فنی توئین

موارد مصرف

فنی توئین در کنترل تمام انواع صرع بغیر از حملات صرع کوچک، و همچنین در موارد درد عصب سه قلو، حمله مداوم صرعی، آریتمی قلبی و نیز برای تسریع در التیام زخم ها (بصورت موضعی) بکار می رود.

مکانیسم اثر

این دارو در غلظت های درمانی با انسداد کانال های سدیم و مهار ایجاد پتانسیل های عمل تکراری اثر ضد تشنج خود را اعمال می کند. فنی توئین همچنین آزاد شدن سروتونین و نوراپی نفرین را مهار کرده و برغلظت سایر واسطه های عصبی تاثیر می گذارد. اشکال موضعی این دارو از طریق اثربر ساخت یا ترشح کلاژناز توسط فیبروبلاست های پوستی عمل می کنند.

فارماکوکینتیک

جذب خوراکی اشکال مختلف فنی توئین آهسته و متغیر است. جذب فنی توئین در تزریق داخل عضلانی غیرقابل پیش بینی است. پیوند دارو به پروتئین بسیار زیاد است. این دارو در کبد متابولیزه شده و از طریق ادرار دفع می شود. متابولیسم این دارو وابسته به مقدار داروی مصرفی بوده و اشباع پذیر است. نیمه عمر این دارو بطور متوسط 24 ساعت است.

عوارض جانبی

تهوع، استفراغ، اغتشاش شعور، سرگیجه، سردرد، رعشه، عصبانیت، بی خوابی، ندرتاً دیسکینزی، نوروپاتی محیطی، عدم تعادل، اختلال در تکلم، حرکات مداوم و غیرارادی چشم، تاری دید، بثورات جلدی، بزرگ شدن ترکیب صورت، پرموئی، آکنه، تب و هپاتیت، اریتم مولتی فرم، نکروز پوست، لنفاد نوپاتی و هیپرتروفی لثه ها از عوارض جانبی دارو هستند.

