پیریمتامین

موارد مصرف

این دارو همراه با سولفادوکسین و کینین در درمان مالاریای مقاوم به کلروکین مصرف می شود. این دارو همراه با سولفونامیدها در درمان توکسوپلاسموز نیز مصرف می شود.

مکانیسم اثر

پیریمتامین آنزیم دی هیدروفولات ردوکتاز پلاسمودیوم را مهار می کند.

فارماکوکینتیک

این دارو از راه خوراکی به خوبی جذب می شود و به طور گسترده در بدن انتشار می یابد. غلظت سرمی پیریمتامین 2 - 6 ساعت بعد از مصرف به اوج خود می رسد. نیمه عمر این دارو 80 - 120 ساعت است. دفع این دارو عمدتاً کلیوی و آهسته است و ممکن است 30 روز یا بیشتر طول بکشد.

عوارض جانبی

تضعیف روند خون سازی در صورت مصرف مقادیر زیاد دارو، عوارض گوارشی، بثورات جلدی و بیخوابی با مصرف این دارو گزارش شده است.

موارد منع مصرف

این دارو در  کم خونی مگالوپلاستیک یا سایر موارد کمبود فولات نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. مصرف پیریمتامین در صورت وجود عیب کار کلیه یا کبد، ضعف مغز استخوان، کم خونی و سابقه اختلالات صرعی باید با احتیاط فراوان صورت گیرد.
  2. انجام آزمون شمارش تام خون در طول درمان دراز مدت با این دارو توصیه می شود.
تداخل های دارویی

در صورت مصرف همزمان پیریمتامین با کوتریموکسازول، تریمتوپریم، فنی توئین یا متوترکسات، اثر آنتی فولات این دارو تشدید می شود . مصرف همزمان این دارو با دارو های مضعف مغز استخوان، ممکن است سبب افزایش اثرات کاهنده گلبول های سفید و پلاکت ها شود.

نکات قابل توصیه
  1. برای کاهش تحریک گو ارشی، دارو را می توان با غذا صرف کرد.
  2. مصرف همزمان اسید فولیک در طول درمان با این دارو ممکن است ضروری باشد.
  3. در درمان توکسوپلاسموز، بویژه با مقادیر زیاد، مراجعه منظم به پزشک به منظور انجام آزمون شمارش تام خون ضروری است.
  4. دوره درمان با دارو باید کامل شود.
مقدار مصرف

بزرگسالان:

در درمان مالاریای ناشی از پلاسمودیوم فالسیپارم مقاوم به کلروکین، 75 میلی گرم پیریمتامین همراه با 1.5 گرم سولفادوکسین در یک نوبت، در روز سوم پس از درمان با کینین، مصرف می شود. در درمان توکسوپلاسموز، ابتدا 50 - 200 mg/day  همراه با 0.25 - 1 گرم سولفونامید هر 6 ساعت به مدت 1 - 2 روز و سپس50 - 250 mg/day  همراه  با 125 - 500  میلی گرم سولفونامید هر 6 ساعت برای 2 - 6 هفته مصرف می شود. پیریمتامین به مقدار 12.5 میلی گرم همراه با داپسون به مقدار 100 میلی گرم یکبار در هفته از یک هفته قبل از عزیمت به مناطق آلو ده به مالاریای ناشی از پلاسمودیوم فالسیپارم تا 4 هفته پس از بازگشت از آن مناطق به منظور پیشگیری از ابتلای به بیماری مصرف می شود. پیریمتامین همراه با سولفادیازین یا کلیندامایسین در درمان توکسوپلاسموز به مقدار 50 - 100 mg/kg به مدت 3 روز و سپس به مقدار 20 mg/day به مدت 4 - 6  هفته مصرف می شود.

کودکان:

در درمان مالاریای ناشی از پلاسمودیوم فالسیپارم مقاوم به کلروکین،  1.25 mg/kgپیریمتامین همراه با 25 mg/kg سولفادوکسین، بصورت مقدار واحد، در روز سوم پس از درمان با کینین، مصرف می شود. برای پیشگیری از مالاریا مقدار مصرف دارو (پیریمتامین و داپسون) برای کودکان  1 - 5سال (یا 10 - 19 کیلوگرم وزن بدن) معادل یک چهارم، برای کودکان 6 - 11 سال (یا با وزن 20 - 39 کیلوگرم) معادل نصف و برای سایر کودکان مقدار مصرف بزرگسالان است. مقدار مصرف پیریمتامین در درمان توکسوپلاسموز در کودکان 1 mg/day  یک بار در روز به مدت 1 - 3 روز و سپس  0.5 mg/kg دو بار در روز برای 4 - 6 هفته همراه با یک سولفانامید می باشد.

فرم های دارویی

Tablet: 25 mg