پرفنازین

موارد مصرف

پرفنازین در اسکیزوفرنی و حالات روانی، مانیا و درمان کمکی کوتاه مدت اضطراب شدید، تحریکات روانی - حرکتی، هیجان و تحریکات رفتاری شدید و ناگهانی، استفراغ و تهوع شدید بکار می رود.

فارماکوکینتیک

پرفنازین پس از مصرف خوراکی، سریع ولی ناکامل جذب گردیده، تحت تاثیر متابولیسم عبور اول کبدی قرار گرفته و غیرفعال می گردد. متابولیت ها و مقدار ناچیز داروی تغییر نیافته عمدتاً از راه ادرار و مقداری نیز از طریق صفرا دفع می گردند. پیوند این دارو به پروتئین پلاسما بسیار زیاد است.

عوارض جانبی

آثار خارج هرمی خصوصاً دیستونی، بویژه با مقادیر مصرف زیاد شایعتر بوده و در مصرف طولانی مدت دیسکینزی دیررس ممکن است بروز نماید. خواب آلودگی، سستی، کابوس های شبانه، بیخوابی، بی ثباتی، افسردگی، خشکی دهان، یبوست، احتباس ادراری، تاری دید و احتقان بینی و کاهش فشار خون از عوارض شایع دارو هستند.

موارد منع مصرف

این دارو در صورت وجود بیماری قلبی (کمی یا زیادی شدید فشار خون)، ضعف شدید CNS، کوما، سندرم مادرزادی QT طولانی، سابقه آریتمی قلبی و نقایص ژنتیکی که سبب کاهش فعالیت ایزوآنزیم P4502D6  شود، نباید مصرف گردد.

هشدارها
  1. این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: الکلیسم حاد، دیسکرازی خونی، آسیب شدید مغزی، تصلب عروق مغزی، کاهش ذخیره قلبی مانند بی کفایتی دریچه میترال، بی کفایتی عروق مغزی، فئوکروموسیتوم، بی کفایتی کلیه، سندرم Reye، عیب کار کبد، سابقه حساسیت به هر یک از فنوتیازین ها.
  2. بررسی حرکت غیرطبیعی و مشاهده دقیق علائم اولیه دیسکینزی، در فواصل منظم در طول درمان، بویژه در سالخوردگان و بیمارانی که مقادیر زیاد دارو مصرف نموده یا به مدت طولانی تحت درمان هستند، توصیه می شود.
تداخل های دارویی
  • مصرف آن همراه با داروهای ضد آریتمی و نیز داروهای ضد هیستامین نظیر ترفنادین و آستمیزول یا مسدد گیرنده بتا مانند سوتالول، خطر بروز آریتمی بطنی را افزایش می دهد.
  • داروهای ضد افسردگی خصوصاً انواع سه حلقه ای سبب افزایش غلظت خونی و نیز اثرات ضد موسکارینی این دارو می گردند.
  • پرفنازین ممکن است باعث کاهش آستانه تشنج شده و با اثر داروهای ضد صرع مقابله نماید.
  • مصرف این دارو همراه با داروهایی مانند متوکلوپرامید و لیتیم خطر بروز عوارض خارج هرمی را افزایش می دهد.
  • پرفنازین با اثر داروهای ضد پارکینسون مانند بروموکریپتین و لوودوپا مقابله می نماید.
  • بروز سندرم آنسفالوپاتیک در تعدادی از بیماران که همزمان لیتیم و داروهای ضد پسیکوز دریافت کرده اند، گزارش شده است.
  • اثرات ضد پارکینسون لوودوپا در صورت مصرف همزمان با این دارو ممکن است مهار شود.
  • مصرف همزمان داروهای کاهنده فشار خون با این دارو ممکن است سبب کاهش شدید فشار خون شود.
  • مصرف همزمان این دارو با داروهای ضد تیروئید، ممکن است خطر بروز اگرانولوسیتوز را افزایش دهد.
نکات قابل توصیه
  1. دوره درمان با این دارو باید کامل شود. این دارو نباید بیش از مقدار تجویز شده مصرف شود.
  2. برای حصول اثرات درمانی مطلوب، ممکن است چند هفته زمان مورد نیاز باشد.
  3. در صورتی که یک نوبت مصرف دارو فراموش شود، اگر رژیم درمانی بصورت یک نوبت مصرف در روز باشد، به محض به یاد آوردن در همان روز، نوبت فراموش شده، باید مصرف شود. در غیر اینصورت، از مصرف نوبت فراموش شده باید خودداری شود. اگر رژیم درمانی بصورت چند نوبت در روز باشد، به محض به یاد آوردن طی یکساعت، آن نوبت باید مصرف شود. در غیر اینصورت از مصرف نوبت فراموش شده یا دو برابر کردن مقدار مصرف بعدی باید خودداری گردد.
  4. قبل از قطع مصرف دارو، باید به پزشک مراجعه شود. قطع تدریجی مصرف دارو ممکن است ضروری باشد.
  5. از مصرف فرآورده های حاوی الکل و سایر داروهای مضعف CNS با این دارو باید خودداری گردد.
  6. در صورت نیاز به هر گونه عمل جراحی یا درمان اورژانس، پزشک باید از مصرف این دارو آگاه گردد.
  7. هنگام رانندگی یا کار با ماشین آلاتی که نیاز به هوشیاری دارند، باید احتیاط نمود.
  8. هنگام برخاستن ناگهانی از حالت خوابیده یا نشسته باید احتیاط نمود.
  9. هنگام ورزش در هوای گرم یا هنگام حمام آب گرم به علت احتمال بروز شوک حرارتی باید احتیاط نمود.
  10. این دارو ممکن است سبب بروز خشکی دهان شود. در صورت تداوم خشکی به مدت بیش از دو هفته، باید به پزشک مراجعه نمود.
  11. احتمال بروز حساسیت به نو ر با مصرف این دارو وجود دارد. استفاده از عینک و لباس محافظت کننده ممکن است ضروری باشد.
مقدار مصرف

 خوراکی

 بزرگسالان:

در درمان اختلالات پسیکوتیک، 4 - 16 میلی گرم 3 - 4  بار در روز مصرف می شود. در صورت نیاز و تحمل، مقدار مصرف بتدریج افزایش می یابد. در درمان تهوع و استفراغ،8 - 16 mg/day  در مقادیر منقسم مصرف می شود.

کودکان:

در درمان اختلالات پسیکوتیک، تهوع و استفراغ، مقدار مصرف در کودکان بزرگتر از 12 سال مشابه بزرگسالان است.

تزریقی

بزرگسالان:

در درمان اختلالات پسیکوتیک، ابتدا 5 - 10  میلی گرم از راه عضلانی، در درمان تهوع و استفراغ، 5 - 10  میلی گرم (برحسب تحمل و نیاز بیمار) تزریق عضلانی می گردد.

کودکان:

مقدار مصرف در کودکان بزرگتر از 12 سال مشابه بزرگسالان است.

فرم های دارویی

Tablet: 2 mg, 4 mg, 8 mg

 Injection: 5 mg/ml