پروژسترون

موارد مصرف

پروژسترون برای درمان آمنوره یا فقدان قاعدگی و خونریزی های غیرطبیعی رحم که به علت عدم تعادل هورمونی ایجاد شده باشد و ناشی از اختلال ارگانیک مثل فیبروئید زیر مخاطی و یا سرطان رحم نباشد، به عنوان کنتراسپتیو، کنترل منوراژی، افزایش ظرفیت تنفسی در بیماران دچار سندروم Pickwickian، زایمان زودرس، آندومتریوز، سندروم پیش از قاعدگی و در زنان فاقد تخمدان برای آماده کردن رحم جهت پذیرش تخمک بارور شده در خارج از بدن مصرف می شود.

مکانیسم اثر

این دارو با اتصال به گیرنده های خود در هسته سلول، موجب افزایش ساخت پروتئین می گردد. پروژسترون با مهار آزاد شدن گنادوتروپین های هیپوفیزی از بلوغ فولیکول و تخمک گذاری جلوگیری و با ایجاد تغییرات ترشحی در آندومتر موجب جلوگیری از بارداری می شود.

فارماکوکینتیک

پروژسترون بعد از تزریق به سرعت جذب می شود. دارو عمدتاً در کبد غیرفعال شده و از ادرار دفع می شود. پروژسترون دارای نیمه عمر حدود 5 دقیقه می باشد.

عوارض جانبی

خونریزی های نامنظم، لکه بینی، تغییر در جریان خون قاعدگی، فقدان قاعدگی، خیز، تغییرات وزن، تغییر ترشحات دهانه رحم، یرقان ناشی از توقف صفرا، بثورات جلدی، کلوآسما و افسردگی از عوارض جانبی دارو هستند.

موارد منع مصرف

در صورت وجود اختلالات ترومبوآمبولیک، سرطان پستان، خونریزی واژن و سقط فراموش شده نباید از پروژسترون استفاده شود.

تجویز داخل رحمی پروژسترون به جهت جلوگیری از بارداری در مواردی مثل بارداری، سابقه بارداری نابجا، وجود بیماری های التهابی لگن، و یا سابقه آن، وجود یا سابقه بیماری های قابل انتقال آمیزشی مثل سوزاک وعفونت های کلامیدیایی، آندوکاردیت بعد از زایمان و یا سقط عفونی، اکتینومیکوز دستگاه تناسلی، ایدز و نیز نیاز به درمان مزمن با کورتیکواستروئیدها نباید صورت گیرد.

هشدارها
  1. در صورت کاهش بینائی، بیرون آمدگی چشم، دوبینی، میگرن، بروز اختلالات ترومبوتیک مثل ترومبوفلبیت، اختلالات مغزی - عروقی، آمبولی ریوی و ترومبوز شبکیه چشم تجویز پروژسترون تزریقی باید قطع شود.
  2. قبل از تزریق پروژسترون باید معاینه فیزیکی پستان و لگن انجام شود.
  3. در صورت وجود بیماری هایی مثل صرع، میگرن، آسم، اختلالت قلبی و کلیوی و نیز سابقه افسردگی روانی و دیابت، با احتیاط تجویز شود.
  4. در صورت نیاز به تجویز استروژن، بهتر است تجویز پروژسترون را در دو هفته بعد از استروژن آغاز نمود. چنانچه طی تجویز پروژسترون خونریزی قاعدگی آغاز شود، تزریق پروژسترون باید قطع گردد.
تداخل های دارویی
  • مصرف همزمان پروژستین ها با بروموکریپتین موجب ترشح بیش از حد و خودبخودی شیر می گردد.
  • ترکیبات القا کننده آنزیم های کبدی مثل کاربامازپین و فنی توئین موجب کاهش کارایی پروژستین ها می شوند.
مقدار مصرف

پروژسترون در آمنوره ثانویه به میزان 5 - 10 میلی گرم برای 6 - 8 روز متوالی داخل عضلانی تجویز می شود. در صورتی که فعالیت تخمدان کافی باشد، 48 - 72 ساعت پس از قطع دارو خونریزی قاعدگی دیده می شود. در خونریزی های ناشی از اختلال عملکرد رحمی 5 - 10 mg/day به مدت 6 روز مصرف و خونریزی طی 6 روز قطع می شود.

فرم های دارویی

Injection: 25 mg/ml, 50 mg/ml