پروپوفول

موارد مصرف

پروپوفول یک داروی بیهوش کننده است که به منظور القاء و ادامه بیهوشی مصرف می شود. این دارو همچنین برای ایجاد تسکین در حین مراقبت های ویژه و یا اعمال جراحی و تشخیصی بکار می رود.

فارماکوکینتیک

پروپوفول به سرعت در بدن توزیع شده و وارد CNS نیز می شود. خروج سریع آن نیز ازCNS  دلیل طول اثر کوتاه آن است.  به سرعت در کبد متابولیزه می گردد. نیمه عمر دفع آن حدود 3 - 12 ساعت است و طی 40 ثانیه بعد از تزریق بیمار هوشیاری خود را از دست می دهد. بدنبال تزریق وریدی بلوس، طول اثر آن حدود 3 - 5 دقیقه است. زمان هوشیابی بعد از قطع مصرف دارو نیز سریع بوده و اغلب بیماران طی 8 دقیقه هوشیاری خود را بدست می آورند.

عوارض جانبی

آپنه، برادی کاردی و کاهش فشار خون و درد در ناحیه تزریق در صورت تزریق وریدی از عوارض جانبی شایع پروپوفول هستند و افزایش فشار خون، میوکلونی هنگام جراحی، پانکراتیت، تهوع و استفراغ، درد و سوزش یا احساس گزگز در محل تزریق، سردرد، سکسکه، تب، برافروختگی، سرفه و گیجی از عوارض با شیوع کمتر یا نادر هستند.

موارد منع مصرف

در صورت سابقه حساسیت به دارو نباید مصرف شود. همچنین این دارو نباید در بیماران سالخورده و ناتوان به سرعت تزریق وریدی شود.

هشدارها
  1. مصرف پروپوفول هنگام زایمان توصیه نمی شود.
  2. مصرف پروپوفول در اختلالات قلبی - عروقی، اختلالات متابولیسم چربی، افزایش فشار داخل جمجمه ای و اختلالات عروق مغزی باید با احتیاط فراوان صورت گیرد.
  3. احتمال بروز تشنج، آنافیلاکسی و تاخیر در بازگشت از بیهوشی وجود دارد.
  4. به دلیل احتمال بروز تشنج به صورت تاخیری تا یک روز بعد از عمل باید مراقبت از بیمار بعمل آید.
  5. این دارو فقط باید توسط افراد مجرب و متخصص در بیهوشی عمومی تزریق شود و وسایل احیاء قلبی - عروقی و اکسیژن نیز باید در دسترس باشند.
  6. این دارو فقط باید از راه وریدی تزریق شود.
  7. از آنجائی که حامل دارو محیط مناسبی برای رشد میکروارگانیسم ها می تواند باشد، بنابراین بهتر است هنگام تجویز دارو نهایت دقت در رعایت شرایط آسپتیک انجام گیرد و باید به محض باز کردن فرآورده ها آن را مصرف کرده و از مصرف باقیمانده دارو یا محلول های حاوی آن و سرنگ بکار رفته خودداری نمود.
نکات قابل توصیه
  1. به منظور جلوگیری از بروز عفونت ناشی از آلودگی باکتریایی در هنگام کشیدن دارو در سرنگ، بایستی کاملاً شرایط استریل رعایت شود.
  2. مصرف دارو در زایمان از طریق عمل سزارین توصیه نمی شود.
  3. از مخلوط نمودن این دارو با داروهای دیگر حتی الامکان باید خودداری نمود.
  4. برای به حداقل رساندن درد، سوزش و گزگز شدن محل تزریق، بهتر است دارو در وریدهای بزرگ تزریق شود. تجویز 1 میلی لیتر از محلول 1 درصد لیدوکائین قبل از تجویز دارو ممکن است این عوارض را کاهش دهد.
مقدار مصرف

مقدارمصرف این دارو برای هر فرد بطور جداگانه و براساس اثرات بالینی مورد نظر باید تعیین شود ولی بعنوان یک راهنمای کلی می توان مقادیر ذیل را در نظر گرفت

 

برای القای بیهوشی عمومی:

