اوکسالیپلاتین

موارد مصرف

این دارو به همراه فلوئورواوراسیل و اسید فولینیک در درمان سرطان متاستاتیک کولورکتال به کار می رود.

مکانیسم اثر

اکسالیپلاتین در محلول های فیزیولوژیک تحت واکنش های غیرآنزیمی به مشتقات فعال تبدیل می شود. در این رابطه، چندین گونه فعال به طور موقتی تشکیل می شوند که به طور کووالانس به ماکرومولکول ها متصل شده و پیوند متقاطع داخل زنجیره ای و بین زنجیره ای با DNA تشکیل می دهند که باعث مهار transcription و تقسیم DNA می شود.

فارماکوکینتیک

بعد از تجویز داخل وریدی، اکسالیپلاتین به طور وسیعی در بدن توزیع شده و به طورغیر قابل برگشتی به گلبول های سرخ متصل می شود. دارو به طور وسیعی به ترکیبات فعال و غیرفعال متابولیزه شده و عمدتاً از راه ادرار دفع می شود.

عوارض جانبی

کم خونی، آرترالژی، درد قفسه سینه، سرفه مداوم، تنگی نفس، ادم، سندروم دست و پا،واکنش های محل تزریق، لکوپنی یا نوتروپنی، نوروپاتی، استوماتیت، ترومبوسیتوپنی و ترومبوآمبولی، درد شکمی، بی اشتهایی، کمردرد، اسهال، یبوست، سرگیجه، سوءهاضمه، خستگی، تب، سردرد، بی خوابی، تهوع، رینیت، لرز، عفونت بخش فوقانی دستگاه تنفس و استفراغ با مصرف این دارو گزارش شده است.

موارد منع مصرف
  1. اکسالیپلاتین نباید در بیمارانی که از قبل به نوروپاتی های حسی یا تضعیف استخوان مبتلا هستند یا در بیماران مبتلا به اختلالات شدید کلیوی تجویز شود.
  2. در صورت وجود حساسیت مفرط، این دارو نباید مصرف شود.
هشدارها
  1. آزمایشات نورولوژیک بایستی در طی دوره درمان با  دارو، در فواصل منظم انجام شود و در صورت نیاز مقدار مصرف دارو کاهش یابد.
  2. شمارش منظم خونی باید در طول دوره درمان انجام شده و دارو درمانی تا زمان بازیابی سلول های خونی، نباید مجددا تکرار شود.
تداخل های دارویی

این دارو با تضعیف کننده های مغز استخوان و با واکسن های حاوی ویروس زنده تداخل دارد.

نکات قابل توصیه
  1. در صورت انجام ایمیونیزاسیون،ً مراتب باید به پزشک اطلاع داده شود.
  2. بیمار باید از تماس با افراد مبتلا به عفونت خودداری نموده و در صورت بروز علائم تب و لرز، سرفه، یا Hoarseness، کمر درد یا ادرار دردناک ، فورا به پزشک مراجعه نماید.
  3. در صورت بروز تهوع، استفراغ، دهیدراسیون، سرفه یا اشکال در تنفس، باید فورا به پزشک اطلاع داده شود.
  4. در صورت مشاهده خونریزی یا کوفتگی غیر معمول، مدفوع سیاه و Tarry ، خون در ادرار یا مدفوع یا لکه های قرمز ته سنجاقی در پوست، با ید فورا به پزشک اطلاع داده شود.
  5. در صورت بروز قرمزی، درد یا ادم در ناحیة تجویز دارو، باید فورا به پزشک اطلاع داده شود.
  6. برای کنترل نوروپاتی حسی، از مصرف نوشیدنی های خنک، قطعه های یخ همراه با نوشیدنی ها، قرار گرفتن در هوای سرد و تماس با اجسام سرد باید اجتناب شود. در صورت قرار گرفتن در معرض هوای سرد، پوست باید پوشیده باشد و از تنفس عمیق خودداری شود . برای خروج اجسام از یخچال و فریزر، باید از دستکش استفاده شود. در ضمن نبایستی قطعات یخ را روی بدن قرار داد .در هوای گرم، از سرعت بالای کولرها نباید استفاده شود.
  7. برای انجام اعمال دندانپزشکی باید با پزشک خود مشورت شود. در استفاده از مسواک، نخ دندان و خلال دندان نیز باید احتیاط کنید.
  8. قبل از لمس کردن چشمان یا بردن دست ها داخل حفرات بینی، دست ها باید شسته شوند.
  9. بیمار باید مراقب بریدگی های ناگهانی با اجسام تمیز باشد.
  10. از انجام فعالیت هایی نظیر ورزش که خطر ایجاد آسیب و کوفتگی دارد، باید خودداری شود.
مقدار مصرف

مقدار اکسالیپلاتین از راه انفوزیون وریدی (که در 250 - 500 ml گلوکز %5 حل شده است) با مقدار 85 mg/m2 طی 2 - 6 ساعت تجویز می شود. در صورت کنترل عوارض سمی در حد معمول، مقدار مصرف دارو ممکن است در فواصل دو هفته ای تکرار شود که در صورت نیاز کاهش می یابد. دارو حتماً باید قبل ازفلوئورو- پیریمیدینها تجویز شود.

فرم های دارویی

Powder For Injection: 50 mg, 100 mg

Injection (concentrate): 50 mg/ 50ml, 100 mg/ 20 m