پردنیزون

موارد مصرف

پردنیزون برای درمان جایگزینی در نارسایی غده فوق کلیوی استفاده می شود. این دارو همچنین در درمان علامتی اختلالات التهابی و آلرژیک و در جهت سرکوب کردن سیستم ایمنی استفاده می شود. پردنیزون در هایپرپلازی مادرزادی غده فوق کلیه و ادم مغزی نیز موثر است.

مکانیسم اثر

کمپلکس دارو - گیرنده با اتصال به DNA موجب تحریک روند رونویسی mRNA و بدنبال آن ساخت آنزیم های مسئول اثرات سیستمیک کورتیکواستروئیدها می گردد. کورتیکواستروئیدها با جلوگیری از تجمع سلول های التهابی در ناحیه التهاب، مهار فاگوسیتوز و آزاد شدن آنزیم های مسئول در التهاب و مهار ساخت و آزاد شدن واسطه های شیمیایی التهاب، اثرات ضد التهابی خود را اعمال می کنند.

فارماکوکینتیک

فراهمی زیستی دارو، حدود 80 - 90 درصد و نیمه عمر آن 3 - 4 ساعت می باشد. پردنیزون بطور عمده در کبد به متابولیت های غیرفعال تبدیل می شود. متابولیت های غیرفعال این دارو از طریق کلیه دفع می شوند.

عوارض جانبی

درمان دراز مدت با پردنیزون بیمار را از جهت ابتلا به بیماری های عفونی مستعد می کند و از طرفی علائم عفونت نیز پنهان می شود. کاهش و یا تاری دید، تکرر ادرار و پرنوشی، قرحه گوارشی، علائم شبه کوشینگ، آکنه و افزایش فشار خون از عوارض جانبی دارو هستند.

موارد منع مصرف

در صورت وجود عفونت های سیستمیک که با داروهای ضد میکروبی درمان نشده اند، نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. استفاده طولانی مدت پردنیزون در کودکان می تواند منجر به مهار رشد شود.
  2. بدنبال مصرف این دارو ممکن است آزمون های بررسی عملکرد محور هیپوتالاموس - هیپوفیز - غده فوق کلیوی دچار اختلال شود.
  3. در افراد مسن و بخصوص زنان یائسه، احتمال بروز پوکی استخوان و فشار خون بالا، افزایش می یابد.
  4. با تجویز مقادیر بیش از 7.5mg/day ممکن است علائمی شبیه سندرم کوشینگ ظاهر شود.
  5. در افراد با سابقه ابتلا به سل، زیادی فشار خون، سکته اخیر قلبی، نارسایی احتقانی قلب، اختلال عملکرد کلیه و کبد، دیابت یا سابقه فامیلی این بیماری، اختلالات روحی و روانی حاد، صرع، زخم های گوارشی و کم کاری تیروئید با احتیاط تجویز شود.
تداخل های دارویی
  • مصرف همزمان این دارو با ریفامپین، داروهای ضد صرع مانند کاربامازپین، فنوباربیتال، فنی توئین و پریمیدون موجب تسریع متابولیسم پردنیزون و کاهش اثر دارو می گردد.
  • این دارو ممکن است باعث کاهش اثر داروهای پائین آورنده قند خون و یا داروهای کاهنده فشار خون گردد.
نکات قابل توصیه
  1. برای به حداقل رساندن تحریک گوارشی پردنیزون باید بعد از غذا مصرف شود.
  2. از قطع ناگهانی مصرف دارو بعد از استفاده طولانی (بیش از 3 هفته) پرهیز شود.
  3. در طول درمان، مصرف سدیم بایستی محدود شده و مصرف مکمل های حاوی پتاسیم توصیه می شود.
  4. معاینات چشم پزشکی در طول درمان دراز مدت، باید بطور مرتب انجام گیرد.
مقدار مصرف

در ابتدا 10 - 20 mg/day (در صورت شدت بیماری حداکثر 60 mg/day) ترجیحاً در هنگام صبح و بعد از صبحانه، مصرف می شود. این مقدار مصرف ممکن است طی چند روز کاهش یافته و یا آنکه نیاز به تداوم مصرف به مدت چند هفته تا چند ماه باشد. درمان نگهدارنده، بطور معمول 2.5 - 15 mg/day بوده ولی ممکن است به مقادیر زیادتر نیز نیاز باشد.

فرم های دارویی

Tablet: 1 mg, 50 mg