فنتولامین

موارد مصرف

این دارو برای پیشگیری و کنترل زیادی فشارخون قبل از جراحی فئوکروموسیتوما یا طی آن و برای تشخیص فئوکروموسیتوما مصرف می شود. همچنین برای پیشگیری یا درمان نکروز پوستی ناشی از تجویز وریدی نوراپی نفرین بکار می رود.

مکانیسم اثر

این دارو با مسدودکردن گیرنده های آلفا - آدرنرژیک و خنثی کردن اثرات نوراپی نفرین و اپی نفرین موجود در گردش خون سبب گشاد شدن عروق و کاهش مقاومت محیطی می شود. این دارو دارای اثر اینوتروپیک و کرونوتروپیک مثبت است و در نارسایی احتقانی قلب، پس بار و فشار شریانی ریه را کاهش می دهد.

فارماکوکینتیک

اثر دارو از راه تزریق عضلانی پس از 20 دقیقه و از راه تزریق وریدی پس از 2 دقیقه به اوج خود می رسد (در صورت مثبت بودن آزمون). طول مدت اثر دارو از راه عضلانی 30 - 45 دقیقه و از راه وریدی15 - 30  دقیقه است (در صورت مثبت بودن آزمون).تقریباً 13 درصد آن به صورت تغییر نیافته از راه ادرار دفع می شود. نیمه عمر دارو پس از مصرف وریدی 19 دقیقه می باشد.

عوارض جانبی

کاهش فشار خون وضعیتی، تاکی کاردی، سرگیجه، تهوع و استفراغ، اسهال، احتقان بینی، کاهش طولانی مدت و حاد فشارخون، آنژین، درد سینه و آریتمی با مصرف این دارو گزارش شده است.

موارد منع مصرف

این دارو در کمی فشار خون، سابقه انفارکتوس میوکارد، نارسایی عروق کرونر، آنژین یا سایر بیماری های شریان کرونر نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در طول مصرف دارو، فشار خون ونبض بیمار باید کنترل شود.
  2. این دارو در بیماران مبتلا به نقص کار کلیه، گاستریت، زخم معده و سالخوردگان باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
تداخل های دارویی
  • در صورت مصرف همزمان فنتولامین با دیازوکساید، اثر مهارکننده این دارو بر روی آزاد شدن انسولین خنثی می شود.
  • مصرف همزمان فنتولامین باگوانتیدین ممکن است سبب افزایش دفعات بروز کمی فشارخون در حالت ایستاده یا برادی کاردی شود.
  • مصرف همزمان این دارو با دوپامین، اثر تنگ کننده عروق محیطی ناشی از مصرف مقادیر زیاد دوپامین را خنثی می کند.
  • مصرف همزمان فنتولامین با افدرین ممکن است، اثر این دارو را در بالا بردن فشارخون کاهش دهد.
  • مصرف همزمان این دارو با اپی نفرین، ممکن است اثرات آلفا - آدرنرژیک این دارو را مهار کند و احتمالاً منجر به کمی شدید فشارخون و تاکی کاردی شود.
  • مصرف فنتولامین بیش از فنیل افرین، ممکن است اثر این دارو را در بالا بردن فشار خون کاهش دهد.
مقدار مصرف

بزرگسالان:

در آزمون فنتولامین، مقدار 2 - 5 میلی گرم تزریق وریدی می شود. به عنوان ضد آدرنرژیک، 1 – 2 ساعت قبل از جراحی 5 میلی گرم از راه وریدی تزریق می شود که در صورت نیاز، این مقدار تکرار می شود. برای پیشگیری یا درمان نکروز جلدی مقدار 10 میلی گرم از دارو به هر لیتر از محلول انفوزیون وریدی حاوی نوراپی نفرین افزوده می شود.

کودکان:

در آزمون فنتولامین، مقدار 3 میلی گرم از راه عضلانی یا یک میلی گرم از راه وریدی تزریق می شود. به عنوان ضد آدرنرژیک، 1 - 2 ساعت قبل از جراحی مقدار یک میلی گرم یا 0.1 mg/kg  از راه وریدی یا عضلانی تزریق می شود که در صورت نیاز، تکرار می گردد.

فرم های دارویی

Injection: 10 mg/ml