پروتایرلین

موارد مصرف

پروتایرلین به عنوان داروی کمکی در تشخیص فعالیت غده تیروئید در بیماران مبتلا به اختلالات هیپوفیز و هیپوتالاموس و یا برای ارزیابی فعالیت هیپوفیز مصرف می شود. این دارو همچنین برای ارزیابی تاثیر یا تعدیل مقدار مصرف هورمون های تیروئیدی در بیماران مبتلا به گواتر سمی یا ندولار یا کم کاری اولیه غده تیروئید به کار می رود.

مکانیسم اثر

این دارو شبیه به هورمون آزاد کننده تیروتروپین (TRH) باعث افزایش ترشح تیروتروپی (TSH) از غده هیپوفیز قدامی می شود. این دارو ترشح پرولاکتین و هورمون رشد را نیز افزایش می دهد.

فارماکوکینتیک

نیمه عمر دارو 5 دقیقه و مدت زمان لازم برای ایجاد حداکثر غلظت TSH 20 – 30 دقیقه است. حدود سه ساعت بعد غلظت TSH به مقدار اولیه می رسد. دفع دارو کلیوی است.

عوارض جانبی

برافروختگی یا قرمزی پوست، احساس مکرر دفع ادرار، سردرد، احساس سبکی سر، تهوع، درد معده، خشکی دهان، افت فشار خون و غش کردن از عوارض جانبی مهم این دارو هستند.

موارد منع مصرف

در صورت حساسیت به دارو، ابتلا به بیماری های قلبی - عروقی، عدم کفایت کرونر، فشار خون بالا و بیماری انسداری عروقی و در صورت خطرناک بودن فشار خون بالا، این دارو را نباید مصرف کرد.

هشدارها

تغییرات فشار خون شایع است. بیمار باید قبل، حین و بعد از تجویز دارو در وضعیت خوابیده باشد. قبل و در فواصل معینی طی 15 دقیقه بعد از تزریق دارو، فشار خون باید اندازه گیری شود. در صورت بروز تغییر بالینی مهم، کنترل فشار خون تا برگشت به حالت طبیعی باید ادامه یابد.

تداخل های دارویی

مصرف همزمان با هورمون های غدد تیروئید و فوق کلیه، آسپیرین، لیتیم، رانیتیدین، داروهای دوپامینرژیک موجب کاهش پاسخ نسبت به دارو می شود.

نکات قابل توصیه
  1. مصرف لیوتیرونین و لووتیروکسین را باید به ترتیب 7 و 14 روز قبل از انجام آزمون قطع شود.
  2. تزریق داخل وریدی و در طی 15 - 30 ثانیه انجام شود. به دلیل کاهش پاسخ TSH نسبت به تزریق مکرر پروتایرلین، یک فاصله 7 روزه بین آزمون های پروتایرولین توصیه می شود.
  3. قبل از انجام آزمون بیمار باید از 6 ساعت قبل ناشتا بوده یا یک وعده غذای کم چرب مصرف کرده باشد. بلافاصله قبل از تجویز و در فواصل معینی (40 ،20 و 60دقیقه) بعد از تزریق پروتایرلین باید نمونه های خونی گرفته شود.
مقدار مصرف

برای بزرگسالان 500mcg، برای کودکان کمتر از 6 سال 7mcg/kg و برای کودکان 6 - 16 سال 7mcg/kg و حداکثر 500mcgمصرف می شود.

 

تفسیر آزمون:

مطابق جدول زیر:

 

فعالیت تیروئید

 

میزان پایه TSH

سرم

 

تغییر TSH سرم بعد از 30

دقیقه

micro u/ml

سالم

10≥(معمولاً ≤6)

2< (معمولاً6-30 )

هیپوتیروئیدیسم

10≥(معمولاً ≤4)

2 >

هیپوتیروئیدیسم (کم کاری تیروئید)

10≥(معمولاً15 - 200 )

2<(معمولاً 20≤)

هیپوتیروئیدیسم ثانویه (کم کاری هیپوفیز)

10≥(معمولاً 6 )

<2(59%) 2 - 50(41%)

هیپوتیروئیدیسم ثالثیه (کم کاری هیپوتالاموس)

10≥(معمولاً < 2)

2

 

تشخیص هیپوتیروئیدیسم اولیه غالباً با افزایش میزان پایه TSH مشخص می شود و تجویز پروتایرلین اطلاعات بیشتری ارائه نخواهد کرد. زیرا نتایج حاصل 30 دقیقه بعد از تجویز در این بیماران با افراد سالم یکسان می باشد و پروتایرلین قادر به تشخیص افتراقی بین تیروئید سالم و کم کاری تیروئید نیست.

تشخیص هیپوتیروئیدیسم ثانویه (کم کاری هیپوفیز) و ثالثیه (کم کاری هیپوتالاموس) غالباً با پائین بودن میزان پایه U/ml) TSH 10micro>( همراه با علائم کم کاری تیروئید تائید می شد. نتایج 2 micro U/M< در تشخیص افتراقی هیپوتیروئیدیسم ثانویه و ثالثیه مفید نخواهد بود. تائید تشخیص نهایی نوع ثانویه و ثالثیه به سابقه بیمار و معاینات فیزیکی همراه با آزمون های مناسب بستگی دارد. برای تائید نهایی این تشخیص از آزمون پروتایرلین به تنهایی استفاده نشود.

فرم های دارویی

Injection: 0.5 mg/2 ml