نیتروپروساید

موارد مصرف

نیتروپروساید در درمان نارسایی احتقانی قلب، کاهش فوری فشار خون در بیماران مبتلا به بحران زیادی فشار خون و به منظور کاهش خونریزی در ناحیه تحت عمل جراحی مصرف می شود.

مکانیسم اثر

نیتروپروساید با اثر مستقیم بر روی عضلات صاف وریدی و شریانی، باعث گشاد شدن عروق می شود. این دارو برروی قدرت انقباضی عضله قلب اثر ندارد و فقط به میزان ناچیزی توزیع ناحیه ای جریان خون را تحت تاثیر قرار می دهد. نیتروپروساید مقاومت محیطی و برون ده را نیز کاهش می دهد.

فارماکوکینتیک

نیمه عمر نیتروپروساید در حدود 2 دقیقه می باشد. اثر دارو به عنوان کاهنده فشار خون 1 - 2  دقیقه پس از انفوزیون شروع می شود. زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر کاهنده فشار خون تقریباً فوری است و طول اثر دارو پس از قطع انفوزیون 1 - 10 دقیقه می باشد. نیتروپروساید از طریق کلیه دفع می شود. این دارو در گویچه های قرمز به سیانید متابولیزه شده و سیانید حاصل در کبد به تیوسیانات تبدیل می شود.

عوارض جانبی

سردرد، سرگیجه، تهوع، درد شکم، تعریق، پرش عضلانی، تشویش و اضطراب، احساس ناراحتی در پشت جناغ سینه و درد شدید معده که با کاهش بسیار سریع فشار خون بروز می کنند، گزارش شده است. عوارض ناشی از افزایش بیش از حد غلظت پلاسمایی سیانید شامل تاکی کاردی، تعریق، آریتمی، تنفس بیش از حد و اسیدوز متابولیک می باشند.

موارد منع مصرف

این دارو در عیب شدید کار کبد، کمبود ویتامین B12 و زیادی فشار خون جبرانی و آتروفی Leber’s optic نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: عیب شدید کار کلیه، انسفالوپاتی یا سایر حالاتی که منجر به افزایش فشار داخل جمجمه می شوند، عیب کار کبد، کمبود ویتامین  B12، دوبینی ناشی از تنباکو، آتروفی بینایی و موروثی Leber و بی کفایتی شریان کرونر و عروق مغزی
  2. اندازه گیری فشار خون و غلظت سیانید پلاسما در طول مصرف این دارو ضروری است.
  3. طول دوره درمان با این دارو نباید از 72 ساعت تجاوز کند (مصرف دارو باید طی 10 - 30 دقیقه قطع شود تا از بروز زیادی واجهشی فشار خون جلوگیری شود).
  4. به منظور جلوگیری از نشت دارو به بافت های اطراف محل تزریق، تزریق دارو باید با احتیاط صورت گیرد، زیرا ممکن است موجب تحریک بافت شود.
  5. اگر مصرف نیتروپروساید به میزان0.01 mg/kg/min  به مدت 10 دقیقه فشار خون را به میزان کافی کاهش ندهد، قطع مصرف دارو توصیه می شود.
  6. توصیه می شود همزمان با مصرف نیتروپروساید، از داروهای خوراکی پائین آورنده فشار خون نیز استفاده شود و به محض تثبیت وضعیت بیمار، مصرف نیتروپروساید قطع گردد. در صورت مصرف سایر داروهای کاهنده فشار خون، کاهش مقدار مصرف نیتروپروساید ضروری است.
نکات قابل توصیه
  1. این دارو باید فقط از طریق انفوزیون وریدی با استفاده از پمپ انفوزیون (ترجیحاً پمپ حجمی) مصرف شود.
  2. برای تهیه محلول نیتروپروساید، محتوی یک ویال 50 میلی گرمی را باید در 2.3 میلی لیتر محلول دکستروز 5 درصد حل نموده و سپس آن را با 250 - 10 میلی لیتر محلول دکستروز 5 درصد برای دستیابی به غلظت مطلوب رقیق نمود. به منظور محفاظت از نور، ظرف محتوی محلول دارو باید بوسیله کاغذ آلومینیومی یا سایر مواد مقاوم به عبور نور پوشانده شود.
  3. از اضافه کردن هرگونه ماده دیگر به محلول تزریقینیتروپروساید باید خودداری شود.

 

مقدار مصرف

 به عنوان کاهنده فشار خون در بزرگسالان و کودکان، ابتدا 0.3 mcg/kg/min  انفوزیون وریدی می شود و سپس برحسب پاسخ بیمار، هر چند دقیقه مقدار مصرف تنظیم می گردد. مقدار مصرف معمول دارو3 mcg/kg/min  است. بیشینه مقدار مصرف بزرگسالان تا 10 mcg/kg/min  برای حداکثر 10 دقیقه یا مقدار تام  3.5 mg/kg می باشد.

فرم های دارویی

Powder for Injection: 50 mg