود و در صورت بروز سرگیجه یا از حال رفتن باید احتیاط کرد. اثر قرص ها معمولاً طی 5 دقیقه ظاهر می شود.
  6. قرص معمولی پیوسته رهش و همچنین فرآورده های موضعی نیتروگلیسرین از بروز حمله آنژین صدری جلوگیری می نمایند و سبب رفع درد ناشی از حمله نمی شوند.
  7. قرص های زیرزبانی نیتروگلیسرین نباید در معرض هوا قرارگیرند، زیرا ممکن است اثر آنها کاهش یابد.
  8. به هنگام برخاستن از حالت خوابیده یا نشسته، باید احتیاط نمود.
  9. به هنگام ایستادن به مدت طولانی یا فعالیت بدنی و همچنین در آب و هوای گرم باید احتیاط نمود.
  10. سردرد، عارضه معمولی نیترات ها است که با ادامه درمان کاهش می یابد. در صورت تداوم یا تشدید سردرد، مراجعه به پزشک ضروری است.
  11. در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، اگر تا نوبت بعدی 2 ساعت (قرص معمولی، زیرزبانی و پماد ) یا 6 ساعت (قرص پیوسته رهش) فاصله باشد، از مصرف نوبت فراموش شده باید خودداری نمود.
مقدار مصرف

قرص یا کپسول پیوسته رهش

بزرگسالان:

به عنوان ضد آنژین صدری، 2.6 یا 6.5 میلی گرم هر 12 ساعت مصرف می شود. در صورت نیاز و تحمل بیمار، می توان مقدار توصیه شده را هر 8 ساعت مصرف نمود.

 

قرص یا کپسول

بزرگسالان:

به عنوان ضد آنژین صدری، 0.3 - 0.6 میلی گرم مصرف می شود که در صورت نیاز برای رفع حملات آنژین، هر 5 دقیقه تکرار می گردد.

 

تزریقی

بزرگسالان:

 به عنوان ضد آنژین، پائین آورنده فشار خون یا کاهش دهنده بار قلب، ابتدا با سرعت 5 mcg/min انفوزیون می شود. سپس مقدار مصرف با اضافه کردن5 mcg/min  هر 3 - 5 دقیقه افزایش می یابد تا اثر مطلوب بدست آید یا اینکه سرعت انفوزیون به20 mcg/min  برسد. در صورت عدم حصول پاسخ مطلوب، می توان مقدار مصرف را با اضافه کردن10 mcg/min  در همان فواصل زمانی بالا، افزایش داد. در صورت نیاز، می توان هر 3 - 5 دقیقه سرعت انفوزیون را به 20 mcg/min  افزایش داد تا اثر مطلوب بدست آید. در صورت مشاهده بروز اثر نسبی، باید با رعایت احتیاط، از سرعت انفوزیون کم کرده و فواصل انفوزیون را طولانی نمود تا پاسخ مطلوب حاصل شود.

 

پماد و پلاستر

بزرگسالان:

به عنوان ضد آنژین، مقدار 15 - 30 میلی گرم هر 8 ساعت طی روز و هنگام خواب بر روی پوست مالیده شود. همچنین یک پلاستر هر 24 ساعت بر روی پوست قرارداده می شود.

 

اسپری

بزرگسالان:

به عنوان ضد آنژین، یک یا دو مقدار(400 - 800 mcg)  مصرف می شود که هر 5 دقیقه در صورت نیاز تکرار می گردد.

فرم های دارویی

Tablet: 0.4 mg

Capsule: 0.4 mg

Injection: 5 mg/ml, 2 mg/2ml, 10 mg/2ml, 5mg/5ml, 10mg/10ml, 50mg/10ml

Plaster: 5mg/24hr, 10mg/24hr

Ointment: % 2

Spray: 400 mcg /dose

Extended Release Tablet: 2.5 mg, 2.6 mg, 6.4 mg, 6.5 mg

Extended Release Capsule: 2.5 mg, 2.6 mg, 6.4 mg, 6.5 mg