فنیل افرین (قطره)

موارد مصرف

قطره فنیل افرین به عنوان گشادکننده سریع مردمک چشم و ضداحتقان چشمی و بینی مصرف می شود.

مکانیسم اثر

این دارو یک آمین مقلد سمپاتیک است که مستقیماً گیرنده های آلفا - آدرنرژیک در عضله گشاد کننده مردمک را تحریک می کند و این عضله را منقبض می کند. همچنین، این دارو گیرنده های آلفا - آدرنرژیک در عروق ملتحمه و بینی را تحریک می کند و موجب تنگی عروق می شود.

فارماکوکینتیک

10 - 90 دقیقه پس از مصرف قطره چشمی، اوج اثر دارو در گشاد کردن مردمک چشم ظاهر می شود. طول اثر دارو 3 - 7 ساعت در چشم و 30 دقیقه تا 4 ساعت در بینی می باشد.

عوارض جانبی

این دارو در صورت جذب سیستمیک می تواند موجب افزایش فشار خون، سر گیجه و افزایش غیرعادی تعریق و سایر علائم تحریک سمپاتیک گردد.

هشدارها
  1. در افرادی که مستعد ابتلا به گلوکوم با زاویه بسته هستند (معمولاً سنین بالای 60 سال)، فنیل افرین باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
  2. مصرف مقادیر زیاد فنیل افرین در کودکان، سالخوردگان و افراد مبتلا به بیماری قلبی، می تواند باعث افزایش فشارخون گردد.
  3. مصرف مکرر دارو، به ویژه در سالخوردگان، ممکن است موجب تنگی واجهشی مردمک و کاهش اثر گشاد کننده مردمک این دارو شود.
تداخل های دارویی

در صورت جذب سیستمیک، پس از مصرف فنیل افرین همراه با داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، مهارکننده های آنزیم مونوآمین اکسیداز (MAO) و ماپروتیلین ممکن است فشار خون افزایش یابد.

نکات قابل توصیه
  1. برای جلوگیری از جذب سیستمیک دارو، هنگام مصرف فنیل افرین و 1 - 2 دقیقه پس از مصرف آن، باید با انگشت برروی گوشه داخلی چشم فشار داده شود.
  2. به دلیل اثر گشاد کنندگی مردمک، ممکن است حساسیت به نور افزایش یابد. در صورت تداوم این اثر بیش از 12 ساعت، باید به پزشک مراجعه شود.
  3. در صورت درد چشم یا تغییر در بینایی یا بدترشدن قرمزی و تحریک چشم یا تداوم آن برای بیش از 72 ساعت، مصرف دارو باید قطع و به پزشک مراجعه شود.
  4. به بیمار توصیه می شود که برای 1 - 2 ساعت پس از مصرف قطره چشمی از رانندگی اجتناب نماید.
مقدار مصرف

به عنوان تنگ کننده عروق چشم و گشادکننده مردمک چشم، یک قطره از محلول چشمی دارو بر روی ملتحمه چکانده می شود. در صورت نیاز می توان این مقدار را طی یکساعت تکرار کرد. برای گشاد کردن طولانی مدت مردمک چشم، یک قطره از محلول چشمی 2 – 3 بار در روز بر روی ملتحمه چکانده می شود. برای گشاد کردن مردمک قبل از جراحی یک قطره از محلول چشمی 30 – 60 دقیقه قبل از جراحی و برای افتالموسکوپی یک قطره 15 - 30 دقیقه قبل از معاینه روی ملتحمه چکانده می شود. برای درمان سرخی چشم یک قطره از محلول چشمی هر 3 - 4 ساعت برحسب نیاز بر روی ملتحمه چکانیده می شود. به عنوان ضد احتقان بینی دو تا سه قطره از محلول بینی هر چهار ساعت برحسب نیاز در هر سوراخ بینی چکانده می شود.

فرم های دارویی

Ophthalmic Drops: 5%

Nasal Drops: 0.25%, 0.5%