موارد منع مصرف

در صورت وجود پورفیری، اختلالات بافت هدایتی قلب، برادی کاردی سینوسی، بلوک سینوسی - دهلیزی، بلوک قلبی درجه 2 و 3، سندرم استوک - آدامز نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در صورت مصرف مقدار زیاد دارو، ممکن است متابولیسم کبدی اشباع شود و غلظت پلاسمایی دارو از محدوده درمانی بیشتر و سمیت بروز کند.
  2. این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: عیب کار کبد، پورفیری، عیب کار کلیه و حساسیت به دارو.
  3. این دارو ممکن است غلظت پلاسمایی کلسیم را کاهش داده و در نتیجه، راشی تیسم و استئومالاسی بروز کند.
  4. تزریق وریدی فنی توئین با سرعت بیش از 50 میلی گرم در دقیقه ممکن است منجر به کلاپس قلبی - عروقی همراه با آریتمی، کمی فشار خون، تضعیف  CNSو تغییراتی در عملکرد تنفسی (از جمله توقف تنفسی) گردد.
  5. انجام آزمون شمارش تام سلول های خون، اندازه گیری عملکرد کبد، تعیین فشارخون، بررسی عملکرد سیستم قلبی - عروقی و تنفسی، بررسی وضعیت دند ان ها ، الکتروانسفالوگرام و تعیین غلظت دارو در سرم در طول درمان با این دارو ضروری است.
تداخل های دارویی
  • این دارو غلظت پلاسمایی کلونازپام، کاربامازپین و والپروات را کاهش و غلظت پلاسمایی فنوباربیتال را افزایش می دهد.
  • گاهی اوقات نیز غلظت پلاسمایی اتوسوکسیمید و پریمیدون را کم می کند.
  • اسید استیل سالیسیلیک، داروهای ضد باکتریایی شامل کلرامفنیکل، سیکلوسرین، ایزونیازید، کوتریموکسازول و مترونیدازول و نیز فلوکستین، دیلتیازم، نیفدیپین و سایمتیدین غلظت پلاسمایی فنی توئین را زیاد می کنند.
  • این دارو متابولیسم وارفارین را کاهش می دهد.
  • داروهای ضد افسردگی و ضد جنون با کاهش آستانه تشنج، با اثر ضد تشنجی این دارو مقابله می کنند.
  • فنی توئین غلظت پلاسمایی داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای را کاهش می دهد.
  • متابولیسم سیکلوسپورین توسط فنی توئین سریع شده و در نتیجه غلظت پلاسمایی آن کاهش می یابد.
  • فنی توئین متابولیسم داروهای ضد بارداری خوراکی را افزایش و در نتیجه اثر آنها را کاهش می دهد.
  • متابولیسم فنی توئین در صورت مصرف همزمان با فلوکونازول، ایتراکونازول، کتوکونازول و میکونازول کاهش می یابد و در نتیجه غلظت پلاسمایی آن افزایش می یابد.
نکات قابل توصیه
  1. از قطع ناگهانی مصرف این دارو باید اجتناب شود.
  2. در نارسایی کبدی مقدار مصرف دارو باید کاهش یابد.
  3. به منظور کاهش تحریک گوارشی می توان دارو را با غذا یا شیر مصرف کرد.
  4. رعایت بهداشت دندان ها و مراجعه منظم به دندانپزشک، تا حدی از حساس شدن، خونریزی و بزرگ شدن لثه ها جلوگیری می کند.
  5. مصرف فنی توئین دردوران بارداری، موجب افزایش خطر خونریزی کشنده در 24 ساعت اول تولد در نوزاد می گردد. با تجویز ویتامین K قبل از زایمان به مادر و به نوزاد در موقع تولد، می توان این خطر را کاهش داد.
  6. تجویز دارو از راه تزریق داخل عضلانی توصیه نمی شود.
  7. توصیه می شود که فنی توئین سدیم تزریقی به مایعات حجیم تزریقی وریدی اضافه نشود یا با سایر داروها مخلوط نگردد، چون ممکن است رسوب نماید.
  8. از نشت دارو به بافت های اطراف رگ باید اجتناب شود. زیرا خاصیت قلیایی فنی توئین زیاد بوده و به بافت آسیب می رساند.
  9. دوره درمان با دارو باید کامل شود.
  10. در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو، اگر رژیم درمانی یک قرص در روز باشد، به محض به یاد آوردن، آن نوبت باید مصرف شود، و از دو برابر کردن مقدار مصرف بعدی باید خودداری گردد. در صورتی که رژیم درمانی چند قرص در روز باشد، اگر تا زمان مصرف نوبت بعدی کمتر از 4 ساعت باقی مانده باشد، از مصرف نوبت فراموش شده و دو برابر کردن مقدار مصرف بعدی باید خودداری گردد.
  11. به منظور بررسی پیشرفت درمان، مراجعه منظم به پزشک ضروری است.
  12. در صورت نیاز به هرگونه عمل جراحی، باید پزشک از مصرف دارو مطلع گردد.
  13. هنگام رانندگی یا کار با ماشین آلاتی که نیاز به هوشیاری دارند، باید احتیاط نمود.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

به عنوان ضد تشنج، ابتدا 125 میلی گرم سه بار در روز از سوسپانسیون خوراکی یا 100 میلی گرم از کپسول مصرف می شود و سپس مقدار مصرف برحسب نیاز و تحمل بیمار هر 7 - 10 روز تنظیم می گردد.

کودکان:

به عنوان ضد تشنج، ابتدا 5 mg/kg/day در دو یا سه مقدار منقسم مصرف می شود و سپس مقدار مصرف برحسب تحمل و نیاز بیمار تنظیم می گردد. به عنوان نگهدارنده، 4 - 8 mg/kg/day  در دو یا سه مقدار منقسم برحسب تحمل بیمار مصرف می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

انفوزیون یا تزریق آهسته داخل وریدی برای کنترل صرع مداوم، به میزان 15 mg/kg (سرعت تزریق بیش از50 mg/min  نباشد) توصیه می شود، مقدار مصرف نگهدارنده 100 میلی گرم می باشد که هر6 - 8  ساعت تجویز می گردد.

کودکان:

 میزان تجویز اولیه 15 - 20 mg/kg  می باشدکه با سرعت 1 mg/kg/min تجویز می شود.

 

موضعی

روزانه یک بار یا دو بار برحسب نیاز بصورت موضعی مصرف می شود.

فرم های دارویی

Capsule: 50 mg, 100 mg

Injection: 250 mg/5 ml

Suspension: 30 mg/5 ml

Topical Cream: %1

Tablet: Phenytoin Sodium 100 mg + Phenobarbital 50 mg