در بزرگسالان با سن کمتر از 55 سال یا بیماران گروه I یا II طبق تقسیم بندی انجمن متخصصین بیهوشی امریکا (A.S.A) مقدار2 - 2.5 mg/kg ) حدود 30 میلی گرم هر 10 ثانیه  تا شروع بیهوشی)، در بیماران قلبی مقدار 0.5 - 1.5mg/kg  (حدود 20 میلی گرم هر 10 ثانیه تا شروع بیهوشی)، در بیماران سالمند یا ناتوان یا هیپوولمیک و بیماران گروه III یا IV تقسیم بندی A.S.A  مقدار 1 - 1.5 mg/kg (حدود 20 میلی گرم هر 10 ثانیه تا شروع بیهوشی) بصورت وریدی تجویز می شود و در جراحی های مغز و اعصاب مقدار1 - 2 mg/kg  (حدود 20  میلی گرم هر 10 ثانیه تا شروع بیهوشی) بصورت وریدی تجویز می شود.

 

برای تداوم و نگهداری بیهوشی عمومی:

در بزرگسالان با سن کمتر از 55 سال یا بیماران گروه I یاII  طبق تقسیم بندی A.S.A ، مقدار 0.1 - 0.2 mg/kg/min بصورت  انفوزیون وریدی همراه با اکسیدنیترو 60 تا 70 درصد و اکسیژن تجویز می شود. در 10 تا 15 دقیقه اول بیهوشی ممکن است سرعت بیشتر انفوزیون(0.15 - 0.2 mg/kg/min)  لازم باشد. جهت تداوم بیهوشی می توان مقادیر 20 - 50 mg  یا 0.5 mg  را بصورت تزریق وریدی متناوب تجویز نمود. در بیماران تحت درمان با پروپرانولول برای تداوم و نگهداری بیهوشی عمومی جهت اعمال جراحی قلب مقدار0.05 - 0.15 mg/kg/min  انفوزیون وریدی می گردد. در اعمال جراحی مغز و اعصاب برای ادامه بیهوشی میزان 0.1 - 0.2 mg/kg/min  و در بیماران سالمند و ناتوان یا هیپوولمیک و یا بیماران گروه III یا IV طبق طبقه بندی A.S.A مقدار 0.05 - 0.1 mg/kg/min انفوزیون وریدی می شود.

 

برای ایجاد تسکین (Sedation):

در بزرگسالان در بخش مراقبت های ویژه مقدار مصرف باید برای هر فرد بطور جداگانه تعیین شود تا عدم هوشیاری با حداقل احتمال کمی فشار خون ایجاد شود. معمولاً در ابتدا0.005 mg/kg/min  انفوزیون وریدی می شود و در طی 5 - 10 دقیقه مقدار0.005 - 0.01 mg/kg/min  متناوباً انفوزیون وریدی می گردد. بعنوان مقدار نگهدارنده مقدار0.005 - 0.05 mg/kg/min  یا مقادیر بیشتر ممکن است جهت انفوزیون وریدی مورد نیاز باشد. برای ایجاد تسکین جهت روش های تشخیصی، مقدار اولیه 0.1 - 0.15 mg/kg/min  برای 3 تا 5  دقیقه تجویز می شود. بعنوان مقدار نگهدارنده 0.025 - 0.05 mg/kg/min انفوزیون وریدی می شود.

 

برای القای بیهوشی در کودکان:

مصرف این دارو جهت القای بیهوشی برای کودکان بالای 3 سال توصیه می شود ولی برای ادامه و نگهداری بیهوشی ممکن است دارو در کودکان با سن کمتر نیز مصرف شود. بمنظور القای بیهوشی در کودکان گروه های I یا II طبق تقسیم بندی A.S.A در افراد با سن بالای 3 سال مقدار 2.5 - 0.5 mg/kg تزریق وریدی می شود. برای   بیماران گروه های III یا IV مقادیر کمتر توصیه می شوند.

 

برای نگهداری بیهوشی در کودکان:

همراه با سایر داروها، در بیماران گروه های I یا II تقسیم بندی A.S.A  در کودکان دو ماهه تا 16 ساله مقدار 0.125 - 0.3 mg/kg/min  تا دستیابی به اثرات بالینی مناسب انفوزیون وریدی می شود. در نیم ساعت اول پس از القای بیهوشی، سرعت تجویز دارو برای نگهداری بیهوشی کمی بیشتر و تا حدود 0.2 - 0.3 mg/kg/min  می باشد. پس از نیم ساعت اول، در بیشتر موارد انفوزیون وریدی، مقدار 0.125 - 0.15 mg/kg/min  کافی است.

فرم های دارویی

 Injection: 10 mg/ml